{[ؿyISɁCuVZktn/;@9$<<_P!ؙw~\9 :~Z;on*u*:}kN;}nNSnL 3@=mk˪X=FmF_뽭/Ns:mZpYViJiQmvV7oSUW)o7Gr{KnݱaM->svb)_7_;M˳ݰs=tZC$!BVg;O[^i[}tMv n0:y+T.{}J7r7%6"wwH׼_u2.v RƑ9tmv|.h5.lfKe闽[e/m?^}}ݻ *z\1+Ͽ| q.~W;Z۩W|zuq[߿ykߏF߿_{y藵z$+?>=/6? rn|^_ n?yW{53 d4ΏO~ڹo~~>Gb7ә?ܸ X%LJO~?O_?q=|7~Yyg\Oy|: }7okgۚM ~=z[q%~/}akwP9?HǏ"JK 57|țӼJCD>6O LGpQ:=>3[uE-LKt߫-۲f/D9LXjykU>8 >so8詧_0Y.L׼jʣ|+W#҅Rezjp~ߟ|$Oۧv.ի{=c~%?}kn>'A^ZծO}ږZѝOZŧ׫߿h_5mtU;>}9Ο[壻KgGןnkdu{ԓV[_^y}"g>p=  Wn^ vG4|3s}xMtNe+zX^/qٯG̭{tC ϵUƞcok+M=^w/Ay[߿W:GaoEZ;W7 <˝FokoRfߎk֧χ+ji|l+O>zt+|?} ^zJ0/W'&/L+ Iw[%aYʹA[ob֊ xe|iaUvz|'_?Z9VPNN }8T~=lQX&ܟYۯʯ.0"Nʪ盻uh|N+hHણ˵ߥSk([WV(_N#m蓵Uvkrm4/@ h9ìp~i{*uX>]o_IWۆv[C'gGO_'*ջ:\NQPwj-|W RH[_/Zg>~kqiA4"pmrɧ_;:ڒ.sUX׫~=x=fȓ|,՝3ϏO㭠Muz`W﬽nL*IX֪Z~кo~ڔ']td5/LAKr~U ^D^;Zÿ%3wZ}=>99??Z:ki>8n_Zr?~aiW' UCcqϟ̕O52uVd__O)|cK׃O;:olnXwrg^~s|l} >AxǦP.*Gq;h֎us._my/ʇ뫋vzZ{nǞ72sy]מכ wʍK z:_oIhm[9^*/>x#Q/.5i +hեiѕtpuV֌^3/O۠%yw{Q=58:U{)xx6.Zxǖqtvq#74u'oѥrr'xilʏo>^Y Q=Aw8ۺ&>^Fey W,:4sEP7_L*TayjeR**Ui'7\\ǚ ?G/:(~3ʇs%COfC|ۧo?|{ӷ>ǿ}kg>}[T>ჲiKtI>>JOipAj5&zچF9x ~;}[kʹ\^8ʳqroڛ _n |WOnMYwF*eVBq—VZ^sw8Ɍas%:>_zc> X)}zPӨu}ek`ZIqԿcYdj3_ K6}a=Z;zA>5(~kW/Tzc^_;U7ηO #ab RS8LtvZ ?_.-x3CK/dpPޙ<&*G' .{ᅫn\Aɵ-cM׿N,~K١xg kO?'}{+_Ji1=麰xa溨p|?{)<{VA4 'nO *_u<Χu_f3GCr;쥽a:u~O8A6WK͌ '{׍NjA:s}y57pS<O ݠi?3+G%Osy|9|QGm.ځ[‡dZ϶%b໌'4Yصs(5ÿiLg8ט:'VF >R>s j?K/_׽L"mcQ|~L&su\ާB2~Upc/o_O]^Ua+[Qgm˛^e3i<^?.yOkVE)sp\Wƙܶ{Ԟ2S}:G!m4Rx/Zem4NY45.rXۘ4/Eڅ? =6޿'Bӎs_ur秚o%̾/W<~=zaZjv4yۺfr/';'vG@O3|H<)*'Of>3={>σ9c3/ONڅ]Iڽ<+8|5atKo31+S/M^ǧgyyumNH/L?f|}P)97M;O,_:x|$ׯ(af+vU43/t~{ҷq[t˿E߹uS`2,9y{w#Qƛm0 *Osa~;?{]}sי{T+;st8ٻ/^[z29޺:' e AI}|7_89 ~jϏL&_ߓgy~SЖ>=G]8tnu"y7әnW}wn>E篫&*}Ln23ՙVcROoyv [wttߴpݛ5x9ST.82n5p&hp= *i>}Z_m=_eO.%W8 T7ɷ;ӹ;3NbUޤ${ k37_Wo󴾏fR0xדƃ٩x; !~rd/i ngIߟ)fԹ_?$&숦珵?? _F='Oy=nh|8W=%VItyZN1{]kkTm||} ɏ~>_K]L̷7O//?鷏oތEƿݏoAǡ7SO_I:nN^O ?(f|6'k;aսHIⱶ<ڙ\ +&MiNx/7 g T<6w|O-ɵE KQ/Y_xai8}8mm:OOM [AM^?}`{Xǝ?5fbIw=56gg!ᚾ <8Ar'&WʗDyu|[ՏzX|o_WGW\~L0y럾} 펣Dpǽ_I}4W?7Ov;7»:l3iEm0$F}m8>ע83MT@ރO{CpeɋfӗeNdH!Dg/i}o%ߐCJΕ{_tjk,C19͑\n8{f4t/'sKs' X¤>?ugƪW~"kpK88<B4ndl]<(ooq D/.G8^;80=`# ^ 3;] 'GjҮ}_|*_O"Z~һ8+?>0i:x;7&aǟpLpO9>>_$sS6O:+<-$+K4BT{v\"~(;`םÙO>kagZxsx)N+Twd?7/2}4+f&cK@ٴ/e0hAOAAsAfފ^I:`ҫu^zƦPř왌kcG?o/(=\;3~^w ; =#?vNy~9<}s^}~urF4)^|aۇjod2mrɬ(>v+R룹|}NXT}[UҦ;ɪ  џ)ʢ鷟gi/FbjtmC/Nߟmoot:7^7ֵו~^j~qCJU/+uʔՍū%_^B<|]i{An_q-W2+Wv+o߿~0vEz(sj|zu~jâ~ytref}&Y[%0VXԿ^8gڇ0Ԗ6E8mm5R-r/\Jکym^iJ^sEmO3>\fŋOLׅWG;b?I''Z'z hX>n_We*_6^kkfmcw*'_-ݩțjx|۝ևÊZTGgVz{py}Y4˭ͳofS:2*/ږ8 :NATX̌sr>Z;*Ey6^ͫZi7zW۟/_U?#|.zv߸lʆ|Rn:Y){_EVo6+2TڙҶ{=eypZh[;ze/k틢cWlK>_~i Z=zy{~{h_9CY|q W[[W!/ 36kZq{)^vި)#i33>z4!;A:mS|Fz\q+[Y>oÍkQi'zpc웿ir_~n:߿oMuKkZR/쭤7Fg[sriui^??Z|;'g/6O_y_aQ>=wjkZI΅}^5M-cV ̫~C]}YꜽϾ|n}-~|=}жׁuhf;/'ׅVlWʯ7/Ƨ^x3x}Y_\n[Nrk+S<|emt2:nm{}#ݾZ/ZQXZ 7W}q*_@N*[rn}ai"w࿲V>XU;j˧ӁrTO?HKxT>?sQVV_Z{\j>4OɠٸTvo凋+} >=ɾpz惱jݑ_O HKWיDNM+l^m /iRWuc9gl?ܼtcKEv[ͫzb|0J^;OKهಾ9U\} εҪdZ~|V|u([TvFA9R|U66˺+Ʊ!7_zl+~8[1CWM}?~S_ϗG{ˢv"_wޥa\97>]^2(6?'ZfoOu!IMJ*|]Zwn5h|p<6o_{VP_;52wWQhԾ>4?zetq_7FLyҪz˯__#[ybs|~zR0*jP3q{h}Cjf~'KVpV6֮~̱"]7 ZYԇ/;{ggƫhK*[iﳒ\[_bz99.n^W ^4Vv6=Y>2lhN{#SjB9)n~x-_AKjOAq{uhp;_{'uhhA^r_ ~Pׯ_};rsa{?hW';K߼~t|^z[]w_?]ȭm>>|{ِ3ͣ5mjoT>DžFz當id,LMk{ƫ3Izmme>h@>m७XWMYz_W76_\m6WeEAn<ozulgޟ N?k߿R?T)gi[Ny4,E^~Q.hoS|;ܨMlT~x>Ym:ͷ7;<\6?yAyQ. хn_?#c{Jδ?)m987_ +g[%ȗ.KW^x{}-~x{:~vl|uZi+{^:h=]7v^ZR_aP>Mi/>\g*ëtke,+V6QxӠ+Yl[}a/_;nifFy2:QIToOWw҃{sSyh?>)կׅޗF(_tՍt-[[; 6+/ǟ׃r|z/R*{~Ay^Ev޶VvMUʗW};޿z+Qjml>V =nhV^nnoWEseS<ֿ>Ybh-*ډ >83.+zGӝU}{k0<w2Ggi47N'zt-{6OO/qfvn~ ҙ%a4a<;OJ2YtVvN OFu/Bp< 1>t^Mw'+t~;Yű?O&˄S4ʎ6HF__~ẑ/xt6 OK]0&[?Aan糷<'qUa4r5]}ts16\ :d3}a4/l _ `Jx`ܛtsQe9^lM="y9}j&Y"ɺjO< >f޼R'[/ItXClH8ٵq/돝E8*d+2@]:Zi#;֐כhߊ.<_ۿ{k?upE7yU鑱(lU>ud$̋;V܎V/-p۸2ox/>}&=O8ҧhv_ ?3}յn3jC ??fR?Wfn=~q,p'3V [}=n;\*r .){o߾L~;MFz?y}s[ fւ<^yᓛ+&=6YMZk&i[h0??[?|et?g齜/Dxlt̛s o|cH*4pXGp˅B/hB&\;x)q?+nF-}\ùzˤ|܈igAݿxnssyg^B=o^V?77f?s>4 LNF>/Zڠ%ܠSa@ t9/37\5%ٓ07sfp ?ȷ2:W_sp&ߝ$~|SIukA[H6dU;iee *nJC 37`x{*>2(_~ϛ59(oL0W1~{ j"iYwoz؟ 8St?.OGT3$﹌~)b,)拝~c&25B1^(_Χ1vǖE?bŤs0K=f.^k=筽&7ث_lLwkx*3F&}ӹt~^ vڢ蛙c'no<_7\yyь3//|d;ѳ'\7<d7O 8 OXb|{lO3K>V4⷏3;IGsgۣϟ$E톕+GG O>}8މvO}[OyO-|NF$5_5{[g6ϻ|Y}:syWfcKͮ7Vzl;ݽx;gۨpq=>oNz]oݮ&{7w[lN;Fnr=硻v=lz0/}[>䂹r'?Gi.¶oo7w~§ٹ]x@io?Zn3Qs~õ-/^TƕA7?R#x?roÛ0sjS?owWOw??vV~fւx_3nT=~ny?C/߂˫DoO>w#L ?|=S# cz?|}߂V0L0^I41gd n\{jg;|*L_onW;ngnv۴R>u;})mf͏&ͮܲ[}[~;L:?ܙ1pmlk Iٕ'g#3Ѝ964OK@~-[j^[z'7vǗ9PsgZ%;V_k{Y0TB6KKkNXvj?ДX9֋J+X )tM'[ ,XmŇ/ŋ/G'?N>$鷴xw!$"Mdy$Xl"3Eўlwl4rNQa0!6nt9;mZB1ѳAvf.D4RlY7+.mb b Ѭ镶I!T k(܍jj*ejGlom3cjꭜ}9 D/7m{Wu[ #@85_r[ARϗ}/yV4H5@D%fS% ߇GЕxEHl%d E5!s0 72)!3X~Xtͩӭ8k@Eya6DM +EkbQD(a1 d `֍f0Zm;}yZ@ );*(-Hn8=k5?Y{84Ps5- ׯ5ڶ3֣FG} Voa*;zN%3$H0ieF+jhR|@''1bM$3b gDoR)0vN16~AѤvo5rJݥxPUVݐv ~K3gTʵF,))k2s!X7]z2juIj5L̤353oU͒;V[-˱Qi,hDz.E+vvu9 nz v\*IqIۜD;mK`CU}تJMK+5|͏6ә?,Z*vVN1( m1!sKNH-}jN5g RӖú:)֛N͵AVj7=US@|4mfa@׽}}fK2@fZRF>\b@@$ٷXp߽x`CH>)R1 2%!+EKSڀ@oaiCx2nq@*^B# I}wd3T!Ų%8I]^/?8#@r=ఠt$b@rYkpz3ܛ7 YZX) j BT6dO5ulU^qX ~Cp\,p%͇dgCzVA# $V @-"^^Ԑ6i7~̌,·Hu36#&dAI.e+I$Yw;CdG2tcO-^d3 2 4Nz7*]i!bZ,@.GCHZv(jt]:ʩSH. XSbWȑ$VŮ:m21rmE,qToHA# BF`Ri0mܶZ;?U]BU{N:Z7#ɩg%A,F/!_^10 s7dra(ӫۂ+i5.IvkL•e/lLa9[ZICK`a`!&~ Kb4w9Ȗ-7몖/eƎﵛ~5TX6E,%ĒVK]^"* B*$=iVk\V~- B1>Vo`soV@;cݮGŐsyRlܱZj DMNEVt9KS-I c*ǖ!{)Lq2cK@bK"&y3G06}~KH{a)hF7biߜ,mOnW 8Gl%^1tʦΆXPm$ߞP#7N PRMvU ۤz|ޏp}!&7B{{)b-"LE3 SHB ҆`F_~~+\aa=Wױwqr0$KŸ8L:3ܙ +St߳KWBm;~3亿_RUi{N;<7q.Ft,s?gbE¼U[Irn[ed4$VZ* $lJ7r7%6D v%D+cyR}a<(MRD*[HpϺZTa)_֪eW[4%!]V"(tڤƲUӤDzH=$ $ To>rj _J6_TF Wt{*DC,ie!' nhHr]M@(|MB{H\JwjJZzVK:X>3s D7kWDV淎0rf:X_g?ԱA\XXK[J*PAe 3en\٨d] K2՛UG{ ;JW$\FSNjTސI{ӮzBgPsڰaH2S,,KY(Dcen(RS cܠgqSju537`쫽"Ifռm3d'S;ѹn6W#S왃oYms$ w l+wo|[ CƶSa7@m krWR;֯;$-w;m{}^ JZX" PB"2m#Ƨ_HK*ߠG$/]B!VjmvPwHLY+զ4<78Ģsb{)Y ͌BpMh6ʒQ9Ghu6@ ,A &U T!m76 $1cX5cׄ U0JbI+3#`~byvN[TojnT2(󧋲xBŶ+6 vt̵=m3 \)@X.gGHLgNe%|G` g}s-7g#i&Hr?4TQCZ8R54e̲D±0=-"/BT*S7VO*$BB1ڃ٨6okM{QS\QڷX/*mXJOH7_~ ~@B͏']Q̚jݸ`/LUmWX"r8 InHڍ@_/g_N΋|&9 ÌnWiFndTei~0pq'g>#J @be@p <ҩ̨Pɺyuo;/ ?ޠR|Tܖw9VƤ֪"~ 4GYAi"Z_' L53$%%Q2mRc͊aPT[ -IoF+jhx"{HHIEn2~jpԺQ!a .{X*b!AKX%ٜQ Fʩ}n9CT GH}[ݧHI@,@vŲqVK]^dž!͜QuGQ |$u$k $dnQWjŢ_8W~[ jifU*E}7msn%Ӑ7L3چ`{j9 R/vw%#Ċwc8 B 51IʖWlJ%Yw;CԴI RUˮbnYz HT>lBRZsa|1 &һQَ_aq?bUm5.~0zQSjXk6RK3gTʵF, ֦9O Q*Vl8T$3!Ӏ@mE;ڸ)6MXJqk|#1 PHXčYJ7r7%6H,Au@bA94:dLsǤDc@ewгRԀP Z[sW,o%y; mrv&yYm8Fc:Am8n͓Йh+B3薌;Ø7˴;PŶ!:ZllX4fG YN @r NNKR˚QW$ Db.Bd .wijwDj@#ߤTPoHm">Gls$) wۏ;sО;2̰H M2H$eGjldGC5 ]f@ ׼Q+,λQunf3Y *m-[a$K5JX [_ qcoϏuo&#>-]eM ")Q&B0e,@j`9:]A@$OXZcI&% H;KPgh)"SA;*$2hI$*C@DUvRH2ԳVYG͢$+Y. D5Ӌe,`S+yr$U9XR ۩cX B[٢4Z6$1Fugujl^ Qd$JdTdb N”F,Y6 FV%˻ =x۾GQS%D-S'bzVJnͪdSR^<'R/^H+ű\eSWnG}X]gȺTUcmj1B0QPP>Z@`˪TV;AQY +T3`Yy;5l_Jp,K/F lc:;_[Nh.x, 6%h^hUYv@45o(:k!lѶXbZxdў}HLRBtկnhOUiz 8+UsVmJLTLk&!Fla#Dw_#s#;( $ M*HO)Q) A4qЕ(p\7h>50chu,l @0IUwbZlPWǢ}tc1HgHȎذte6 2> ~1 ݘg< dnB_tÐxQ ̎@ R qq lP cI." ~9˄h ;f8(XⳈR@T$73K R`,"AaF;͔1o?c98a4X `64C"F.:rG[D[b?ft00λ} Շ`Aשe4,Vs Dc[!,S6#h4lXi8iTnƇIM&!2$"!4-!u-^skMR7$_0YbB& ~ iG,S0@-6ۓ#KHrQW뱵~6X7ks$ΎH'u5sM-p PfUl~0.LR7ᢆX%BA~^ekHBxn>\s#MGMTF9}Ge *i "okjR "ߓo*i%Tʵ=m3 2oYU\luo$XP5+v/4z+dr-b/o-0Sl &[kvܩ؋='!(dnM|B|B1 G#3/EGlxRQ oVIl$Xۊ]mZ,I0d$Z|YbA_:(X|/)A!X,B^M)zj$Xry_Ss\@\9$c{S5 Z6NQ5Cz[fVѰ-{aܥ@I+)i)ixvOHX-X>;i<@#Hl3Ċ*)2ېad7ǁh+=ҪC[g7,8tݑ~lhzIٲZoVF]@Rgs|M@(w h hVo3x 66 #7,bA`_uړc~`AʎȐ [Z "s fq( $C*DOVHIup9K=TGjiKGuRVӀR4H (B0F!| dte9ol>Q!@B" J@pӓ,@`R!X W.GKȒ/REkgf]kt|j!~,ŢI.IٱRv­6juu)hiśSr]k,a$s[pPu_/6jFƃ//'KTWBIj5>M(yY!Mɵ4,`Rl~.+KNHTqm\'-$$ ʴA6[Ǿlݒ *o/暽RV1Zr?,7La7*rp- 4>$$Zh"vn e7HwwXLvmwۤ lb;E{.$ 6  G HrG"@rsȱ%_f*Ψk jYRMf+cAeV;*u6` ᱚ,e^ȕKv[-e@@XWIZ Uٷe&W tT@T:Sm~[uII\K Ab HOZCC4ZCXE 8 "{sGᦘ:9C:A+–àNF̡R}j6Zv=®D,V0NYmo49H0GH.[Dn$fY^-/M LЭHnV3ծ5ЂnJ>L`uSS۷9E'nri͛U$U2 !7BtEUȆx3E9<>SynоioH!K@Tuq5:t !&\h}Y]yہj5]R[c*NwoJ @a uuv5ҙQ/gg˃v˻YzKrڞ<;xѣ?S%$aw`c/5m BEAo7%fĔtH]F($۝*ّQB \w)[ \i? +V$Y1 m> h.SۄdAtXְWﴇZ)_ުIq RȭKtoiؑB՚P[f5:GOAu{9r\ͱrYRHVlQxV-Q=MM 8jbIv덥Ȏ'm 4g22[:H,׵aOEŊ>EXtgx@( VK3gTʵF,),-xr-I:f{N7\* \h<3[Z-s& VW$oA!"l k`!4z#ySjつ Ц΅n5Y]0ϖpA!!V?*NB", I4! D&bDENe^kf~Aod&nMC U^dU&Jdo֕^aЮPЃF[,yoMjǵr$H{-cX}"eQYovPK3 Ri+ M;3$ _II5tCwbJҌdJBu*`:F bq]V3ծ5&WI}u5XvD%p@h4HdȻT!Xo]e&\$Õ@;z;nB xU+f\^˺S*$Y4<8.BIFt)  |XcH#;"@=/F,P,`tn9JÆ&fռm3j<7L+ĊN%hnٹlP]ǻlBRZJ7r7%6|N\ ?3pTC5*b!Tf-Bn'E ja\ l#Q|b0D3@r񃅈fgB,F ! A1u̞;}XT7b$U *>1,N -(kaVDTvɱ }uTbiwL@7"@r{.KnFUZ! ®,Iu<;ʱp P3iN2,@QB,NN`RC Fׂ") h.B,[3!F(V,.v?[bBI tFjeY51 9xX̑[Rܸ+zCW!]*-7eX j,6ꪼr${-@LCt0}O2@mmU麙6 ɕ)/_*=_s/ H.hMh 4W@R1?Ѣ[|Ѿ3u! Nyvm2Ǚh$@{y-ĀP4$*v\"I^wFIj@(Fe ΌʵmmX6j'Gdnaav$4@\ḱ)gDO7p:?}=3@R-4͠8=`3T XFo6oJVm<z<5͡p rzworXy;5=oO;=N-Im$K\\U]NPqNFêBU/iL د@=sʤDʴA6[Ǿlݒ i7SMKdM,0 '̜r1Hg>n$V畬nyæ]UӶ+Dz2ۋH,"!ju%,Szw|"5X.<|vfY*ikgf]kI$38rR5H,V @9cX :KƖSFByiM^1pe+(v(!sjyMsU'e>~pvy,O?ا @b% X;V$D$HZc-l!-7eH"ZG/vAH7{a٩i}BC !d2,Ii4_2R0pRz>&[(ċRvZQ^ڛ e*r \5.1`Jl-t8+!}nuOjL*OGX÷&k] $JA8% J=p"$K=Ơ|[ܾcX@)6 +(`jf*Ψk j9U*j/(Wby~nW]tSu֨/Uu 2c-ŊT%%9AZai~PdI2s*9y3-9sC" 2C3ȓ/UJNb2@M4(9B g$&KYڒ*J@_ YbFвжX,p>/} 81Ko@ĚHsD4 rS I :ۛF5*7#Hi HCêfռm3:;b ;ُ݊tF+jhlJKb$H ;H6clגp_֠Rn CUA V K1Z[[w  wp ^N^ _4d$d&'=iר!T6a!EKPSsrr|'/鷤k3ӎڗt$o$DZ]e=IIE7Zg@ܸ+zANԶ=)tAR)u@RF$v!j"'/^W @Pc\Hbg>VRӚVuEfnrVH} +$ D%ӺJl#6KVw&)8"^35+>\ zYȫd&<ōQr.S$r54$`Gw4SqF\khTA+R)R,ara "śARsФ Clx6XY߃¨%ZaK5Ol%DcS,b+!Ӝ FHp ɏ/39`A&y g}H0|A0}A,&`LnIo{Rx|,?)b';1,K,>'lpKPX2$;aĆ# 36|Ēk[/a1! #bXv#ĺKtƽXt ׇXAy7Nst~GJ@`T [knWS$x88£S;-ҖS8 /,TeIk3<ȀHZ%fwWCŰ{C %'bMBƈ^\yHpq;PFJZ-i={Xj 91G bˀU 0j5ۨjRHI*DJ%mjn'zWr ^kثw~uoՂ= 0lAdi #C!=i 4 \za?0CQX5 V3ծ5Ђٜӹ 䩸p:.lЉ)?Db!bQl8B[THꂅ 2Ca.QqH. +jB4Z. oon\߫܌6>''hp$ ֽ\iPo I[@*`3[΢V/wtrSjuKRJXl׆XlѸ -4^v2ɛ$KN~Pj^9*ӉG$D$>k$β*,R?%$҄C*Mi 2NQ~ 1 n/Vz][5ꯐ,ל^}xӻaU)/ сhtfXZUVkN*r]k,Q6B0A?oU7pn5/.B;spՎk[: P)C;]cHCg 6eS~+SɺJAf7p Iy\6i9 \ E$HppvU!zKenKmY)jڀdD$> SMK).U(RSjm4X@XUآ{YzKyϛ_~oұ9N.@VB,3*ZCZ\NC?GB㮋X&V?)yjQVBpYI@و Ckgf]kIa}:p@9LgU3}z:+5Qrzw/]uXz=uꪼJՍ<C+ȫZ˞-I M.rbK񍇨$o$ZQVv*j7foX>5jw8kfn^-Il2viu/Wà4:f+wzDTtd ԇ` ͇U9<.ɖ-+$‘\mlOv\*I $ez_Z4BH, +mZBT*TIHh,yoSEC_IV-5QB%4~k Rtɵv*@D$3/KdI{Ӯ1#YG` i%ItGb;mi6FBx8PHL4Tu'Kj@$6XOj앋kY70¹,[i?F^?, $m   s\8E*zFUjzR)g-ER4] 4uPoHIł{,UaI @QBlU֝M\#E K VV[徫Q^<Ւ4lVviu/Wp\YFX 1YDx)~{F+jh7X ܦ~b MJE!tv ;((.Sl?֖T5CZ8R54yʹ6Ӊ/: k]V#ȱ$D}TP7B0X^ urAf|7Htu@bI*5hJlZvu+HI_|UC!Nͬi b1 ѤwN6$]%92X,b4Wb OVMZ3mTs}r3r*x쎤p"е=mѢehfW,W7$Z_O63 rl*LOH,$Wnڞ]DRϴk5z)lηռ `G*@,!'e>~pvy=_[<4H+M~c*:@r= .XZ0 )".l D) D5쩪9ZsvؖLh9S @,i1e>G3h\3ςO.y@rݱ@u[09Z Ftdb-c,D:a +7a_$D"$BUfÐ-i\>W״r4 !ӊBB$ghE cI1{Ƞ`F 8be*n\sn͂op4QU,%&>BpOgU]/5QHs:݁YeiЂ$ .cju5)dI5$fB496\"BJ#$ Kz֌Vi B-*? X94SqF\khT˓9:aN@d/7X  zU 7K IB@IqR}WכDoN4$]SL#Xf@KX?;+~MߊLhl6:gS3 \X" HHM$_H锹="x;x /= N@ãWó/Q貑/L` z۩p W-R%23b߰i2c  Й۪9e[sm՗w_ SMK#lN&Mo- &jZ[}l#䒲#Ȏta"Ii\>W״r#?һnRn8=Dn9UR@b;7v덥xuu*vb94>B9

&MS;݊a.D/˒ќoZz;vۋÊ 3*,V+6uM ޔR(ުFmhǤrmw)C$ ʴϗSsIK@aA3GnWo^b6`Uٷ~`ıAx\5diS#@rݥ⁖ DbBŚiƚ@@0"$gDY9C+27"SVVkr6 Xn4Qn۹u{ѷnna׽~ѶXb%_G9;MGLb!֨鍕q]mV5sՠGآU9Xݴ\4gZbŶK~<ђl9w`plf{ ¤# ?Ʋ)Dzb_JA$6\RQ kX Hg6KJc߸Vzj2HUrd>˟u3JMvCLlZvuKb{$D*zFUjzR)g-EBd[. aH0!ËOz7*QL.iw[Um5cBQH 5Vъfc`7ßl.3 ɺz[՜VYRqr{)UU3 SMK+݁2U*jIR[-ŷ439|@mjm@p4PT.ԍ\՝vVIak!:1/ϻp \35!@0i%'Y Bt`s)k$ܾ/l(L͇j ]!.+K% \8]uvEjiJШ%=Hl<@v`d^a5+Zb$ԟOߝ/>_SR"-\OK*5mRB->+zFUjzR)g-Es0rL@bJD!s $ntbG.d|X3Y0$HnC1[4nCK) {̍Aobe2_BZط% d0 NE|%I$%Cc}s,UV6;fAШHtD]T4Ճ`,Y8 VjmVH;B;1I^rU9Xuy9su2MB&^ B``)_Cf~$Ŧ ]셡J#+/;ҙ؎k9B$jiJШ%]/ds!B8п ƙs0ˀ=!EdBcz`p۸mvoyaG&icC ۍ۩[RbmDA$" "zqzBж jtV7@preIN@]A|a F.Ʋ{/udV> \c}l!CɆX c9H@;&lqf`sVRfiFݥ Rtj1&`m#OcǥX[GmѲ jY߽˶>9^J8~p>.Ƹq%W7v{jZ^^^(DRC$[˺xUZ~km/kYf} ]Ni{N۷Y}  O?T@D 6-t 2t($֠3Rٹͪf'ejGlomBd[ԇ X. ȁ[*ڍ^i^91IvGϛL[Kj56bf\@%T]s&$S ^DZؖ`DBh-G!0/͆g,3!Tmsd* W]`Bd]h*bߓieL͜>x.@PkWЍfM=HIũSkF+jhnFt b-.դ D*[^N2@(ϺZfQZ75QՇ^TYK6d۾Ay'\Jc6Qr%&I {@x3q6HhBU5$7ٟs}`og:(xjU$266b4,euj~j*RkNXvjrO l`Yb ã]^ϭ{ 6#F3*ZCZtS$`@r<[]o<_-ksFǧ0J) WZ-ܻk>k @A$}#RDRDf̕+!>:9j6&iV$C `*ۺpe#Nj5 ͓_c(D؄~qKD|.:1Bak͚ț?ޭ?;+IUOod'S} P5] ;M 2^6n Aʐ@RT8*1 U%y쯪hZ6;-n²*Ձ.s8kpqq6#! QNfiiȢ-uH] (@ {rbw0Xx.Z[ -ZU պ<`?~uH!]>:i49yDX7'QwF&k653n8C!~a*ط9^'PB1uV4 O(X*ekZ串}wÁ,빛q]% @a H$}kHq͙!06r5-bFi'F2rU5RAӛ+ w 7v6MN@5\p"DK%w7}wׯ??5F{7UBIkC1{M^.֦GwGpY)K5[>x^TuTciޚfC^nܶ.;^>_Կ#^8%a F8Nz9'Ok1l6Pb$qlj V+0C/}pg_ܢ)$d=?^z06):Df=?m^Y>6:eEUI"Di,PzAt. t0P=1 E!<Ӟ`IiWɍ/5dwWiQ2g^X"Z9Fp}KK0J$0 ~kt!"D QoWfo'2C'k?'9>@ :TPكFpa{ޗ+Y3PS6үL>uO BLTIُh={lAwJ*OnP/4Mn@g|=v-;ܧ} %O@X= ,"d~K F{m^G5cm7 k2.dQ Ed=O_}_!]Bj_F6D%y@d&A/mpi5Zd <󔟯VVt_ʎU'e9/$r NL91e'P^@UlB^Urs5=m|5ps;s{v, ʳ~z&Gr dѭ¨BV704+EOxǻ)d]^og,{s}㚦~@]UAE\To*Yu<*}nHqܤ ֎8#̐uX ]rSA4ڮ 0G5]!N{D_xH,1:e>u/(&"Ĺ D 4+Ѻ^lcPwQq_? a$.\ dn[r1@eŅ}㺓77;rOsT/~?^BUY"Pםjuʟ_xߞEK7mQ+vR+ŗǔp4=IJl *$u~r7; e= @E 'p¶Ύ]KH26uVM̗no2*!,*ahPn8/(jn9ӣ@RgUIΛ!jN(Kt}Ѫqq2P2R JQG4¼[yQ=YF9uA2:tPqks{_vdϐ@RKVUImZ7~` 41ߊe (A{F(mknPAV]6TPe^eA_ֽjG|,|3'59$X,iuѕӷ2I@@7 j?no1+vEݏamC>:()6ϛJIDZoFc {2B~4:iae];BIl PV?LWVVz'j(l=0@at6evu < !U=aY}uq 4ʫ D틾tN!jlBzwE(@y1H/ZA=+D&j0Q_[3o'uhCa ƛ٤pΈD3gBQDAZ%PWanEk?LڵLk@\ꨨ<0Z7:GȺ#9(lq&(r0Or YjޮV vV7/[ׄ:iae];!NϜ6ollF^/hdU:HD=] 7%.MLuBߛ=N䝿ӟ񗏭 ꚟ8Z.`_-޼!%m$E=Jɋ!NŒ"sFuoʶY.$j^(؆[⨎DŽryB,(6A[4.dc/Dk?u׳c+2!}qƇM,lN1b@ # DMG @iެďff{4U[QNb=\p@;~}!ٿsK9HG20ZMOh(8%"43 x.fi~zffz~heD*H]rl&c/ {do74!u hr @9eR7eqѳ4E,J?[*(Ȋ%u~xmX?J1k^ HM6=s\'4 &oP񑞩@X ].B\S @]>̳y2)7;\AX&_PYFu縇qף _`9rAzX7~u4b@UYqi'H~g#7Vd;ne?ppf#' k@a'}eŃM~TmFyԟ[., SrK JD0PW:yfA޼94˨OGd0l!̈́i:;<'2,j[!"CWvA`MwEV3lΕjcsŒ ֏@Rpu{ў9.pn4k<bGcŬp5w3+iB\$86ӶCF3˨=U"H{&$ !=Q:k$xbN.83wPB͙6( k A1Pۓer NP/=.: ^]LFT:N=e~s}oD?œghscVm\yodi+^,"EiPC8B9d޻Āֆkż|Ny!@TSw=0"q+㤛;%>w%*T&uS|L u<_&@d:>>m! PWk@@@ao{5vzo_x'.$u8Oķ⨴nG U;dz?CbZuUS@rU&̫+]D+w!\E=hc )v}ߤmI>mUet46Oƻֵ%KMub5OF0wɮ6Ӹ8Ob?j)fV70?jDZ,V ꔽ;gGi9e'(Pq_{RsW޼!uJ#`xƵhaӷ@ܓ#g1 HlhGM0jPGIݟ/l^Z6a@]QYF[n $KuUh7kQݠgYAYF>He&L~+ՏHw=4ZW]AFt2;@ĦY :|jp8nctcr XBX*KYnX:@A$TGu<֍_| @R'mփ0Fi\lgwzSw=0"qe`m%C dB@Ywá6E #{:nz~05.@X]n dT@qA (_p a:S5DE;W]nP}_^2 |vǁuIݔš-M / *)߮ :C~]7N?iaVM~KL )'&Nܵ4t4NAў);mejك2?y)@e[r<ɖd9:5& : ?1Xv]:&nt=%g{he$=َ8d _$YLe-IsS I[piq81a$q9_GNŃFqSIQ*)qTMH5H#ƙ\-Y6*loTΪmm`ʪ*N˯O6r9!e|lȄ'@U gG 04i2g^X"Z9^5P#oH7yA2BVѷخ7oHSCn: 8t,CDѐ~#- 鎺1j5@x<|!aRYF2[[jȺ2d@$u^72_Ѣ| $tQ^%7ow_/h c5ܐeA_ֽjG|,|3Ⱥq^iRTgT|mx2>hOAEŹ9m, @r.A30d`oL u0& u]@]<JnlmP@Yw_>yZ9 Y3*=je>AUURonmTyQ%VLsP9'|NjS?h>:E+k;FPAvGaVV,fiC%uà,|TC 0 wO 9Ǐ/GO\0(u*egp*H]rl&c }Vjfu HPU,0/a'/Č6#uA h~lhfj4Pz_N=HҤ',^NG̗Y no%XA!˸Weϼ:Er zL_4m6,LrnK vy~56c 3z mp!j։4_obD1%u??8;iW _!34oF ,!BIȞԿۿN{IBmP3 ~,us,^\lu_Oec8EPPvQ6Jf:je\zKǣV7 $]&OP؝ϋ:+pyM<ު{y'!3MDn%um:ށt~M 2Z;c.vCh͚yT9Em%u7YVc~q{tPUfpg4߯;㙟>'Oo|^Tw&/X|B%1(|.6!pȏ_rc6!jC_~4.}w$ B ,) "eo:ǂ^tҦl Q3;ʇjfm(c^m]rW]d,zP@=( ̸E~'6G:iC|815 t[,|Lln+BYdsc2q'Y6vFk)HV]d5Ғ퇿O??A8+vMy#:2*hkhO׏ϑ?QFJG &lo4+!$MF{-B[UMb^S@YT?8u|AƷ,EzYYP֡A̿I߲(-nȢ g`ߞ$Ku#7"#dyC i8]n|2FҚI޽;A׍8(>vM㕒k `*ۺ2rWƪgn=!DnY۫K4Z7 48gNP-(h(r3ž/ioƐ U4J^8䃬{o*oƴJ{REgOR(FۘBmbJR zV8r`u퇿O??P@_3?'s85&_>tbʆ۾5"j,~w>* :$U8;awC@cjpUi渦Óc @aWWwo 5a {m2CPz:C'EQӔnr $qFYN@G{8rk>Ku4UQsJjz3պ-s( N"[{?t0oH )xL(u\ gC:i5JNf; N~g#7Vd;neoyCk(H{ 986qyA,@|NqX%Bx'طȹhݝB4Zj{ɖ!dg)b n7+2g j ncUvwŔXLŮ icsH UoXyq? B'+ O/=vPXgqAC4>߹7o4 C*b٤/z^:VfAԝFs!+pZ*_|DYc$ 1bQZ'OH|xn\(x4M}C$t$ubH#ӟ񗏭g#2G+xԿ!4έT2峷7^9NŮ i\']@%17ot>㌰u@a/Ij™5Iǝe|Y͊Be2r[faD fd5 dy|ѼLW V&uS3[?C<@f N"yO2ovcG*& ;^[B/P:!h FR L7oD_QQeIQ'o:nSa!~:YS{2|ek o}cj7SXͬna7SNOO@v'n^+_$š"oY=u蹎I::i=׺}]@ -19:^[qTZe7j^ x IJg"@YZcw8Y]""uğyu`h A/KuBߪul8Nj8t;e3 y^M ҨNYً]<rSHen4iV|V/z./ټ0.Bq!ʺhoXiTA! 3.ltJ_p[H٥* )١ׇc&2r2i]{Y]M8fOpl^ڄ_8:j],tw:/e6|giwTA?mK Tf_Fohqh/@!?BBIqTcu\ Oeuf=ckƥvltC!i߭9,w(i{d|ɢ$6qVI2u8HҦI!N-Oa<;-iIi {L!U>Cô Q/c̄VQHh-[t;LfUҏ6F{5d86]!@Ubv!MB:+6[ksXCvwz{o㛄{Bm^pn֛]Kv0Px$TY/@t?<7?q ϳ܎'b j{_}(4V2?iY v3fB/W: k휦Jʊx$*HP"$ȏgIABXJ;2FK_-_&Uו["*2Ʊ/1BV2K`D⨎DŽ_| Dz(K;LPUSw=0"qG\rlbҌ8Yh/M!${UQ yEB 7)40:M:~5n8_hSeL m!KC( :0 UK' tKV`tR;hݯOM*/ďKӎ Axyyyѕ 7`?g.U[Qw bIy93 QqF3mF7!Ws ;; dq Y9CXr̓aD 8qd'"#Dq@]+EInPWgU6uͬSFutiuB`F*`!(#~7Z'UHb vʩ ?N/ڇ@֛721ϖY GI:LHpMԿ!*` -2H؃Թ+֏H`H` &iV$C{hs a ˇ_~[1$6(*ksre7@&8P%d.GhSr ~8_?پ9`./oGYJ( ʸ u@"6MN{~G:\,{dZMqLjukN$QYKpZ.58ãTO׿[ui5wW!:EO2*tﹳbܳry@A[yqU&̫+]D+1z,Anj+w d'u/woo /uSyT]//t։FV| lYPxFΪ~US6UASe[7~2xqj畓$PpKj +iI޳M:BTdW_>#DYFt^&Q<&ett,j(""ͤteQfXӄ6ue\"@q?^4X%|H8ΛLʀЬ Hj *)|̐u񼨳I(M֋~?LN2Bzd0VW H>>uHgIl7lDJ[:yƋm bdB3@&vU`2PՉGneeF !*hkpg3`pw@Qxgmf|oe'Uluw EEendU `*ۺ{(j3r(kvxƆ넦a6!=w_x=A꒪Z {` $Mq>c܈-u=" ,QIQy ;>7Ldqf$&`R9 81Nw.+N"b<&h0!d22X ld-ٚ!GT]2>#Й25(I #$uG7@Uc M.b2&[;M|> ӷUWH:2~u46A[4.d,dOl؊lǭ*H]rl&c#|eƇM,l^bǙM @R櫤fy~6]gtVM/]~L,k1n-mHUnIwYM1`N7EE&7(gUfem Fz"KrpA=$ 2+F^7$ϧf[Yağyu`hP Y>86o%р(6pp& $>@ h2hR$gT“317oUׄ3Q;&VDŎ gHe"=<p۫۝ Gɓt) mWF`8%YJ8 4Nu}IʺyD5 4$ә@TgZyiV_xPv4X:Vo=\^řMTAU=Ťs[3Π `zʤni;/ @iSu6/D킬l mkIfQm(duJ{VYu:lNul:V/E @ݡ֐68e\j7b/3jn@=1$h ؖɞ7ǪLWVVjb?^ 7ھl:/:qTha'XJ 6a`P8ViWNmdlxkoIcCc"8$-g:N>uiQV|"VD ١ 1HXY}ZG`Ljk;ۥc.c8 }xa =qTcQƯrywf=ckƥvԓA!~z6r{alEVFIc`{vv UqƇM,lNo2@}(As-œw@D1֐EOege䕛34:M:~5n,!NW-cI"Tթ,_m5Dk*h)ybL 9mlcZJ|mS%e?dQw#8Fo4o$0OJs=w!^Lca8^2% 7Yutﭝՙfլvn權8ئqoT1B'KBÑ =q(s*niZ, 4Nw Uq@u;M-aTu=-Ǻm@X]6gVȾ7(iT6ko$tWS70:tYM3Mm!3d8ƒaR 7͢XK6-!Op@-!(Rfb/y8xijYɑmϼx 8-KI:lߞ!pU3ʢXf5#!օ6xx$?C=/it,ՍMIQ ȢVM9Q@%8+oo_p_B[ )0-8.8; eo69mlؽW38}yDz\Wq7rQqTP\ ˸h?>~zt1Zw2<h,;!<^/A`hеMj 1U] 4+5!yk&QH-A;BQ4)GyުU , !px?:H2~u4b@UYqi'^2D]3t8@]m|ɂdž Hfcg Nǟ]DMK7-6k"ofSosWN5;Syv۝SOՇ'h]Aw8qt./=!˸xzF#8MS َ[^Lu97B;BQB5o>J-@m PWg6VmVv.*6|e؎lW!޶!003ȯ&_9yPŬp5w3+qz[(f~?~!99dQ s_ ~q r-u8k! u^7Ck=uxdo-Cŵhp(PwRqN=Bw뼄T7.7}qC(p[8lΫ' g5tjKڿ_=-J@dZLWVV8'oe%D8/O )!j8H Ah aFg6VmVv.!7oYUj>w7fV\dd#hՂ0w-*+!]kGs@eFk3aI4[rrd4Zo)vk5IQ)TvkW+ʏ"&rrj{xuna{G Uhv'zu4T7,^Ȳuk{v6ţBYeQ e?rvxb[fkրtwl̝,v3HbaQGmge eU%+_h2w>m I$]"` f=}glurxxBx5z8C-VKͿ|(ηo9a;M;Y 8G1iilM;'b Q$]6aIepŒ_CѾs<I4ݷ)'&KuI-6uyI5uQM~z6r{alEV'{^iWNmdlup#B Q ͐u3*N(c t[.@ɱm'?v޼!5LҬHbv*Ձ.cxgoz:1Y5B֝V&&+Q֭t+@X 3>u]"` I\Fe2ڇgHlyr{YiWɍƕT:|~!Ⱥӎp@IN4Ÿq5B՞}fi*/_3$TN@Q/;C\<&C$!]Z;fzd3`9 Bvq7!YedU'e9/_LS َ[\z5aqoGI401.ڗP7;9,h3ʣ D[J *˸xYK< N$I TURӟ)e~b$QAT$$]{ifꅰ;M5I5 '].AZMYh5PW'In'=}4'h]=)8uQQYEU"7ܻy;M'l9u#D=/eTH>'?",,1>4qFaT' 4dtŦ7KJ[vu[6+?5DQQYF[C{>=!P}!9Vsi'Iщv)d% frq|Li߻u52Yde&bPחW Lhiz AX{yQ\~{Z}6ܗU?H!#t?AXg׭ ]յS4YO'TAXkE>IP`YHRbIZksWD U *Γ('Ƌ[Z|`06t˸اE4K&2.tؘ~iOl؊lǭCj<*hieR7eq=f;+OVImmgI=dgZs:+!U.&[@V_Gɶ`u;8n:.h'D9PڬalҸَ^ʺ#Z F._9Uuqf {|AƇM,l^rwiq.BV$MI6w[f 3Zm_%råP @ CoҝrM4 K*TqZFFo={Jkϯ]6IIpAgݘ-+LJJ3Qw'nBQ!cDhLԝ eQ-cwyuy[<9ia6q9O?CΝF;'$<$׆5:iS$/,̲m)obt ":2ɥ(N-a@b;$wzѥZh^4ݚ, !$ˬ1PWF<֛mUgq&oe@%5d}C < rYZduGb Q\ozbrtSFc^#,@`Y8Y:[=*h{r31[ovKech}Uzgl)&41n#?1HPכ7LWVVi{&ΐ}w~>rE&5}hfiZXk $ݶ{:ckJ2f@̺C?x_6%ސ^r߶#]lwH-ϼ֯+bQu'q \Wׯf6$ܐ=Pw $GɯryBD6A[4.db$k?u׳c+2ZCWqvk96q9/-$l?E`0)͸l_T~Եwlw *^ŵޙ2Gn=&_/e1BV]n Ni/*Ni Ӻ &!(ˬ1P7ivIOͶ*糢 /p//M++Atn>[I"(N{E0haи :5.7e>D{yZrK}Sb@Y_nￚ L(XUI}h1B[uO B9ml3ѓg),[Ƞ-Q @iG4o{%DE2?]u$Ia8{m?)0#JCcS#Gu<֍_| P7MI Qv2Q Yw َ[cۼ>:)W &Ngp @YDCo RWKC@ dMst@iQ1±~0IgdtMsEM;&iV$vXVʐ 1v4?LFJ/47Eˣ&E^5XhBqXi(C}w{f8tijsY'6t[$'Y z "%P@TMQxZ1Q@eiSĜP٠Vm7ret*ώacrQ~ YIZھ3b+&jBe5=Yi֏D"eSYZ'ʋn7WWASe[7AxK b@YT=*e&(N|tT$!"4-I4(*DgyY]m! L(051 d]"tO (d&'w-PHEMrã{̢O3?{NM ͰPW ^pҌ LWVV:G|A֝oǵoL t) mW& ēW>~"&Ee2i'3k@U3'4~!3::_㝹IZ'HVu#{>8Io|>G] l+6%qNڙ~O<F82aDIݔ 5H`kҦl^ H8,'ź&#Dduul7ɲգU^Nb:nzu.t-.CZ]n;Der<+HE@bAqtB&Ȣ *^uWQǧzo26qz`8~<0c9қQ! `*ۺin>8kMO}4x]𭲣Y <kDֈ89ވtgÙ GF'`d]L`VhMGe 'ȎFUY12ǫӋcnx)F43FqN.noKi×YU jzIquusEqo(Sn?! Fj+I۩d^5^n"Zs& +䌈uGOՔL8 ]Gju|4!`7@Q\0l@v4|ICW2z`eVÿ^Hjt vc2qmSwBt4\:cu$Eix2ͽE/L *hk< 5sC1@n$exQuu*ώacrqhat0@Dg 28i NiiiΊ&њT7Z:vPW/=0BԷ -ؐƓ?6(hz; H n( `*ۺiVm7r*&5 aG5 u\ OUuf=ckƥv Bԝޯ]Fno8vX?J1B6Iqfc@T Ҍ8Yټ 7ڃkzMY=k:WI N4_u*MvAbX]cw;[|܋Gţt,iLE/-OBZg7Lz=[93qw[nCAgnH٪n =w_!FaL"@ʶ\"Mbxci$d)1*@㗥C3[ i񼨳IBM 2^6n~?imבH:N;;Vql Oé98 $Q_ axVKϫlb¹ 1$(ĞzZFQ7 pG u =}&',H d<_HKn # vc+O{כRzzVKg!?O7!hΛ/N[LN"FWdMhx Yh9]6R'JF9-yxZ辵65ŸP yO j4Q _ А80:BT'mփ0Fi\lDH~g#7Vd;nu 0 Kߖ7ڗ&Nu6 7PAťQ^Ҧg9`۵˝an3 Yu%^:2 Pw!جy%GUvVjfu OxÚJGIݯ˨O |#Qș:8N?iaVM ,lL8q^VWlg748dxrO UdءiGIn OK/pv!N|gXǣ@9x2ͽE/~YBvwdv7e?)C3٢'kFΔ! qyh\9ml6ݿ(=Qpܔdǁ˻v;1 v ]82g^X"Z9kp]*i?o 2hBn`ݷ]k;~$$=i@$t&ݦzx|G@ Vn4-I U^ѣP7c(xNE0 uqGM cٲ\^l$ȗ@=񼨳In4M sgU9iqAn:~ ᯱHD !v%ϡſo7Lb߼!Ru%(IDi{@ !h K*9/Oi= aw^3L3y7vm. @X]6ɾH Fj$ tK6;+$ z |lj׶JVzrz7 +0Z{PwlYϜ6od 19e;ogQ.JYw3p}|$HdBxHDURDP@ BP;._p.7+'N $sF߶G ?^Yf?\Pu*wZ]n GASg**xSwC8Injj l@L*ol 6YlCXA3dGR[&a$^'.N }^pv8z@BMYpgxCu ":YN&pGD((Ug8b !H{HDQa43E7&5 @8d@]EنCt) mWxO5y«.7#"({aQIzȺtq&nOȏ'|;WHWΞP8x.]p^$.m̋UhቘW[n/G8 # g(o^ap)žJ_(W"=hb8 uwO_>]ˤ<{a:n47Pס4* ly~ fN`g7[ilt]4O?ޗ:DB@UމK/zH'DoׄA[g=Zdg^g2&qQأ|AP7\HzGH_ӏ;e>sS퓿:گ]6I=و w`ݰ+ㄠC8U'I{UTW\C4d1(PxHiBn?,On<&eRߟF@gi*&:2~u4bi;mփ0Fi\ldž#dOl؊lǭ+Jק/yj A`F?Inh@Y: A}$?onHMӦl^HySlrO Sx?UYLu6;^uѝLNՋ&o4^0,$]>SC4gxH!6_yf&uGpV4[0P gb"ͣ:i_wērhOd6KnZ峮_Fh !Edqe p@eeї :(mԶl pN'h]=f/6'+eo{PY'hNY~{&Gv@6M;ϋ:)~Sɵ}j-$q{b4Nl|i@(Q/A:sM@Vp'5WtM0 i'ݏTN-қc˘Y/ n۟q D! Qdt Yt?2.BqTt'1!;ժw Y\0PQ17 H1`w{7OƹxE YԵ4&dAYU%?غ$ځӿ|?SP%[(pvh/ɢ!Ow:iw(3h !nvIOͶ*8i%=t FRqD ɰ{c.s Nc炭FySlrO v!O:گUzv'D*p[Ue:;h7oZ *bnݷ!%buq eAO*yL\4R_ti?Y~iof;[*nW=tejك27N^4ΈQP`Uxܭ<5=<^:Ns@QeVLxlt-gI)sc:s?d?ߘ!W[!qRѸc;$'uKgId+Zgl6yta^k6-6[?`f"ߝ׎~$@D5v5d4;uoSv˒pP\A p^)crd%hN\s Z0I@]koze6}IvG&j^9q4YR a+>KDFʡ=],YiϺew'u`^?٦jsHCiKN|ޮɵfh5&bi!@RF<֛mUgqF;cD]^>@PqloȺo쐏޲Q; Yw4S0Nq6BBQrSA4ڮ^278%getl?yZXxN^ Yfc]1e^* ve_uB4dg`n+ֻɸZ#,9{]#EzG(U|{zug[o|:Wah2{Cx>YRv?8oD:L$0VY0!Nvi}5#(;*Z}ZG`Ljk;󍓁uT=0";'`:;aTu#*' ;,Z?i Y 8Qx(f/Yאv#5^33p[}<%̍XFBd4Mx{G3CG}.]ݿpH(+d]&sB<jmr?f*k5aX~yy}2SaW__7r9(Y_+,On}/rPu~9]xq-w!.'vG @]eR7eqN4p{J-Bx8!.q,ewm;a.Sw9-v!VYiYNlQfa0o带q<| ahnA!.@}4&Rt?y|IY^.GUAT ^:覃4d]}}E(YiI3J?m;[,V EJ)ITnV@4 V_dljLeΖF{Le5_~W߿?~q@|\3>z6;c2Zlzgxe2pOZ/tKfdU>oH;av`^wiPIf\<\4;BD<&YQGFIݟ/l^p,S(Py~g#7Vd;ne\;|\/OLPsFA{8=3}}R@YL@mvwߞ"_)DiOz^VCacql+}Mc\^7{#dXye'B!Dʤnʂ8;xuFI6Q=N~RnxÑ3det㽿'8Tűd k6}pp6y#( =<MOhzZۓAעno3Hb E,;GdL}AL3Tq7n^zwfvv︫%G~uTxC$͊dhm{&!.}=&E()/I@L(+x: NڬalҸَnʺ)(.P Ccz:4$6q9;uZpilZC8lB6m ,djŝ(N s8Qh^sq0闓Ab|h0@q{}e2g^X"Z9?MިMi@]sΣ;L8z֏Qx d5AXNaސP/fzl2'y2OpMfK$P}Nu?]XW|0nvdիh2M*y|z65UK6!$4>ɥa޽#"b3r{ˉd :it6#!(84uM~R@g}0zt$zm*rgNJjo~=˱ Of1Udlgbonv;6VAַʧ5:WԪ.|@ Q>vzڪAq!#:=\dDY_]%[+|oPZgUBdTz֜-wyv9ּ7)b =Ҟ=S>g|sӣB%injO>OBa%d_&0NR@:봫ٮ%D@ɩ7`Oi35d~xZizKjt-5%!D8Knd4l]L3YlTYnkM42fɘI@)dKwda]/=T8AXԫ2cb6*@+]F(9j$ˎ{$vfu[7-Q,sw1M=ơ d~k@X*j3~줌0FI=0$O;Q9Y 'xZzSvxVC08VKnahqE4VqȂ@wwg,)[+pZO?VWpGI4tC,j!ɾv9zqB'QI1u4VԷ؄YfG(J#5(Af>8аJmu{|%9ΊvE"<{@X]DA@z'i'z<aWoI1Lv4aW ust-5ptMmxt²TQ/`pV޽kgշ%.qכQJSpw%(v!;3t$yj67՗߽yx@gV]+d+sJ?&:=lJQ1JwNe82"4^"[`Dt`-e(t똅w'0롽L9a$:!8jl9dI_'@w5 ffЮ#Y'// zpstjM<f@8 1s !,.l2 G86_`DDM쮣Y̆nαd5,OS~}+Wzvܰؒ9~rdbxM[z<%NNi Qxo=zE!~Pm}nLןm^u(fʭryɰҢLhL _侵噚7_ZiۺƭCG~앹YF_O*V Ն{J|w"(ubQޏ4隑A +ԯ<œblhkʷ1wZpغ :swRtOhAڸWmMyHATF}?4d5FNGe~񷥷>>dz: (ng^6γlIܿN:Ȝ5~iREe u@ªE՜9@nJnIZ*a@-ȶCgqH ,_c g? ڋękFDkۮ~,O7DeN !m C j灷쑷= u;ԦxFU! RH@R㦔T@$Sn^Z#{VrMQH/ajWD@W]^0@$1nxLʐ*A8&~p3 `4Dg>KD0&%%b´y1Ҳ*U3ì`uD>Y f #6r~5dݳ Y Xύw]^#=]j|Hm>6Fk F*2+h7;ZOGc7zZ8+zJzHhKL  2ܩq똇og 7kC6à*=[SWf1~ Yt-ga8ڭߏM(0+*8)D+ʰєAZJ=<=QgJD .i:+I_y9'0$UY&y}X2SyαR$x~šߩgNy./)]Yuq?;iaʠvS{3AGzhXv68vݾ j 2WegY=x,unyF:Fj`,5)4zh/6gNnoo4U #!D,@uYiz@iSZޓsZ`@g_-d @mm]DŽׯ&aVYʭ(<OD"ruI(H߿Ǜ2݉..`Z6=q 8Invӻkn' pNgM<H:Rߎbg ~ HQi$'=%^:4s[}kȜ ƼahUI^dݝ6ޕ"io DFg WAE}`9L YʠvS{3AGzhXv62qS&R:9{H*zU|:2 b@w;.Fuݬ7RQi8FB'Np uӲY4tQ iqYFd3 \?nzͻO)vFaߙ*g~:F ji <Eum C?HVK?]ƖףVd{du5a#,UԋV]A=d܍ߧ)_Af6H[q4uWUuT;pYBXez?羕y 6>\wcb6*h@KIJQ1JwNe82)@0롽L941]|,촚Mwo^|=$ATWVTӶ阴 hU{/BZEJwNwQl/BTXNQ$wA xZ qi䛩Ezz |8ϔ@ܐ֏¡5_FˡA4t,t8܃,NMN'$'gv@XZI8a:7'/k=%@12i9u$Q^Y'}FWY3{ԻFC&0P,%Qj Nkq5O<7]w .W !=2 /7=eX&D YGw12I'{'@ǻAN}Kv5_*$*l׎?\oI r6^!-S{`c0V?4W}!*CuT;p)l3$@>@ѿ@O QXUf%Y:+r{e@!` D j77qeWj9 \gdۡ3߸it$M!*U&!ع,^frGKu|x}wx4t]ԧP L*?٨d]MzVИx =0tٳ9 ) $6t8|Ozz,ZQ #8[!+ gUO I?̛OC O&hr?^JM`=7ֶ^ov{'5dluC֓|պ$cjB]ҘqFfE~gV`h2vt0ui{E|eX@5<_VfbOJ36L;DqZ%vCU#B$BϞ~<# KAweT7_^yA( Ro?[[UqѮ!L4˓X];wjOORmVw[BIzz꧷ 񀨯~앹YF<,6u IuO9^K2 r,sVJYOi\p;:6&*կ#+ÞS kxz:lr1xfԋƉvd64%*:WaGwXgXfB]Ho3$q t&0I{LW./9@l?MYʠvS{3AGzhXvVt li,qNMFaߙ*g~:S7=DEa Doe X@T?]m~Ҩ4*nuO jP #=4,ROvfęozl1 C tPʣ:+r";JB(_]3CX!B=_ ΪA$, YYJ tz'i':<#M#w $5\Mm~lA׊js[g@w}Ag $Ԟn $ǻAN}Kv㙟ҏVe5_(ݍzP,wf=t%Eݥ~ڱ$={4P/}R^^yR I r M@y $ĝ;pmA{"|8KO!diXYl?$۔@x}67 08~`C7#{!v%jl1cu?K=|wy!R8i[ünn]+~IA>uL>zܽ[8,dwbIvt@C'Q=H2/_Im$q ԹZǟ{_[/߼+5[IwJ +BI'al@g_$ٱlL p Ӆ,!O71XEx>7A3`0f.WIS/o[巭c+?1yr6muM?ZzE}Ϡy8Oc1X19]̊0֔<͇sxtapu~F~)?)_^;.:c/>_?8034*fELy QXGcQqYl,!OW4*dה{ڛ8CòV3Ká%l@wqQ/Bj%:+l@WB#@dftG~aޅ|6ֻ R/eΝE5~hƦ"DI*sQi8^ngHDII~ c7mB_S_~˷HzAtU/`¾UX,և y1@w ÏއϕOk$h+z7AR!ӥ,@bh s=6֡{@D]D)e^4jg+/Ue;;~h隦{G V ZI@Skc >@G2#Z%dRgRj%2yQr2YEqf{nc; e # 0"W$:kB6É3}r@ﱱWyoP+b_5"d},SzN I \i7< i"\F:z H`Y?DW׊jsծ7:N;^zh-*Y f7!iNJop8_$D]_j|:K.s3Йo4:gl @EaqԷ؄YfG(J#5:AAf>8аJm\㥘Q dt=yE9v 'Il@']b8VNljCR;{^HR/$$V7lC4:>zӉo:tcS|:<@t[f<EH3#e)1௧^4C @wB5kVkԃbQgEhdY:e!Lgo`@ĠvS{3AGzhXvn#둮@V5״QeRʜYhUI^+]shڟ]*=p)2j}L"NGEd056:dQ αs9e(8Ɔ~~TlbDn jG ֪yR5$Pؘ.d>OvZ7_ZKշs}ki\{w1 "튭FZ;wjOO:L R p""uuqfc}:{0Ga(ijsLi v Y%G,GE;[98]+ןZ1?cjI^UEzW. $YApHd\YFGӔ[% gU¦REmYB謓k}C1uzܹQ=#*/Ue;;k3_¾ D}:r&:3u>n   I,Mmfqy @w4@W'-^/K R/Չn'jr j77qeW ȰtW{(=>xȐ@CO5uD8:AwluǾZQtQt6fY~ 3uu#DqH^ 9OIj S7.k;;;뾧<-mU./iY|_ q $qQzoKkں&;nQ]"}Y!qclՙ[:[Em^9s4 Y&ӿD":;  tYMUL6sv4 q^{/ux bE :汪E?$S>]ݞYY3۝Xr.Rڟ]*=pg]E{VLUz {+gDa $oe 35~ HQi$=6u j77qeWl;t7-m`4uHpp Ϋm,ȉHpO Hx<~襫<"GirW^ HSP<5Y,% ^IIV^gkvv2>ց7M!{V-HգK3\z?羕y 8jr;!Lr6Lwx:o5]GSY Q.44qV/Jj?x|˯ͅ' H@;ݐzPa^eI^2qN"\[O!)DG̋ y;\̲ސ-! 5u\̓^z_~|L֐!(5V7~W:qߵêohߍ9u?ګ@GBȶ|ƚП/'ik׽,Ýz5~Z9? {kW?cnh2謧2BclTRxҲ@zث8@ggeUFI=(uVjӮO@w}C 9ڛ8Cò+UsILi7@WI*sAz@w_:d]YB<tխ7ǛXگvӣzԋvGHSSOבX[&wttYX,SkʇD=zP8뼚*NխǠ IyeNT/Y|յ=Mk@g^)h3Hp$4#^(W_^:<>d.dwͤF4$@g={4ޘ|MeX/ElDu6O7(D}<>E9O-n~Z t]gkMSu;oUd3+ g=y 3 a'%yo֮HZ;BYFaߙ*g~:2Xs;3x#q/{YVq2( NtWԃ *KZm5Hgt8ѷ\C@y .u4& :;5&6C?GiTɜ^njo#;H ˮڻ<Vrc_86JuVGQHWyC*'U'iWyGW!RDQZ: Djv0I|5:{Hκ'^!V5zܪ& {R/ o&hM LUohx:r}'hnCэh N6jȔCS9 <ֆVp.ozryaU98Y]M[œS!x\Dl9_:}t-My1uI5Tsokc0Lmt!ck;@ǷRO $=j sw7Юtwqkj^]"ԋ8I<Cwms~{,t5VHգK3\z?羕y gn$X42Ƌ fr<+ ܻ~2wAlΌi_o1nl@G/Ƅk<]ndvk](AM #lK~V@g d'kg02p(yYYU%I_Oʴٳ]BC6]ə@W?t7RA'u@=o༰>\%7aӛp,Uԋ@ QeR>~qePm߶25gr:~G МzD]"` <$O6o(@"dP,J5zDn2GEc!d5.} 2fy8$ݓPCv ,Wy]vfԣfӝ:<#M ~>^9`]QXGcQqYl,!6C?GiT|)ʠvS{3AGzhXv<, l qn 6"Q_m̂p  xH58d"2vzfaāHbs@wjp|:znhx\8a(kC;p;шeS{=  {enQ'kжOy,D~C vM8}- jpH 9iQ&a4&6Iaw٪g͈$~ef[S 뾧d)aQ f躦ڴ,_%NjyhF DהZt9sD adGek[V*al\8_`@6?&yy$kE!YycqzfxyE-./p7T˰.x@mcisūB2|\޶GJef+\nE]88 w+%/{$q Y.S6G~Yq`oGLfͬ1ICVX)n쥣M0!Uo GȡU؋ϕs Z;wjOOXq4tPx峏i䛩EzJt;u`׬F|4jvgjD Vћgb]Yz^f:Q$t``FqA(f9IR$p t8,W.YB8}9/{ DYȺhׄKFS4 1uMcWslo9. 7Hx),Uԋv5߬)QYJnz=xo9^unN&^'"5D50tk7MqF=kVg7DtCd]*i8f@5 :y(XڼVsQJY']ZMcHRkn뇱-#pA-d}R22 pQz0-HAr /ҟ`_FƠWnH Ns>5lS/q&޽#d|{{\^r&!@w*}D[ 3{'oxwKH ;S@G:Jt8AKT;^lT1 +BMzr,gH2 1q(se"'hqLt] \5n}M=I "|ZR _nz$O[G@ҳgz~` }IȺUpV%|ucm q2YSst Qx>Z' +ۮ8axC#D]^ BTs⇰@fHPۊ͵"/5݉..`Z^_ ƹe5DBx\[:Jgidv1+CvV F0 ")ӛ,& 2i䛩EzzX% I"I&C{;fc/ tX&,@v맃vUNjpH }}Mdz2 ~B?:7H`ҢLhL` I=V@gh^Kǩ [%9](U+Eya\&v~qjia|c] *x QBq ԻV&m~ML@r4< ˱wЭ|qڴyMx`ș!@d6bt4^..~1vGi8|FH ^ߐu7JA"WۥbFq<9z]jk2t\s#6> $ a2N,OFamRa*zz꧷1߽y^]Uy*X5t!a2yw5>J$- dM#wE ( ! ;R dv=^cVKBOst׳gwt5N2P^;ڨss2=1ܺלto2$_9Qi8KJ01j96hv\^?Z`RGIvllVR42dQQ)Np upj.`d0@wMkڱtUEql]6 Fw: ?Mvt#:%| l6sU#G[GF U&̹Yd8d& 龧+cb*Gr $6h?f.Z㣥'BL^сpBMm6xܖ0aL|wty$]j#L+0ن@D?MI916AD Z*cc xQԏVe5I7ݝc~XJ65["ne|K@% 6dqlԋmyH?;jO Bؿ֠e ~j Q$Bz I~~Tlb@WQVYHVma1.Ubj48aW_]Hb26 ϓVoۄpҺh`k׊j|ظg.FXd]iCX_a9\ L4$uq7qO'coth?#Jv6j,vn u'Z'~efQD@WQWKS OΠ4I^UEzW. dY~5|]W,@M/KI  :*F:1s! ߧ͍X9HH"R&̉ D*}!Ŗ >۪q6k:E@{MX ^p D j77qeWƤ#,7,M!.@g=П@wtwR{:ZO݁x7vÉw.vҕ~fzF`6}@ $Զ8(ޱ!Q ѧ1&:el|K2G, !jY:ZTN:L]U@ ]|!?YmږQQ{ = km5?_NƵ+^XN  W@[|}i7\gM_/ৗ|u 'Awd^n^Nz3]K*&Y^k(ŢΊ\muKgr"tM""HF̋IA@v4< #cV @;Y]4MM=YL QHj%&!8 uAZ]"}?5DnU98Y]Mzې+ >njjsd&:K5}ix&8{?vQ,uPfC70Z<tV*+T߀xܖ0և48$7Ú~NNjOG AUzDǻd;?i+|9 06ª8,ƅq^Totwc!+A2Hdalnf*utZQ\:~]B}bRncFQtXkO`DDW8,kɱ>]5wj8&#ܖ|OדD2k"Iu<-ozaE;I.uO iP #=4,RO/uf]lX+Dtևi;T)O GSdžt-:q0gψD+ܧ7Q{;78̙3|(Urz4gsyA7NtճgZ=,KlmUNp[]tvZesQw'ێT/L ҚOV;;vZ[ @g]^ort93urc$.!!@o%Q# VQ:ZA(v!u@߻Q/YlW 8TE5>K]eO'coth?# N_#Ao`@z1݉..`ZM#wE xP2K$ h|Z"A30*zU@g=vz1 1>]u4& :K};.M8%j3#}F^C=!Af>8аݲyC nxn7dW(YYlYa@wc3aj?tG)lIV,!\kj(L@ڧn*8E2F#Bg:+,p tg;ؐuA"9I5i2(O@@NѢLv X.c>AK^k{nz:g Qܒ(5N,Ofd@w}K ^Oo_v~QR>4 j=$,Ŭ Q03k]|M= g]=_I5MQx8N/8F{ڦ@w3ԓuvXI6lVj?]m~Ҩ4@Q@曁¡@g]ܲN4U0XHJ !Aֻw@gRҰ}G5`S¢"|Pfz9UMA7m0K" 챛X<]ndv돽Ğ&s 3bQ;Ve"DGq:^d86AlBB1S&shlaSAz  Li4q @'jFAd+(0R7JXHdȌ`dzDxJ{/ݷZ<{֬,S7Xs4:nqEb=۬G뽗Wta>5,%2ĝ;pmq܊lN$6_YW.smlUdiUd@8{Tb[p9R D+ѬUQ"|nq!Ab_:BXm֛ w < ᮹4ss+k((@{bLilbQ:zǻ9.ǫW.tg9˫o_)>k?_޾ @g@G޿ ?b.|:el @W tA EV7Ю Y-ܮv[."@znl7~l|)ws3Йo4:ޜ4pffE~gV`hj Ro?[[Ua7ufp wt# .@WEa $oe X~ HQi$=7!!jP #=4,Rz, 7=v!ES_mdQgENz 'qR/FfeDd] d,UԋM+֚f`j6;"al4L1C; eR<qfy?*4R\>go]Aj ,%^l<փ*'ji̙dݳR q|$$Eek<'T}nsڅ4Ff$^ L 6x e@g}F]sm ȯ@;+Au !^ڍERf2Mm{HTYǗ{h]Q-ǛrR&Ulcw2\e6tszCXG:\}[׫Po4@Y׷xT.wp13 3G։zjlZBjʳg L/Z>7"N$tU?MI916AD CȮ cc 3 ' jnyF:F{G z쮣Y̆]N[E7&Vn9Ty4 @vn~Ը=z{Zw_MB)5Mkxn4~B!BT]+Cv'V܆ԃin\2LBTC&[AjT /gA~nX {Vnwf =x u4& :|;.M8%j3#}F4h{BIlRssoel/Bj%:+rb,Ex: !,]3ln-tA:jk\mjUD@zUUR?^u26Mr0 ʤ^LJb$ @}-wD"D/Wd6]U\m //{i/4ɚF@t4L!D={F ٖustz@ @Z{nle݈Y7p@!O ؼ\% iTuC4q[v!* g>.!knyF:FoSC!dq@g0[ԴaOcm^T]y Amku.ZQMC3H&\LFeGZmrNǜTA93>S:Ѡ6lFe7df]ci*3dQY:!$@]1$ynx,01d#4fh{̋U>ΝK`/=w L!+7A$4_MaPl7<~P&uY|1+Fb{^8[+,M..zl|qu:-ʹ2Oq^.T/ßaQ 1iJmEFeZ\i&.U^.qt͊spՃ᪮,Co2֔ 貇Cf|,jQNʏGVغS5ې:lyqoEfUbC6oI2Lf_.5EB? ƏpCqF8"N~q;J[n}^eTMoTůWWk><ΒypS%$<'W/*u]rǥWڋo~CeV?aqykIן֜i8|?{_O՗%;|e,U?D mVձx5T㢬IbkG7t1ta\r_(+ʯtʕyrܡPg+b Dr. Chintan Vaishnav Archives - Abhayam News Unique Information and News Portal. Tue, 28 Dec 2021 16:36:50 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.6 https://abhayamnews.com/wp-content/uploads/2017/11/cropped-icon-logo-32x32.png Dr. Chintan Vaishnav Archives - Abhayam News 32 32 ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ ::હેડ ક્લાર્ક પેપર લીક મામલો : ઇંકલાબ ઝીંદાબાદ,ભાગ-1 https://abhayamnews.com/dr-chintan-vaishnav-head-clerk-paper-leak-case-inquilab-zindabad-part-1/ https://abhayamnews.com/dr-chintan-vaishnav-head-clerk-paper-leak-case-inquilab-zindabad-part-1/#comments Tue, 28 Dec 2021 16:36:44 +0000 https://abhayamnews.com/?p=11357 ▪️સમજાતું નથી કે સરકાર શું કરવા બેઠી છે ? છેલ્લા અમુક વર્ષોમાં સરકારી ભરતી પરીક્ષાઓનું આ લગભગ દશમું પેપર ફૂટયું છે. નોકરી મેળવવા ઇચ્છતા યુવાનો માટે આ સમાચાર કાળજું કંપાવી મૂકે એવા હતા. મુખ્ય કારણ એ કે હજુ બિનસચિવાલય ક્લાર્ક ભરતી પરીક્ષા કે જેનું પેપર લીક થતા ઉમેદવારોના ધાડે ધાડા...

The post ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ ::હેડ ક્લાર્ક પેપર લીક મામલો : ઇંકલાબ ઝીંદાબાદ,ભાગ-1 appeared first on Abhayam News.

]]>

▪સમજાતું નથી કે સરકાર શું કરવા બેઠી છે ? છેલ્લા અમુક વર્ષોમાં સરકારી ભરતી પરીક્ષાઓનું આ લગભગ દશમું પેપર ફૂટયું છે. નોકરી મેળવવા ઇચ્છતા યુવાનો માટે આ સમાચાર કાળજું કંપાવી મૂકે એવા હતા. મુખ્ય કારણ એ કે હજુ બિનસચિવાલય ક્લાર્ક ભરતી પરીક્ષા કે જેનું પેપર લીક થતા ઉમેદવારોના ધાડે ધાડા ગાંધીનગરની સડકો ઉપર ઉતરી આવ્યા હતા. એ ભરતી પરીક્ષા આ ઘટનાને 3 વર્ષ પૂર્ણ થવા આવ્યા હોવા છ્ત્તા આજદિન સુધી લેવામાં આવેલ નથી. વધારામાં કોરોનાએ ઉમેદવારોના 2 વર્ષ બગાડી નાંખ્યા. કઈક આશાનું કિરણ દેખાયું હેડક્લાર્ક ભરતી પરીક્ષા સ્વરૂપે તો એમાં પણ પેપર લીક થયાના સમાચારો સાંભળીને બિચારા યુવા ઉમેદવારોનું મોરલ તો તૂટી જ ગયું પણ સાથોસાથ સરકારી તંત્ર પરથી વિશ્વાસ પણ ઊડી ગયો. ઉમેદવારોની સ્થિતિ રીંગણી ઉપર હિમ પડ્યા જેવી થઈ.

▪એક ઉમેદવારે મને મેસેજ કર્યો અને લખ્યું કે સાહેબ અમારે આવી બોગસ સિસ્ટમમાં જ કામ કરવાનું હોય તો પછી સરકારી ભરતી પરીક્ષાઓ આપવામાં અને તેની તૈયારીઓ કરવામાં શા માટે સમય વેડફ્વો જોઈએ ? મારી પાસે આ પ્રશ્નનો કોઈ નક્કર જવાબ હતો નહીં પરંતુ મે તેને એટલું માત્ર કહ્યું કે જો તમારી જેવા સુધારાવાદી વલણ ધરાવતા અને હકારાત્મક દ્રષ્ટિકોણથી કામ કરવા ઇચ્છતા યુવાનો સરકારી વહીવટી ક્ષેત્રમાં નહીં જોડાય તો આ સિસ્ટમ ક્યારેય નહીં સુધરે. ટૂંકમાં ઉમેદવારો આ વખતે ખૂબ નાસીપાસ થયા છે. સરકારી ભરતી પરીક્ષાઓની આખેઆખી પધ્ધતિ ઉપરથી યુવાનોનો વિશ્વાસ ઉઠી ગયો છે. ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળના અધ્યક્ષશ્રી પણ આ બાબતને ખાસ ગંભીરતાથી લેતા ન હોય એવું જણાય છે. એમના અધ્યક્ષપણા હેઠળ લગભગ આ ચોથું પેપર લીક થયું છ્ત્તા સરકાર દ્વારા એમનો કારણદર્શક ખુલાસો પૂછવાની કે એમની ઉપર પગલાઓ લેવા બાબતની કોઈ જ કાર્યવાહી આ લેખ લખાઈ છે ત્યાં સુધીમાં કરવામા આવેલ નથી. ઊલટાનું થોડા સમય પહેલા જ તેમને અધ્યક્ષ તરીકે પૂન: નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.

▪એક તરફ જુઓ તો સરકાર પોતે ભ્રષ્ટાચાર નાથવાના અને તંત્રને મજબૂત બનાવવાના પોકળ દાવાઓ કરતી નજરે પડે છે ત્યારે છેલ્લા 10 વર્ષોમાં 10-10 વખત પેપરો ફૂટે એ કેટલે અંશે વ્યાજબી કહેવાય ? આ કોઈ એસ.એસ.સી. કે કોલેજના સેમેસ્ટર પરિક્ષાના પેપરો નથી ફૂટયા. આ તો એક એવી ભરતી પરિક્ષાના પેપર ફૂટયા છે કે જેના આધારે યુવાનોને સરકારી નોકરી મળવાની છે. યુવાનોની કારકિર્દી જેના આધારે નક્કી થવાની છે. એમનું સામાજિક ભવિષ્ય આખું જે નોકરી ઉપર આધારીત છે એવી ખૂબ જ અગત્યની પરીક્ષાનું પેપર લીક થયું છે. ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ, તેના અધ્યક્ષ અને ખુદ મુખ્યમંત્રીની અંગત જવાબદારી થાય છે આ બાબતે. એમની ચેનલ અને ગોઠવેલી વ્યવસ્થા એટલી બધી નબળી અને નિષ્ફળ ગણાય કે વારંવાર પેપરો લીક થવાના બનાવો બને છે.

▪હકીકતે જો ફૂલપ્રૂફ વ્યવસ્થા ગોઠવવામા આવે અને સરકાર ધારે તો પેપર તો શું એક પ્રશ્ન પણ લીક થાય નહીં. પણ તેમનામા આવું કરવાની ઈચ્છાશક્તિનો અભાવ જણાય છે. એકાદ ચર્ચામાં તો મે એવું પણ સંભાળ્યું કે સરકાર પોતે જ પડદા પાછળ રહીને આ બધુ કરાવી રહી છે. જેથી આગામી ચૂંટણીઓ સંદર્ભે તેઓને ચૂંટણી ખર્ચ માટેનું ભંડોળ મળી રહે. અગાઉ પણ જ્યારે તલાટી ભરતી કૌભાંડ થયેલું ત્યારે કોઈ કલ્યાણસિંહ ચમ્પાવત કરીને વ્યક્તિએ કોઈ મીડિયા ચેનલ સમક્ષ હાજર થઈને કહેલું કે મારા જીવને ખતરો છે. મારી પાસે કેટલાક મોટા નેતાઓએ તલાટી ભરતીનું કૌભાંડ કરાવ્યુ છે. તેણે એવું પણ કહ્યું કે આનાથી પણ મોટું કૌભાંડ જી.પી.એસ.સી. ક્લાસ1/2 પરીક્ષામાં ઇન્ટરવ્યુ વખતે થયેલું પરંતુ એ હજુ સુધી બહાર આવ્યું નથી. આ ઘટનાને આજે ઘણા વર્ષો થયા છે છ્ત્તા હજુ સુધી આ કૌભાંડના માસ્ટર માઇન્ડ પકડાયા હોવાના કોઈ સમાચારો નથી. કલ્યાણસિંહના પણ કોઈ સમાચાર નથી. આ ઘટનામાં જવાબદાર અધિકારી સુખેથી નિવૃત્ત પણ થઈ ગયા અને નવાઈ ની વાત તો એ છે કે, એ નિવૃત્ત અધિકારી હાલ નિવૃત્તિ પછી પણ સરકારમાં ફરીથી ઉચ્ચ હોદ્દા પર બિરાજમાન છે. ગુજરાતની પબ્લિક અને ખાસ કરીને યુવાનો માટે આટલો ઈશારો બસ છે મારી દ્રષ્ટિએ.

▪ભરતી પરીક્ષાઓમાં થતા વારંવારના પેપર લીક થવાના બનાવોના કારણે યુવાનો નાસીપાસ થાય છે એની સાથોસાથ સરકારી કલાકોનો પણ ખૂબ બગાડ થાય છે. સરકારી નાણાનો બગાડ થાય છે. વધુમાં લાંબા સમય સુધી સરકારમાં ખાલી રહેલી જગ્યાઓ ભરાતી નથી, જેના કારણે અરજદારોના કામ સમયસર થતાં નથી અને કચેરીઓના ધક્કા ખાઈખાઈને દુ:ખી થાય. વિચારવાનું એટલું છે કે શા માટે સ્ટાફ સિલેકશન કમિશન, યુ.પી.એસ.સી. કે આઈ.બી.પી.એસ. જેવી અન્ય કેન્દ્રિય ભરતી બોર્ડ સંસ્થાઓ દ્વારા લેવામાં આવતી પરીક્ષાઓના પેપરો લીક થતાં નથી ? આપણે બહાર ક્યાય શીખવા જવાની જરૂર નથી. જી.પી.એસ.સી. ના નવા ચેરમેન તેમજ પોલીસ ભરતી બોર્ડના અધ્યક્ષ પાસેથી પણ પરીક્ષા મેનેજમેંટ શીખી શકાય એમ છે. પોલીસ ભરતી પરીક્ષાનું પેપર લીક થયું કે તરત જ એ ભરતી રદ જાહેર કરીને માત્ર એક મહિનાના સમયગાળામાં જ બીજી વખત પરીક્ષા લેવામાં આવી. આ એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. સામે પક્ષે ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ પેપર લીકને 3-3 વર્ષ થવા છ્ત્તા હજુ સુધી બિનસચિવાલય ક્લાર્કની પરીક્ષા લઈ શક્યું નથી.

▪આ વિષય ઉપર હજુ ઘણું લખી શકાય એમ છે. કેટલીક બાબતો ઉપર આગામી લેખાંકમાં વાત કરીશું. ખાસ તો પેપર લીક ન થાય એ માટેની ફૂલપ્રૂફ વ્યવસ્થા શું કરી શકાય એ બાબતે પણ હું આગામી લેખમાં મારા વિચારો આપ સૌ સુધી પહોચાડીશ.

નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાઓ Abhayam news  સાથે.

વોટ્સેપ પર સમાચાર મેળવવા અહીં ક્લિક કરીને Hi લખી મેસેજ કરો.

તમે અમને Whatsapp , Facebook , instagram અને  Youtube  પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી જોડાઓ Abhayam news  સાથે…

The post ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ ::હેડ ક્લાર્ક પેપર લીક મામલો : ઇંકલાબ ઝીંદાબાદ,ભાગ-1 appeared first on Abhayam News.

]]> https://abhayamnews.com/dr-chintan-vaishnav-head-clerk-paper-leak-case-inquilab-zindabad-part-1/feed/ 1 ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ :: જ્યુડિશિયલ સિસ્ટમમાં રિનોવેશનની જરૂરિયાત,ભાગ-3 https://abhayamnews.com/dr-chintan-vaishnav-the-need-for-renovation-in-the-judicial-system-part-3/ Sun, 25 Jul 2021 05:48:48 +0000 https://abhayamnews.com/?p=10387 ▪️ આ લેખનો ભાગ-1 હજુ તો પ્રકાશિત થયો અને તરત જ બીજા દિવસે સોમવારે ઓળખ પરેડ બાબતે જુબાની આપવા જવાનો એક નવો સમન્સ આવી ગયો. સોમવારે ફોન કરીને કોન્સટેબલ કહે છે કે આવતીકાલે મંગળવારે તમારી મુદ્દત છે અને ખંભાળિયા કોર્ટ સમક્ષ તમારે હાજર રહેવાનુ છે. મે કહ્યું ભાઈ મને માત્ર...

The post ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ :: જ્યુડિશિયલ સિસ્ટમમાં રિનોવેશનની જરૂરિયાત,ભાગ-3 appeared first on Abhayam News.

]]> ▪ આ લેખનો ભાગ-1 હજુ તો પ્રકાશિત થયો અને તરત જ બીજા દિવસે સોમવારે ઓળખ પરેડ બાબતે જુબાની આપવા જવાનો એક નવો સમન્સ આવી ગયો. સોમવારે ફોન કરીને કોન્સટેબલ કહે છે કે આવતીકાલે મંગળવારે તમારી મુદ્દત છે અને ખંભાળિયા કોર્ટ સમક્ષ તમારે હાજર રહેવાનુ છે. મે કહ્યું ભાઈ મને માત્ર 24 કલાક પહેલા તમે જાણ કરો તો મારે કેમ કરીને આવવું ? થોડું એડ્વાન્સમાં જાણ કરતાં જાવ. તો મને કહે કે આપને અઠવાડીયા પહેલા વ્હોટ્સએપથી જાણ કરેલ. મે કહ્યું મને રોજના કેટલાય મેસેજ વ્હોટ્સએપમાં આવતા હોય છે. મારૂ ધ્યાન બધા મેસેજ પર ન હોય અને એવો સમય પણ ન હોય કે દરેક ઇમેજ ડાઉનલોડ કરીને જોઈ શકું. તમારે મને મારા સરનામે પત્ર મોકલવો જોઈએ. તો મને કહે કે હવે વ્હોટ્સએપ વાળી જ સિસ્ટમ થઈ ગઈ છે. તમે આવી જજો આવતીકાલે.

▪અગાઉ લોકડાઉન પહેલા આ જ કેસ બાબતે મને આવી જ રીતે સમન્સ મળેલ કે આવતીકાલે આવી જજો અને મારે સામેવાળા વકીલ સાથે પણ વાત થયેલી. મે કહ્યું કે મે ઓળખ પરેડનું પંચનામું વ્યવસ્થિત કરીને કોર્ટને જમા કરાવી દીધેલ છે છ્ત્તા તમે 3 વર્ષ બાદ મને રૂબરૂ જુબાની માટે બોલાવવાનો આગ્રહ શા માટે રાખો છો ? મને અત્યારે કશું યાદ પણ નથી. તો કહે કે આ પ્રોસીઝર છે. તમે ખાલી એક વખત આવી જાવ એટ્લે પછી બીજી વખત ધક્કો નહીં કરાવીએ. નામદાર કોર્ટની આવી જ કેટલીક પ્રોસીઝરનો કાયદાના જાણકાર લોકો ગેરલાભ ઉઠાવે છે. મહેસાણામાં એક એડ્વોકેટે મારી ઓફિસમાં આવીને મારા ક્લાર્ક સાથે કોઈ કામ બાબતે માથાકૂટ કરેલી અને મારા ક્લાર્ક સાથે અભદ્ર ભાષામાં વાતચિત કરીને જતો રહેલો. થોડા દિવસો બાદ એ મને મળવા આવેલો ત્યારે મારા સ્ટાફે મારૂ ધ્યાન દોર્યું કે આ એ જ એડ્વોકેટ છે જેણે આપણા ક્લાર્કને અપશબ્દો કહેલાં.

▪હું એ એડવોકેટને ખીજાયો અને મે કહ્યું કે સરકારી કર્મચારી સાથે ફરજ દરમિયાન અભદ્ર ભાષામાં વાત કરવાની શું સજા થાય એ તમને વકીલ તરીકે ખ્યાલ જ હશે ! આ સાંભળીને એ ભાઈ ગિન્નાયો. મને કહે તમને જોઈ લઇશ. પછી પોલીસ સ્ટેશને ખોટી ફરિયાદ લખાવવા પહોંચી ગયો. પોલીસ ઈન્સ્પેકટર સાહેબને કહે કે મામલતદાર મહેસાણા એ મારૂ જાહેરમાં અપમાન કર્યું, મને ગાળો આપી, મને માર માર્યો, મને ધકકા મારીને પોતાની ચેમ્બર બહાર કાઢ્યો અને મને જાનથી મારી નાંખવાની ધમકી આપી…. તમે ફરિયાદ લખો ને લખો જ. ઈન્સ્પેકટર સાહેબ આ છાપેલ કાટલાં જેવા વકીલને પહેલેથી જ ઓળખતા હતા. તેઓ સમજતા હતા કે એકઝીક્યુટિવ હોદ્દા પર બેઠેલો અધિકારી આવું વર્તન ક્યારેય કરે જ નહીં. એમણે ફરિયાદ લીધી નહીં એટ્લે એ વકીલ જિલ્લા પોલીસ વડાશ્રી પાસે ગયા. ત્યાં પણ તેને સપોર્ટ મળ્યો નહીં. અંતે તેઓ નામદાર કોર્ટમાં ગયા અને કોર્ટને પોલીસ પોતાની ફરિયાદ લેતા ન હોવાની રજૂઆત કરી. કોર્ટે પોલીસને આદેશ કર્યો કે વકીલની ફરિયાદના આધારે તપાસ કરીને કોર્ટને અહેવાલ કરો. પોલીસે કેટલાક નિવેદનો અને સોગંધનામાં લઈને કોર્ટમાં પોતાનો અહેવાલ રજૂ કર્યો અને કોર્ટે વકીલની ફરિયાદ કાઢી નાંખી.

▪વકીલ પોતે કોર્ટ પ્રક્રિયાનો જાણકાર હોવાથી તે પોતાના જ્ઞાનનો દુરૂપિયોગ કરવા લાગ્યો. તેણે ફરીથી અપીલ દાખલ કરી અને કહ્યું કે નીચલી કોર્ટે આપેલ ચુકાદો ખોટો છે. પોતે હવે મારી નામજોગ ફરિયાદ દાખલ કરાવી, જેથી કરીને મને સરકારી વકીલ મળે નહીં. આ સમયે મારૂ પોસ્ટિંગ ડાંગમાં હતું. નામદાર કોર્ટની તારીખ પે તારીખ આપવાની કુમળી બાજુનો તેણે ભરપૂર ફાયદો ઉઠાવ્યો. દર મહિને કોઈને કોઈ બહાને એ એકાદ મહિનાની મુદ્દત માંગે. ડાંગથી છેક મહેસાણાનું આવવા જવાનું લગભગ 1000 કિલોમીટર અંતર કાપીને મારે દરેક મુદ્દતે માત્ર ધક્કો થતો. ડીઝલનો બગાડ, સરકારી કલાકોનો બગાડ, વગેરે કેટલાય નુકસાન…

▪એક મુદ્દતે મે જજ સાહેબને કહ્યું કે સાહેબ આ વકીલનો હેતુ જ મને માત્ર ધક્કા કરવવાનો તથા શારીરિક અને માનસિક હેરાન કરવાનો છે. હકીકતે તદ્દન ખોટો માણસ છે. અમારે તેની ઉપર ફરિયાદ કરવી જોઈતી હતી એને બદલે ઊલટું એ અમારી ઉપર ચડી બેઠો છે. મે જજ સાહેબને વિનંતી કરી કે સાહેબ મહેરબાની કરીને આપણા બધાનો કિંમતિ સમય વેડફાતો બચાવી લ્યો. જજ સાહેબ ખૂબ સારા માણસ હતા. એમણે મને કહ્યું કે હવે આગામી મુદ્દતે તમે ધક્કો નહીં ખાતા. તેમણે આગામી મુદ્દતે પેલા વકીલને સમજાવ્યો કે તમે સમાધાન કરી લ્યો. મેટરમાં ખાસ કઈ નથી. બિનજરૂરી સમય બગડે છે કોર્ટનો… આ ઘટના બાદ વકીલે મુખ્ય ન્યાયાધીશ સાહેબશ્રીને એ જજ સાહેબ વિરુદ્ધ એવી ફરિયાદ કરી કે તેઓ મામલતદાર સાથે ભળી ગયા છે અને મને કેસ પાછો ખેંચી લેવા પ્રેશર કરે છે !! આ અરજીને કારણે નામદાર કોર્ટે વકીલનો અપીલનો કેસ અન્ય જજ સાહેબની કોર્ટમાં ટ્રાન્સફર કરી આપ્યો. ફરીથી મુદ્દતે જવાના સમન્સ આવવા લાગ્યા અને ધક્કા થવા લાગ્યા. આવા ખોટા માણસો અત્યારે કાયદાનો અને કોર્ટની નબળી બાજુઓનો દુરુપીયોગ કરી રહ્યા છે. ભોગવવાનું આવે છે નિર્દોષ માણસોને. પોતે પોતાના અંગત માણસો દ્વારા મારી પાસે આર્થિક રીતે સમાધાન કરવાની પોતાની ઈચ્છા હોવાની લાગણી પ્રદર્શિત કરેલી. પરંતુ આપવું અને લેવું એ મારા સિધ્ધાંત વિરુદ્ધ હોય આજે નોકરી જતી રહી હોવા છ્ત્તા આ બાબતે મહેસાણા કોર્ટના ધક્કા ખાઈ રહ્યો છું. કોઈને કશો જ ફર્ક પડતો નથી.

▪ન્યાયિક પ્રક્રિયાઓ ઝડપી બનાવવાની ખૂબ જરૂરિયાત છે. કોર્ટમાં કામગીરીના કલાકો વધારવાની જરૂર છે. મામલતદાર તરીકે મે ચોથા દરજ્જાના એકઝીક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટ તરીકેની ભૂમીકા ભજવેલ. મારી કોર્ટમાં સરકારી જમીનમાં દબાણના પ્રશ્નો, ખેતીની જમીનમાં જવા આવવાના રસ્તા બાબતના પ્રશ્નો, ઇ-ધરા નોંધો બાબતે તકરારી કેસો, રિમાન્ડ કેસો, હક ચોક્સીના કેસો વગેરે કેસો ચાલતા. સામાન્ય રીતે દરેક મામલતદાર કચેરીમાં એવું હોય છે કે તકરારી અરજી આવે એટ્લે જમીન ક્લાર્ક તેનો કેસ બનાવી નાંખે અને બોર્ડ પર મૂકી દે. પરંતુ મારો એક નિયમ હતો કે મારી કચેરીમાં ઉકત મુદ્દે દાખલ થતી દરેક પ્રકારની અરજીની હું જાતે ચકાસણી કરતો અને અરજીમાં ઉલ્લેખિત ફરિયાદોની ખરાઈ કર્યા બાદ જ કેસ દાખલ કરતો. મને એવું લાગે કે ફરિયાદમાં તથ્ય જણાતું નથી તો એક મુદ્દત આપીને ફરિયાદીને આધાર પુરાવા સાથે રૂબરૂ બોલાવતો. મને જો મગજમાં ઉતરે તો જ કેસ દાખલ કરતો. અન્યથા તેની અરજી ઉપર જ ચાર લાઈનો લખીને ફરિયાદ અરજી દફતરે કરી આપતો. આવું કરવાથી કેસનું ભારણ ઘટતું અને જેની ઉપર ખોટી ફરિયાદ દાખલ થઈ હોય તેને પણ રાહત થતી. અલબત મારી આ કાર્યપધ્ધતિનો કેટલાક વકીલ મિત્રોએ ખૂબ વાંધો ઉઠાવેલ પરંતુ મે કોઈને મહત્વ આપેલ નહીં. મારી આ કાર્યપધ્ધતી લોકોના હિતમાં હતી. નહીં કેસ દાખલ કરવાનો ખર્ચો, નહીં ઝેરોક્ષ કે નોટરીનો ખર્ચો, નહિ વકીલનો ખર્ચો, નહીં વહીવટનો ખર્ચો….

▪ મારી કોર્ટમાં ચાલતા કેસ બાબતે પણ મારો પ્રખર નિયમ હતો કે મે લગભગ કોઈ કેસમાં ત્રણથી વધારે મુદ્દતો આપેલ નથી. મુદ્દતો પણ અઠવાડીયાની જ આપતો. ત્રણ મુદ્દતો બાદ કેસપેપર્સ અને મેરીટના ધોરણે હું કેસનો નિકાલ કરતો. સાચા માણસને અન્યાય ન થાય એ બાબતની પૂરેપુરી તકેદારી રાખતો. વધીવધીને એક માહિનામાં તો હું કેસનો નિકાલ કરી આપતો. એડવોકેટશ્રીઓને પણ મે મિટિંગ ભરીને સમજાવેલ કે હું મુદ્દત નહીં આપું. કેસ દાખલ કરાવનાર વકીલશ્રી પોતાની દલીલના મુદ્દાઓ પહેલી જ મુદ્દતે તૈયાર રાખવાના. તમે બહાર જવાના હોવ તો જુનિયર ને મોકલી આપવાના. મારા તાલુકાનાં વકીલશ્રીઓને અનુકૂળ દિવસે જ હું કેસવર્ક રાખતો. કેટલાક સારા અને વ્યવસ્થિત વકીલોને તો મારી આ સિસ્ટમ ખૂબ ગમી ગઈ હતી. કારણકે એમને ફાયદો એ હતો કે કોઈ કેસ પેપર્સને લાંબો સમય સાચવી રાખવા પડતાં નહિ. કેસ વહેલો પુરો થાય એમ એમની ફી પણ વહેલી મળી જાય. અપીલમાં જવાનું થાય તો તેની અલગથી ફી મળે. અપીલ માટે સમય પણ બચે. ઘણી વખત કેસ સબબ વકીલશ્રીઓને મારી જ કચેરીમાથી કાગળોની જરૂર હોય એવા કિસ્સાઓમાં હું એમની પાસેથી અરજી લઈને પ્રોસિડિંગમાં મારા રેકર્ડ ક્લાર્કને જ દિન 2 માં માંગેલ સાધનિક કાગળો જે-તે વકીલશ્રીની ઓફિસે હાથોહાથ પહોંચાડી આપવા જણાવતો. જેથી કરીને વકીલશ્રીનો અગત્યનો સમય બગડે નહીં અને આગામી મુદ્દતે પણ તેઓ પોતાનો જવાબ પુરાવા સાથે રજૂ કરી શકે. મારો રેકર્ડ છે કે મે મારા પછીના મામલતદાર સાહેબોને વારસામાં એકપણ કેસ ક્યારેય આપ્યો નથી. જ્યાથી મારી બદલી થઈ છે ત્યા મે લગભગ કોઈ કામ પેન્ડિંગ રાખેલ નથી.

▪નામદાર કોર્ટ અને આપણો કાયદા વિભાગ જો ધારે તો જ્યુડિશિયરી સિસ્ટમનું રિનોવેશન કરી શકે છે. હાલ પણ આપની હાઇકોર્ટમા હાઈલી ક્વોલિફાઇડ અને કાયદાનું જબરદસ્ત જ્ઞાન ધરાવતા ઘણા જજ સાહેબો પોતાની ફરજ શ્રેષ્ઠ રીતે બજવી રહ્યા છે. એ પૈકીનાં ઘણાખરા સરકારી સિસ્ટમને પણ આંખના કણાની જેમ ખૂંચી રહ્યા છે. સ્વાભાવિક છે કે પોતાના ફિલ્ડમાં સારું અને સ્વતંત્ર કામ કરનાર હંમેશા આ સિસ્ટમને પસંદ નથી જ પડવાનો. કેટલાક જજ સાહેબોની કોર્ટમાં જઈને આપણે બેસીએ અને એમની કાર્યશૈલી જોઈએ તો પ્રભાવિત થઈ જવાય છે. જિલ્લા-તાલુકાની કોર્ટમાં તેમજ હાઇકોર્ટમા જબરદસ્ત વકીલાત કરનારા માથાઓ પડ્યા છે. ગરીબોને રાહત દરે અથવા મફતમાં પણ કેસ લડી આપનારા માનવીય અભિગમ ધરાવનારા વકીલો પણ મે જોયા છે. ઘણી વખત આપણને એવું લાગે કે વકીલોની ફી બહુ વધારે છે પરંતુ આખો દિવસ કોર્ટમાં અસીલો માટે દલીલો કર્યા બાદ સાંજે ઓફિસે જઈને મોડી રાત સુધી એમને સતત કામ કરવું પડતું હોય છે. ઘણા અઘરા ક્રિમિનલ કેસોમાં ખૂબ જ અભ્યાસ કરવો પડતો હોય છે. માત્ર ડોક્ટરને જ નહીં પરંતુ મજબૂર અને દુ:ખી માણસને ન્યાય અપાવનાર વકીલને અને ન્યાય આપનાર જજસાહેબને પણ લોકો ભગવાન તરીકે જુએ છે. એક જ પ્રાર્થના કે જ્યુડિશિયરી રાજકારણથી પરે રહે અને તેના પર લોકોનો વિશ્વાસ કાયમ રહે.

નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાઓ Abhayam news  સાથે.

વોટ્સેપ પર સમાચાર મેળવવા અહીં ક્લિક કરીને Hi લખી મેસેજ કરો.

તમે અમને Whatsapp , Facebook , instagram અને  Youtube  પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી જોડાઓ Abhayam news  સાથે…

The post ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ :: જ્યુડિશિયલ સિસ્ટમમાં રિનોવેશનની જરૂરિયાત,ભાગ-3 appeared first on Abhayam News.

]]> ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ :: જ્યુડિશિયલ સિસ્ટમમાં રિનોવેશનની જરૂરિયાત https://abhayamnews.com/dr-chintan-vaishnav-the-need-for-renovation-in-the-judicial-system/ https://abhayamnews.com/dr-chintan-vaishnav-the-need-for-renovation-in-the-judicial-system/#comments Sun, 11 Jul 2021 06:58:44 +0000 https://abhayamnews.com/?p=10088 આજથી 5 વર્ષ પહેલા હું જ્યારે બાબરા મામલતદાર હતો ત્યારે એક દિવસ મને મહેસાણાથી એક પોલીસ કોન્સ્ટેબલનો ફોન આવ્યો. તેણે મને જણાવ્યુ કે આવતીકાલે સવારે 11 વાગે મારે મહેસાણા કોર્ટમાં હાજર થવાનું છે. મે કહ્યું કે ભાઈ તાત્કાલિક તમે જાણ કરો કે આવતીકાલે આવી જવાનું છે તો એવી રીતે શક્ય...

The post ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ :: જ્યુડિશિયલ સિસ્ટમમાં રિનોવેશનની જરૂરિયાત appeared first on Abhayam News.

]]> આજથી 5 વર્ષ પહેલા હું જ્યારે બાબરા મામલતદાર હતો ત્યારે એક દિવસ મને મહેસાણાથી એક પોલીસ કોન્સ્ટેબલનો ફોન આવ્યો. તેણે મને જણાવ્યુ કે આવતીકાલે સવારે 11 વાગે મારે મહેસાણા કોર્ટમાં હાજર થવાનું છે. મે કહ્યું કે ભાઈ તાત્કાલિક તમે જાણ કરો કે આવતીકાલે આવી જવાનું છે તો એવી રીતે શક્ય નથી. તમારે મને થોડા દિવસો પહેલા જાણ કરવી જોઈએ. મે કહ્યું કે કોર્ટમાં હાજર થવાનો સમન્સ મોકલો મને મારા વ્હોટ્સએપ પર. તેણે મને સમન્સ મોકલ્યો. મહેસાણા મામલતદાર ઓફિસમાં સમન્સમાં જણાવેલ કેસ બાબતે તપાસ કરતાં મને જાણવા મળ્યું કે વર્ષ 2012 માં એક લૂંટના ગુનાના કામે મે કરેલી ઓળખ પરેડ બાબતે આક્ષેપિતના વકીલશ્રી મારી ઊલટ તપાસ કરવા માંગતા હતા.

હકીકતે ઓળખપરેડ જેવી બાબતમાં મારે અગાઉ ક્યારેય નામદાર કોર્ટમાં હાજર રહેવાનો આ પ્રકારનો સમન્સ આવેલ ન હતો. હવે સમજી શકાય એવી વાત છે કે નામદાર કોર્ટનો આદેશ હોય હાજર રહેવાનો તો જવું પણ પડે. મે તરત મારા અધિક કલેક્ટર સાહેબશ્રીને મોબાઈલ પર સંપર્ક કરીને સમન્સની જાણ કરી. એમણે મને હેડક્વાર્ટર છોડવાની મંજૂરી આપી દીધી. હકીકતે એ મુદ્દતે મહેસાણા જવાની મારી બિલકુલ ઇચ્છા હતી નહીં. કારણકે મુદ્દતના દિવસે મે મારી ઓફિસમાં કેટલાક લાભાર્થીઓને સરકારી યોજનાનો લાભ મળે એ માટે બોલાવેલા હતા. સાથોસાથ સ્કૂલોમાં પ્રવેશ મેળવવાની સિઝન હતી જેના કારણે આવક, જાતિ, ક્રીમીલેયર વગેરે દાખલાઓ પણ પુષ્કળ પ્રમાણમા દરરોજ સહી કરવાના આવતા હતા. મારી પધ્ધતિ એવી હતી કે મે જનસેવા કેન્દ્રમાં સ્પષ્ટ સૂચના જ આપેલ કે રોજનું કામ આપણે રોજ પૂરું કરીને જ ઘેરે જવાનું કે, જેથી કરીને છોકરાઓનો સમય બગડે નહીં.

મે મારા ડ્રાઈવર સાહેબને બોલાવ્યા અને કહ્યું કે ચલો ભઇ તૈયાર થઈ જાવ આપણે વહેલી સવારે 5 વાગે મહેસાણા જવા નીકળવું પડશે. અડધી રાત્રે ઊઠીને વહેલી સવારે અમે બંને મારી પર્સનલ જિપમાં મહેસાણા જવા નીકળ્યા. 11:30 કલાકે અમે મહેસાણા કોર્ટમાં પહોચ્યા અને તરત જ સરકારી વકીલને મળીને જે-તે જજ સાહેબની કોર્ટમાં જઈને સૌથી પહેલા તો હાજરી પુરાવી દીધી. હું કોર્ટમાં બેઠો બેઠો મારો વારો આવે એની રાહ જોવા લાગ્યો. બપોરના 1:30 થવા આવ્યા છ્ત્તા મારો વારો આવ્યો નહીં એટ્લે સરકારી વકીલને મે કહ્યું કે સાહેબને વિનંતી કરો. મારો વારો પહેલા લઈ લે તો હું જલ્દીથી બાબરા ભેગો થાવ. સવારના વહેલા નીકળ્યા છીએ. રાત્રે મોડા પહોંચશુ તો મારો બીજો દિવસ પણ બગડશે. મારી ગણતરી હતી કે આવક, જાતિના દાખલાઓ પણ જો હું વહેલો પહોંચી જાવ તો રાત્રે જ સહી કરી નાંખવા છે કે જેથી કરીને અરજદારોનો સમય બગડે નહીં. સરકારી વકીલ આ સાંભળીને મારી સામું ટગર ટગર જોવા લાગ્યા. મને કહે નામદાર કોર્ટને વારો વહેલો લઈ લ્યો એમ ન કહેવાય. તમે રાહ જુઓ. હમણા વારો આવશે. ધીરજ રાખો.

હું ધીરજ રાખીને બેઠો. રિસેસ પડી. પુષ્કળ કંટાળો આવતો હતો નવરા બેઠા બેઠા. સામે પક્ષે બાબરામા મારા અરજદારો પણ મારી રાહ જોઈને બિચારા ધક્કા ખાઈને પરત જતાં રહ્યા. કચેરીમાં હું હાજર હતો નહીં એટલે સ્ટાફ પણ સ્વતંત્ર થઈ જાય અને રિસેસ પહેલા જતો રહે અને રિસેસ પછી આરામ કરીને નિરાંતે ઓફિસે આવે. સામાન્ય રીતે મોટા ભાગની સરકારી કચેરીઓમાં બપોરે 2 કલાક કાગડા જ ઉડતા હોય છે. રિસેસ પછી ફરીથી કોર્ટ શરૂ થઈ અને જજ સાહેબ પોતાની રાજગાદી પર બિરાજમાન થયા. એક પછી એક કેસ ફરીથી સાંભળવાના શરૂ થયા. હવે 4 વાગી ગયા હતા છ્ત્તા મારો હજુ સુધી વારો આવ્યો નહીં. એટ્લે મે સરકારી વકીલને બાજુ પર રાખીને જજ સાહેબની બાજુમાં બેઠેલા બોર્ડ ક્લાર્કને વાત કરીને વારો લેવા વિનંતી કરી. કારણકે જો હવે વારો ન આવે તો કોર્ટ બીજી મુદ્દત આપે. બીજી મુદ્દત વખતે ફરીથી ધક્કો થાય અને મારી ગેરહાજરીના કારણે મારા બાબરાના અરજદારોના કામ પણ બગડે.

બોર્ડ ક્લાર્ક સારા માણસ હતા. એમણે તરત જ જજ સાહેબને કહીને મારો વારો લેવરાવ્યો. મને કટઘરામાં ઊભો રાખ્યો અને લૂંટના આરોપીના વકીલશ્રી ઊભા થઈને મારી પાસે આવ્યા અને મારા પર પ્રશ્નોનો મારો ચલાવ્યો. વર્ષ 2012 ની ફલાણી તારીખે તમે ક્યાં હતા? પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટરે તમને આરોપીની ઓળખ પહેલેથી જ આપી હતી, બોલો હા કે ના? ઓળખ પરેડ કરતાં સમયે ચેમ્બરની બારી ખુલ્લી હતી, બોલો હા કે ના? ઓળખ પરેડમાં બોલાવેલા અન્ય ઇસમો પોલીસ સ્ટાફ જ પોતાની સાથે લાવેલ હતા. બોલો હા કે ના? એ સાચું છે કે ઓળખ પરેડ કરતાં સમયે ચેમ્બરમાં પી.એસ.આઈ. પોતે હાજર હતા? વગેરે….મે કહ્યું અરે વકીલ સાહેબ, આ 2016 નું વર્ષ શરૂ છે. 4 દિવસ પહેલા કયા કલરનો શર્ટ પહેર્યો હતો એ પણ આપણને યાદ નથી હોતું, તો પછી 4 વર્ષ પહેલા કરેલી ઓળખ પરેડ થોડી યાદ હોય? 4 વર્ષ પહેલા ઓળખ પરેડના દિવસે બારી ખુલ્લી હતી કે નહીં એ મને આજે થોડી યાદ હોય? આવા સવાલોથી મને થોડું હસવું પણ આવી ગયું, પરંતુ હું કંટ્રોલ કરી ગયો એટ્લે નામદાર કોર્ટની મર્યાદા સચવાઈ ગઈ.

જ્યારે બીજો કોઈ પુખ્ત પુરાવો ન હોય ત્યારે એકઝીક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ કરેલ ઓળખ પરેડ જ એકમાત્ર પુરાવો હોય છે આરોપીને સજા અપાવવા માટે. હકીકતે આરોપીના વકીલશ્રી એવું સાબિત કરવા માંગતા હતા કે મેજિસ્ટ્રેટ તરીકે મે ઓળખ પરેડ બરોબર કરી ન હોવાથી ખોટો વ્યક્તિ આરોપમાં ફસાયો છે. મારી ઊલટ તપાસ પૂરી થઈ અને હું તરત બાબરા જવા રવાના થયો. જતાં જતાં રસ્તામાં મને ઘણા વિચારો આવ્યા. સૌથી પહેલા તો મે એકથી વધારે ઓળખ પરેડ કરેલી હોવાથી મને ભવિષ્યમાં પણ અન્ય જિલ્લાઓમાં ઊલટ તપાસના નામે ધરમ ધક્કાઓ થવાની ચિંતા થવા લાગી. મને લાગ્યું કે લૂંટના એક આરોપી કે જેને ભોગ બનનારે તરત જ ઓળખી બતાવેલ, એવા આરોપીને બચાવવા માટે એક કાળો કોટ માત્ર પોતાની ફી કમાવા માટે ખોટી દલીલો અને ખોટી પ્રશ્નોત્તરી કરવા તેમજ ચેમ્બરની બારી ખુલ્લી હતી કે નહીં એવું જાણવા તાલુકાનાં સૌથી વ્યસ્ત અને જેની તાલુકામાં ગેરહાજરીને કારણે અસંખ્ય લોકોના કામ સમયસર ન થઈ શકે એવા મામલતદાર અને એકઝીક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટ કક્ષાના અધિકારીને આટલે દૂરથી કોર્ટમાં બોલાવે એ કેટલે અંશે વ્યાજબી ગણાય? જે અધિકારીએ જે-તે વખતે જ આખી ઓળખ પરેડ જ્યારે કાગળ ઉપર વ્યવસ્થિત લખીને સહી સિક્કા કરીને પંચોની સહી સાથે વર્ષ 2012 માં જ કોર્ટમાં જમા કરાવી આપેલ હોય, તેને છેક 5 થી 6 કલાકનું અંતર કાપીને આખો દિવસ કોર્ટમાં હાથ ઉપર હાથ ધરીને બેસી રહેવું પડે એ કેટલું વ્યાજબી ગણાય?

અધિકારીને કોર્ટ કચેરીની મુદ્દતે હાજર રહેવા માટે આપવામાં આવતા ટી.એ. અને ડી.એ. કરતાં અનેક ગણું ડીઝલ વપરાતું હોય છે. પોતાના ખર્ચે અને જોખમે તેમણે કોર્ટમાં હાજર રહેવું પડતું હોય છે. મુદ્દતે સામેવાળો વકીલ કે જજ સાહેબ હાજર ન હોય તો બીજી મુદ્દતે ફરીથી ધક્કો ખાવો પડે છે. પોલીસમાં ફરજ બજાવનારને તો હાલતા ને ચાલતા ફરિયાદો દાખલ કરવાની ફરજ પડતી હોય છે. એમણે તો વારંવાર વિવિધ જિલ્લાઓમાં ધક્કા ખાવાના પ્રસંગો બનતા હોય છે. ભ્રષ્ટાચાર વધવા પાછળનું એક કારણ આ પણ છે કે આવી મુદ્દતોમાં હાજર રહેવા માટે થતો ખર્ચો જે-તે અધિકારીને પગાર ઉપરાંતની આવકના માધ્યમથી સરભર કરવાની ફરજ પડતી હોય છે. ખરેખર રૂઢિગત ચાલી આવતી આવી પધ્ધતિઓમાં કઈક ફેરફાર કરવાની ખૂબ જરૂર છે. આખા ગુજરાતમાં આવા અસંખ્ય અધિકારીઓનાં અગત્યના સરકારી કલાકો કોર્ટમાં ધક્કા ખાવામાં બગડી રહ્યા છે. જેના પરિણામે અસંખ્ય માનવ કલાકો બગડી રહી છે. પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઊર્જાના પુનઃઅપ્રાપ્ય સ્ત્રોતો પેટ્રોલ અને ડીઝલનો વ્યય થઈ રહ્યો છે. સરકારી કચેરીઓમાં કામની પેનડેન્સી વધવા પાછળનું એક કારણ આ પણ છે. મજબૂરી એ છે એ નામદાર કોર્ટને આ બાબતે કોઈ સામેચાલીને સૂચન કરવા માંગતુ નથી. પરંતુ હું પૂરા આદર અને સન્માન સાથે જ્યુડિશિયલ ડિપાર્ટમેંટને આ લેખના મધ્યમથી ઉક્ત બાબતે યોગ્ય પ્રણાલી ઘડી કાઢવા અપીલ કરું છું. (વધુ આવતા અંકે…)

ઉકત વિષય બાબતે આપના અનુભવો અને વિચારો મને નીચે WhatsApp માં જણાવો.

નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાઓ Abhayam news  સાથે.

વોટ્સેપ પર સમાચાર મેળવવા અહીં ક્લિક કરીને Hi લખી મેસેજ કરો.

તમે અમને Whatsapp , Facebook , instagram અને  Youtube  પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી જોડાઓ Abhayam news  સાથે…

The post ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ :: જ્યુડિશિયલ સિસ્ટમમાં રિનોવેશનની જરૂરિયાત appeared first on Abhayam News.

]]> https://abhayamnews.com/dr-chintan-vaishnav-the-need-for-renovation-in-the-judicial-system/feed/ 62 સરકારી ફરજમાં અસલી રૂકાવટ તો રાજકીય નેતાઓ જ કરે છે. – ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ https://abhayamnews.com/the-real-obstacle-in-government-duty-is-the-political-leaders/ Wed, 07 Jul 2021 14:25:00 +0000 https://abhayamnews.com/?p=9852 સરકારી નોકરી કરવી એ હવે ધારો છો એટલી સરળ રહી નથી. સમય ખૂબ ખરાબ આવી ગયો છે. ખાસ કરીને જે સરકારી અધિકારીને પોતાનું શ્રેષ્ઠ આપવું છે અને નીતિમત્તાથી કામ કરવું છે એમને માટે હાલના સમયમાં સરકારી નોકરી કરવી એ લોઢાના ચણા ચાવવા બરાબર છે. ઘણી વખત આપણે સાંભળીએ છીએ કે...

The post સરકારી ફરજમાં અસલી રૂકાવટ તો રાજકીય નેતાઓ જ કરે છે. – ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ appeared first on Abhayam News.

]]> સરકારી નોકરી કરવી એ હવે ધારો છો એટલી સરળ રહી નથી. સમય ખૂબ ખરાબ આવી ગયો છે. ખાસ કરીને જે સરકારી અધિકારીને પોતાનું શ્રેષ્ઠ આપવું છે અને નીતિમત્તાથી કામ કરવું છે એમને માટે હાલના સમયમાં સરકારી નોકરી કરવી એ લોઢાના ચણા ચાવવા બરાબર છે. ઘણી વખત આપણે સાંભળીએ છીએ કે સરકારી ફરજમાં રૂકાવટ બદલ ફલાણા અધિકારીએ ફલાણાની વિરુદ્ધમાં પોલીસ ફરિયાદ દાખલ કરાવી. આવા કિસ્સાઓમાં મોટે ભાગે જેની વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવામાં આવતી હોય છે, એ માણસ પોતાના અથવા કોઈ સ્નેહીજનના અટકેલાં સરકારી કામ સબબ કચેરીના ધક્કાઓ ખાઈ ખાઈને માનસિક થાકી ગયો હોય એ પછીની પ્રતિક્રિયાઓ આપવાનું પરિણામ હોય છે.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

▪ક્યારેય આપણે સંભાળ્યું છે કે કોઈ અધિકારીએ કોઈ ધારાસભ્ય કે સાંસદસભ્ય વિરુદ્ધ ફરજમાં રૂકાવટની ફરિયાદ નોંધાવી હોય ? આવું છાશવારે જ બનતું હોય છે. છાશવારે બનતા આવા કિસ્સાઓમાં પણ મોટેભાગે સત્તાધારી પક્ષના નેતા સામે પડવાની લગભગ કોઈ અધિકારી હિંમત કરતો નથી હોતો. મારા અનુભવે જણાવું તો એક સરકારી અધિકારીને આ સરકારમાં સ્વતંત્રતાથી કામ કરવા દેવામાં આવતું નથી. તમે પણ સમજી શકો છો કે જે પક્ષમાં ચીફ મિનિસ્ટરને પણ નિર્ણયો લેવાની સ્વતંત્રતા નથી ત્યાં એક સરકારી અધિકારી સ્વતંત્ર રીતે કોઈના દાબ-દબાણમાં આવ્યા વગર માત્ર નિયમોનુસાર કામ કરે રાખે તો સરમુખત્યારશાહી શૈલીને અનુસરનારી સરકારને ક્યાથી ગમે ?.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

▪હાલની સત્તામાં રહેલી પાર્ટીના ઉચ્ચ કક્ષાએ બિરાજમાન નેતાઓએ ગામેગામ પોતાના પક્ષના આગેવાનોને પણ પોતાના જેવા જ બનાવી દીધા છે. એમનું ધાર્યું થાય નહીં તો અધિકારીનું આવી બન્યું સમજો. ઉદાહરણ તરીકે મારો એક અનુભવ જણાવું તો હળવદ મામલતદાર તરીકે મારે મધ્યાહન ભોજન યોજનામાં સંચાલકની બે જગ્યાઓ ભરવાની હતી. ભરતી માટે મે છાપામાં જાહેરાત અપાવી. ઘણા ફોર્મ્સ આવ્યા. અમે સ્કૃટીની કરીને ઈંટરવ્યૂના દિવસે ભરતી સંદર્ભે લાયકાત ધરાવતા કેટલાક ઉમેદવારોને બોલાવ્યા. સરકારી પરિપત્ર મુજબ તેમાં દર્શાવેલી કેટેગરીવાઇઝ મધ્યાહન ભોજન સંચાલકોની ભરતી કરવાની થતી હોય છે. વિધવા અને ત્યક્તા બહેનો સહિત અપંગ ઉમેદવારોને અગ્રતા આપવાની હોય છે.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

▪ઇન્ટરવ્યુને દિવસે સવારે મને આ વિસ્તારના સત્તાપક્ષે રહેલા એક નેતાજીનો ફોન આવે છે અને બે બહેનોના નામ નોંધાવીને કહે છે કે આ બંને બહેનોને મધ્યાહન ભોજનના કેન્દ્ર સંચાલક તરીકે પસંદ કરવાના રહેશે. મને નવાઈ લાગી એટ્લે મે કહ્યું કે હું જોઈ લઉં છું. મને એ નેતાજીનો રણકો ગમ્યો નહીં. એમણે એવું કહેવું જોઈતું હતું કે સાહેબ આ બે બહેનો જરૂરિયાતવાળા છે અને મારી અંગત ભલામણ છે. કોઈ અન્ય ઉમેદવાર યોગ્ય જણાય નહીં તો આમને તક આપજો…. તો અધિકારીનું પણ માન સમ્માન જળવાય અને અધિકારીને સામેવાળા પદાધિકારીએ પ્રત્યે માન ઉપજે. પરંતુ આ તો અધિકારીઓને પણ ડરાવી-ધમકાવીને કામ કરાવવાવાળી સરકારના નેતા હતા. ઇન્ટરવ્યુ શરૂ થયો એટ્લે સૌથી પહેલા હાજર તમામ ઉમેદવારો અને તેમના વાલીઓને મારી ચેમ્બરમાં બોલાવીને નેતાજીની ભલામણ વાળા બંને બહેનોને અલગ તારવીને જાહેરમાં જ કહ્યું કે આ બંને બહેનોએ નોકરી માટે મને પ્રેશર કરાવ્યુ છે એટલે એમના ઇન્ટરવ્યુ લીધા વગર જ એમને રિજેક્ટ કરું છું.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

▪ત્યારબાદ મે એક પછી એક બાકીના ઉમેદવારોના ઇન્ટરવ્યુ લીધા અને સરકારી પરિપત્ર મુજબ જરૂરિયાતવાળા બે વિધવા બહેનોને એ કેન્દ્રો ફાળવી આપ્યા. પરિણામ પણ બધાની હાજરીમાં સ્થળ પર જ જાહેર કરી આપ્યું. તદ્દન પારદર્શકતાથી ભરતી કરી. બંને બહેનોની આંખોમાં આસું આવી ગયા. સામે પક્ષે પેલા નેતાજીને ખૂબ ગુસ્સો આવ્યો. મને ફોન કરીને કહે કે આ તમે બરાબર નથી કર્યું. હું તમને જોઈ લઇશ. મે તદ્દન વિનમ્રતાથી કહ્યું કે મે માત્ર મારી ફરજ અદા કરી છે. આપના તાલુકાનો મામલતદાર આપની પ્રજા સાથે અન્યાય નહીં થવા દે. આપ નિશ્ચિંત રહો અને હવે આવી કોઈપણ પ્રકારની ભલામણ કરવાની મહેનત લેશો નહીં. પરંતુ આ તો નેતાની જાત એટ્લે એમ જલ્દી સમજે નહીં. એમણે ફરજમાં રૂકાવટ કરવાની કુટેવ શરૂ જ રાખી. રેતી ચોરી પકડવામાં પણ વાહનો પકડીએ એ ભેગા જ છોડી મૂકવાના ફોન કરતાં.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

▪એક જગ્યાએ ગામના સરપંચે કરેલ દબાણ દૂર કરવા દરમિયાન પણ આ નેતાજી અને તેમના પક્ષના મહામંત્રી સવારના પહોરમાં સ્થળ પર આવીને ઊભા રહી ગયા હતા. જેસીબીની આગળ આવીને દબાણ હટાવતા અમારા સ્ટાફને અને પોલીસ સ્ટાફને નડતરરૂપ થયા હતા. મે તરત જ મારા પ્રાંત અધિકારી સાહેબને ફોન કરીને કહ્યું કે સાહેબ મને છૂટ આપો તો આ બંનેની વિરુદ્ધમાં ફરજમાં રૂકાવટની ફરિયાદ આપી દઉં. તો સાહેબ મને કહે કે કલેક્ટર સાહેબ સાથે વાત કરી લ્યો. કલેક્ટર સાહેબની સાથે વાત કરી તો મને કહે કે સી.એમ. સાહેબની સૂચના છે કે થોડા સમયમાં જ ચૂંટણીઓ આવી રહી છે એટ્લે હમણાં દબાણ તોડવાનું બંધ અને ખનીજ ચોરી પકડવાનું બંધ. ફરિયાદ લખાવવાની વાત તો બાજુ પર રહી, મને દબાણ તોડતો અધૂરેથી અટકાવ્યો અને મારે પરત ફરવું પડ્યું. આ નેતાજીએ મને પછીથી પણ પરેશાન કરવાના ખૂબ પ્રયત્નો કર્યા. પરંતુ થોડા સમય બાદ એ સમજી ગયા કે આ નોખી માટીનો અધિકારી છે, એટ્લે ગાંધીનગર મહેસૂલ વિભાગમાં વારંવાર મારી બદલી માટેની માંગણીઓ કરવા લાગ્યા. આ ઘટના પછીના 15 દિવસ બાદ મારી વગર કારણે બદલી કરવામાં આવી.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

▪મોટે ભાગે પોલીસ બેડાને હાલતા ને ચાલતા રાજકીય ભલામણો અને રુકાવટનો સામનો કરવો પડતો હોય છે. નાની નાની બાબતોમાં નેતાઓના ફોન આવતા હોય છે. લોકલ ધારાસભ્યના માનીતા બનીને ન રહે તો બદલી માટે તૈયાર રહેવું પડે. કારણકે કોન્સટેબલથી લઈને પી.એસ.આઈ. સુધીનાની બદલીના પાવર્સ જિલ્લાકક્ષાએ પોલીસવડા પોતે ધરાવતા હોય છે. જે પૈકીનાં મોટાભાગના લોકલ ધારાસભ્યો એન સાંસદસભ્યના કહ્યાગરા હોય છે. મે તો જોયેલું છે કે સત્તાપક્ષનો તાલુકા લેવલ પરનો નાનો કાર્યકર્તા પણ ધારે એની ધરપકડ કરાવી શકે છે અને ધારે એને પોલીસ કસ્ટડીમાં પણ તમામ સવલતો પૂરી પડાવી શકે છે.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

▪સરકારી સિસ્ટમ અંગૂઠાછાપ નેતાઓની ગુલામ બનતી જાય છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં તો મે રીતસરનું જોયું છે કે સાંસદસભ્ય કે ધારાસભ્ય કલેક્ટર કે એસ.પી. નો ઉધડો લઈ લેતા હોય છે. માન-સમ્માન ગીરવે મૂકીને અધિકારીઓને મે કામ કરતાં જોયા છે. ઉપલેટા કે ધોરાજી બાજુની એક મેટરમાં ત્યાના નાયબ કલેક્ટરને એ વિસ્તારના ધારાસભ્ય અસભ્ય ભાષામાં ગાળો આપતા એક વિડીયોમાં નજરે પડે છે. આ વિડીયો જોઈને મને ખૂબ ગુસ્સો આવ્યો. ગુસ્સો આવવાનું મુખ્ય કારણ હતું એ નાયબ કલેક્ટરનું ચૂપ રહીને ગાળો ખાઈ લેવાનું વલણ. સરકારી અધિકારીને ફરજ દરમિયાન ગાળો ભાંડતો વિડીયો પુરાવા સ્વરૂપે હોવા છ્ત્તા પણ ફરજમાં રુકાવટની ફરિયાદ દાખલ નહીં કરીને સરકારી તંત્રમાં કામ કરનારા નીચેની કેડરના અન્ય હજારો કર્મચારીઓનું પણ એ ઘટનાથી મોરલ ડાઉન થયું.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

▪ અમરેલીના જ બાબરા તાલુકાની વાત કરું તો જ્યારે હું અહી મામલતદાર તરીકે ફરજ પર હતો ત્યારે મને રાત્રે 12:30 કલાકે તત્કાલિન કલેક્ટરશ્રીનો ફોન આવ્યો. સ્વાભાવિક છે કે આ સમયે હું સૂતો હતો. નીંદરમાથી મને ઉઠાડયો અને મને કહે કે તને નીંદર કેવી રીતે આવે છે. ફલાણા નેતાએ ઊભો કરેલો પ્રશ્ન આપણે કાલે ઉકેલવાનો છે. કેમ કરીશું? મે કહ્યું સાહેબ આપ નિરાંતે સૂઈ જાવ. હું મારી રીતે આવતીકાલે હેન્ડલ કરી લઇશ. મને કહે ધ્યાન રાખજે ભાઈ તારી રીતે હેન્ડલ કરવામાં હું કલેક્ટર તરીકે મુશ્કેલીમાં ન મુકાઇ જાવ. ખાલી એટલું ધ્યાન રાખજે કે નેતાજી નારાજ થાય નહીં. હું રહ્યો સ્પષ્ટ વક્તા… એટ્લે મે કહ્યું કે સાહેબ નેતાજી માટે નોકરી નથી કરતો. નિયમાનુસાર જે કાર્યવાહી કરવાની થશે એ આપણે કરીશું. નેતાજી કદાચ નારાજ થાય તો ભલે, પણ ખેડૂતોને નારાજ નહીં કરું અને તમને મુશ્કેલી પડે એવું પણ નહીં કરું… ટૂંકમાં કહેવાનું મારૂ એટલું જ છે કે આઈ.એ.એસ. કક્ષાના ઉચ્ચ અધિકારીઓ પણ રાજકીય નેતાઓથી દબાયેલા છે. એક ગર્ભિત ડર નીચે અધિકારીઓ અત્યારે કામ કરી રહ્યા છે.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

▪ ઘણી વખત એવું પણ બને છે કે વિરોધીદળના કોઈ રાજકીય વ્યક્તિનું સરકારી કામકાજ જે નિયમાનુસાર હોય એ કરી આપવામાં આવે તો પણ સત્તાધારી નેતાઓને પસંદ પડતું નથી. પોતાના વિરોધીઓ કે હરીફોના કે એમના ટેકેદારોના કેટલાક કામ બગાડવા માટે પણ અધિકારીઓને પ્રેશર કરવામાં આવતું હોય છે. ઘણા નવા ભરતી થયેલા અધિકારીઓને સિસ્ટમમાં આવ્યા બાદ સિસ્ટમની અસલિયત સમજાય છે. જેથી કરીને કેટલાક શરૂઆતમાં જ રાજીનામું આપીને જતાં રહે છે. કેટલાક નવો વિકલ્પ ઊભો ન થાય ત્યાં સુધી પોતાની અનિચ્છાએ પણ સરકારી નોકરી શરૂ રાખે છે. કેટલાક ગાડરિયા પ્રવાહમાં ભળી જતાં હોય છે. આ ગાડરિયા પ્રવાહમાં ભળી જનારા અધિકારીઓને લોકો હોંશિયાર અધિકારી તરીકે ઓળખે છે. મારી જેવા સામા પ્રવાહે તરનારા માટે નોકરી કરતાં આવડી નહીં એવું કહેતા મે લોકોને સાંભળ્યા છે.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

▪વર્ષ 2012 માં મહેસાણા મામલતદાર તરીકે હું ફરજ પર હતો ત્યારે મે એક ઇસમને કાળા બજાર કરતો રંગે હાથે પકડ્યો. છેલ્લા સાત દિવસથી મે એક જણાને એની પાછળ ફિલ્ડિંગ ભરવા લગાવ્યો હતો. એ બાતમીદારે મને માહિતી આપી કે સરકારી અનાજનો જથ્થો લઈને એ ભાઇ ખાનગી રિક્ષામાં નીકળો છે, એ ભેગો જ હું એની પાછળ મારી જીપ લઈને પડ્યો અને મે એને પકડી પાડ્યો. આ કાળાબજારીયાને છોડી મૂકવા અને વાતને અહી જ દાબી દેવા માટે મને હાલના એક ખૂબ મોટા નેતાનો ફોન આવેલો. મે એની પોલીસ ફરિયાદ કરવાનું તો ટાળ્યું પરંતુ મારો અંતરાત્મા માન્યો નહીં એટ્લે એને કોરેકોરો તો છોડયો જ નહીં. રૂપિયા નવ હજારનો નાણાકીય દંડ ઠોકીને પછી એને છોડયો. મારૂ આ કામ નેતાજીને ગમ્યું નહીં. થોડા સમય બાદ અહી મે મારી ટિમ સાથે સંપૂર્ણ તપાસ કરીને એક મોટું રેસ્ટોરન્ટ પણ સીલ મારેલું. જેને ખોલાવવા માટે પણ મને આ નેતાજીએ સતત ચાર દિવસ સુધી માનસિક તાણ આપેલ. પરંતુ હું ટસનો મસ થયો નહીં એટ્લે અંતે વગર કારણે મારી બદલી કરવામાં આવી. ફરજમાં રૂકાવટનું આનાથી વિશેષ ઉદાહરણ કયું હોય શકે ?.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

▪હમણાં વર્ષ 2018 ના અંત ભાગમાં જામખંભાળિયા ખાતે મામલતદાર તરીકે મે ફટાકડા લાયસન્સને મંજૂરી આપવાની ના કહી તો ત્યાના એક મોટા રાજકીય નેતાએ મને આદેશ કર્યો કે બે દિવસમાં લાયસન્સ ઇસ્યુ કરી આપો. મે એમના આદેશ મુજબ કામ કર્યું નહીં અને પ્રબળ કારણો દર્શાવીને લાયસન્સ રદ કરીને ઉપર મોકલી આપ્યા તો એમણે મારી પર અંગત અદાવત રાખીને પોતાના પાળેલા માણસો અને મૂર્ખ વેપારીઓ દ્વારા હુમલો કરાવ્યો. મને મારા જ વિભાગ તરફથી કે વિભાગમાં કામ કરતા ડરપોક અને સ્વાર્થી અધિકારીઓ તરફથી બિલકુલ સહકાર મળ્યો નહીં. પુરાવા તેમજ ઉચ્ચ અધિકારીઓનાં સહકારના અભાવે હું પોલીસ ફરિયાદ પણ દાખલ કરાવી શક્યો નહીં. દરેક બાબતોમાં કે દરેક ફાઇલ ઉપર જો રાજકીય નેતાઓને પૂછીપૂછીને જ મંજૂરીઓ આપવાની હોય કે નિર્ણયો લેવાના હોય તો પછી વિવિધ હોદ્દાઓની જરૂર જ શું છે ? સીધા જ એમ.એલ.એ. અને એમ.પી. જ બધી કચેરીઓના વડા તરીકે કાર્યભાર સંભાળી લે. ઉપર જણાવેલા અનુભવો જેવા જ કેટલાય અનુભવો મોટાભાગના સરકારી અધિકારીઓને વારંવાર થતા જ હોય છે. પરંતુ સરકારી બંધનમાં બંધાયેલા ગુલામ હોવાના કારણે તેઓ ખૂલીને પોતાની વ્યથાઓ આમ આદમી સુધી પહોચાડી શકતા નથી હોતા.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

▪કેટલાક સિનિયર અને કેટલાક નિવૃત્ત અધિકારીઓ પાસેથી મે સંભાળ્યું છે કે આજથી લગભગ 20 વર્ષ પહેલા પણ રાજકીય દખલગીરીઑ રહેતી હતી, પરંતુ વર્તમાન જેટલી નહીં. એ સમયે રાજકીય નેતાઓને અધિકારી કોઈ બાબતમાં નકાર ભણે તો તેઓ સમજી શકતા હતા. ખોટી ભલામણો કરાવનારને પણ તેઓ સમજાવી દેતા. અત્યારે તો એટલી હદે દાદાગીરી વધી ગઈ છે કે અમે કહીએ એટ્લે એ કામ થવું જ જોઈએ. જો ન કરો તો અધિકારીનું આવી બન્યું સમજો. એમા પણ જો જેની પાસેથી ચૂંટણી ફંડ કે પાર્ટી ફંડ મળી શકે એમ હોય તેવા વ્યક્તિનું કામ અધિકારીએ અટકાવ્યું કે ન કર્યું તો તો એ અધિકારીનું ધનોત-પનોત કાઢી નાંખે આ લોકો. એક નિવૃત્ત કલેક્ટરશ્રી મને વાત કરતા હતા કે, બેટા એક વખત એક ઉધોગપતિ મારી ફરિયાદ કરવા તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી પાસે પહોચ્યા. ઉધોગપતિની વાત સાંભળીને મુખ્યમંત્રીશ્રીએ કહ્યું કે, “એ કલેક્ટર મારૂ પણ માને એમ નથી એટ્લે માફ કરશો હું આ કિસ્સામાં તમારી કઈ મદદ નહીં કરી શકું…” ક્યારેક અફસોસ થાય છે કે ખોટા સમયે અને ખોટી સરકારમાં હું અધિકારી બન્યો. મને આવા સમજુ અને અધિકારીની તરફેણ કરનારા મુખ્યમંત્રીશ્રી સાથે કામ કરવાનો મોકો મળ્યો નહીં. આશા રાખીએ કે વર્ષ 2022 માં પબ્લિક સમજી વિચારીને મતદાન કરે.
જય હિન્દ.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાઓ Abhayam news  સાથે.

વોટ્સેપ પર સમાચાર મેળવવા અહીં ક્લિક કરીને Hi લખી મેસેજ કરો.

તમે અમને Whatsapp , Facebook , instagram અને  Youtube  પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી જોડાઓ Abhayam news  સાથે…

The post સરકારી ફરજમાં અસલી રૂકાવટ તો રાજકીય નેતાઓ જ કરે છે. – ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ appeared first on Abhayam News.

]]> જુનાગઢનો પાણીપુરી વાળો દિપક હવે, પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર દિપક – ડો. ચિંતન વૈષ્ણવ https://abhayamnews.com/junagadh-panipuri-boy-become-inspector-editorial-chintan-vaishnav/ Sun, 27 Jun 2021 01:50:27 +0000 https://abhayamnews.com/?p=9144 “જિંદગીમાં હાર-જીત તો આપણા વિચારોમાં હોય છે,જે મનથી માની લે તે હારી જાય છે અને જે નક્કી કરી લે તે જીતી જાય છે.” તા.26/10/2011 ના એક પ્રખ્યાત સમાચારપત્રની જુનાગઢ આવૃત્તિના ફ્રન્ટ પેજ પર પ્રકાશિત હેડલાઇન આ મુજબ હોય છે. – “જૂનાગઢનો પાણિપુરી વાળો દીપક હવે પોલીસ સબ ઈન્સ્પેકટર બની ગયો!”...

The post જુનાગઢનો પાણીપુરી વાળો દિપક હવે, પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર દિપક – ડો. ચિંતન વૈષ્ણવ appeared first on Abhayam News.

]]> “જિંદગીમાં હાર-જીત તો આપણા વિચારોમાં હોય છે,જે મનથી માની લે તે હારી જાય છે અને જે નક્કી કરી લે તે જીતી જાય છે.”

તા.26/10/2011 ના એક પ્રખ્યાત સમાચારપત્રની જુનાગઢ આવૃત્તિના ફ્રન્ટ પેજ પર પ્રકાશિત હેડલાઇન આ મુજબ હોય છે. – “જૂનાગઢનો પાણિપુરી વાળો દીપક હવે પોલીસ સબ ઈન્સ્પેકટર બની ગયો!” સબ ઈન્સ્પેકટર બનનાર આ યુવાનની પાણીપુરીથી પોલીસ સબ ઈન્સ્પેકટર બનવા સુધીની પ્રેરણાદાયી સફર આપણે દરેકે ખાસ જાણવા જેવી છે.

જુનાગઢના કાળવાચોક વિસ્તારમાં જલારામ ભેળપુરીની લારી ધરાવતા પ્રભુદાસભાઇ ઉનડ્કટને ઘેરે 15 ઓગસ્ટ 1984 ના દિવસે દીકરાનો જન્મ થાય છે. પ્રભુદાસભાઇ અને તેમના ધર્મપત્ની શારદાબેન માટે આજનો દિવસ તેમની જીંદગીનો સૌથી શ્રેષ્ઠ દિવસ હતો. એ દિવસ આપણો સ્વતંત્રતા દિવસ હતો. આજે ભારત દેશના નાગરિકો દેશને મળેલી સ્વતંત્રતાની 37મી ઉજવણી કરી રહ્યા હતા. આજના દિવસે વીર દેશભક્ત જવાનોની શહાદતને લોકો યાદ કરી રહ્યા હતા. એક તરફ રાષ્ટ્રધ્વજને સલામી અપાઈ રહી હતી અને જન ગણ મન… નું ગાન થઈ રહ્યું હતું અને બીજી તરફ શારદાબેન એક એવા દીકરાને જન્મ આપી રહ્યા હતા કે જે તેમના કુળનો દીપક હતો અને તેના ભાગ્યમાં એક સિપાહી બનવાના લેખ લખાઈ ચૂક્યા હતા. એટ્લે જ જ્યારે એ જનમ્યો ત્યારે લોકો સાવધાન ની સ્થિતિમાં ઊભા હતા. તેનું નામકરણ દીપક કરવામાં આવ્યું.

પ્રભુદાસભાઇ ભલે લારી ચલાવતા પરંતુ કાળવાચોક એટ્લે જૂનાગઢનો ધમધમતો વિસ્તાર. અહી દરેક પ્રકારના ધંધા બહુ સરસ ચાલે. તેમની ભેળપુરીની લારી પણ ધમધમે. આર્થિક રીતે આ પરિવાર મિડલક્લાસની વ્યાખ્યામાં આવે. પ્રભુદાસભાઇની ઇચ્છા એવી હતી કે તેનો દીકરો તેમની જેમ મજૂરીનો ધંધો કરે નહીં. ભણીગણીને સારી નોકરી મેળવે એવું તેમનું અને શારદાબેન બંનેનું સપનું હતું.

દિપકે પોતાનો સંપૂર્ણ અભ્યાસ સરકારી સ્કૂલોમાથી કર્યો. બન્યું એવું કે ધોરણ 10 માં તે ગણિત વિષયમાં ના-પાસ થયો. તેનું એક વર્ષ બગડયું. થોડો નિરાશ થયો પોતે. પરંતુ તેના પિતાશ્રીએ તેને કહ્યું કે, “હમણાં જે પરીક્ષા ફરીથી લેવાય એમાં ટ્રાય કરજે, તું પાસ થઈ જઈશ. ખોટી ચિંતા કરવી નહીં.”

રિપીટર માટે લેવામાં આવતી પરીક્ષામાં ગણિતના પેપરમાં પાસિંગ માર્કસ સાથે દીપક પાસ થઈ જાય છે. આગળ જતાં તે થોડો ગંભીર બને છે અને આર્ટ્સના વિષયો સાથે ધોરણ 11 અને 12 નો અભ્યાસ પૂર્ણ કરે છે. ધોરણ 12 માં પ્રથમ પ્રયત્નમાં જ 70% સાથે ઉતીર્ણ થાય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન તે દરરોજ પોતાના પપ્પાને લારી ઉપર મદદ કરવા પણ જતો અને પોતાના અભ્યાસનો સમય પણ કાઢી લેતો. આગળ જતા પોતે ઇતિહાસ વિષય સાથે બી.એ. ની ડિગ્રી હાંસલ કરે છે.

કોલેજકાળ દરમિયાન પોતે સરકારી નોકરી કરવાનો ગોલ બનાવે છે. ભરતી પરીક્ષાઓની દિશામાં ધીમે ધીમે આગળ વધે છે. આ સમયગાળામાં અહી જૂનાગઢનાં યુવાનોને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ સંદર્ભે યોગ્ય માર્ગદર્શન આપે એવું કોઈ હોતું નથી. આથી તે પોતાની રીતે મથતો હોય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન તે બી.એડ. ના અભ્યાસક્રમમાં એડમિશન મેળવે છે. એક વર્ષનો બી.એડ. નો કોર્સ પૂરો કર્યા બાદ સરકારી ભરતી બહાર પડે ત્યાં સુધી કોઈ ખાનગી સ્કૂલમાં શિક્ષક તરીકે જોડાવાનું તેણે વિચાર્યું. તેના પિતાશ્રીએ પણ આ બાબતે તેને સહકાર આપ્યો.

જૂનાગઢની વર્ષો જૂની અને મારા ખાસ મિત્ર પ્રતિકભાઈ ભીંડીની પરાગ સ્કૂલમાં દીપક સમાજવિધા વિષયના શિક્ષક તરીકે જોડાઇ જાય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન પોલીસ સબ ઈન્સ્પેકટરની ભરતી બહાર પડે છે. જંગલમાં ફરવાના શોખીન દીપકની ફિઝીકલ ફિટનેસ ખૂબ સારી હોય છે એટ્લે તે પી.એસ.આઈ. બનવા માટે મહેનત કરવાનું વિચારે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન તે મારા સંપર્કમાં આવે છે. જૂનાગઢમાં સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા અંગેનું વાતાવરણ ઊભું કરવું અને અહીના વધુમાં વધુ યુવાનો સરકારી નોકરી મેળવે તે બાબતને મે મારૂ મિશન બનાવેલ. આ મિશનના ભાગરૂપે મે જૂનાગઢમાં જય કેરિઅર એકેડેમી નામથી એક કોચિંગ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ શરૂ કરેલ. દીપક અમારા ફ્રી માર્ગદર્શન સેમિનારમાં આવે છે. તે પોતાના લક્ષ્યને પામવા માટે જય કેરિઅર એકેડેમીનું માર્ગદર્શન મેળવવાનું નક્કી કરીને એકેડેમીની પી.એસ.આઈ. ભરતીની બેચમાં જોડાઈ જાય છે. તે સમયે લગભગ બધા જ વિષયો હું પોતે ભણાવતો હતો.

હકીકતે કોલેજકાળમાં મે પોતે પણ પી.એસ.આઈ. બનવાનું સપનું જોયેલું. પી.એસ.આઈ. બનવા માટે મે કોલેજ પૂરી થયા બાદ તરત જ તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધેલી. ફિઝીકલ મારૂ બહુ સારું હતું પહેલેથી જ અને એ વખતે તો પી.એસ.આઈ. ભરતીમાં રનિંગની સાથોસાથ, ઊંચીકૂદ, લાંબીકૂદ, રસ્સાચડ, ગોળફેંક, ઓબ્સ્ટેકલ્સ વગેરે… જેવી ઇવેંટ્સ પણ હતી. મને કુદરતી આ બધુ પહેલેથી જ ફાવે. જનરલ નોલેજ, ગુજરાતી અને અંગ્રેજીમાં પણ સારું પ્રભુત્વ હતું.

વર્ષ 2018 માં પી.એસ.આઈ. ની ભરતી ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળે કરેલ. એ વખતે 180 જગ્યાઓની ભરતી થવાની હતી. મારી તૈયારી તે સમયે એવી હતી કે, ગુજરાત આખામાં પહેલા નંબરે આવું. પરંતુ બન્યું એવું કે, મારી ઉંમર આ ભરતીમાં જણાવેલી તારીખો મુજબ 1 મહિનો અને 18 દિવસ જેવી ઓછી પડી. હું પરીક્ષા આપવા માટે જ લાયક ગણાયો નહીં. મને ભારોભાર અફસોસ થયો હતો. મારા પિતાશ્રીએ મને કહ્યું કે, મારા નસીબમાં પી.એસ.આઈ. નહીં પણ ડી.વાય.એસ.પી. બનવાનું લખ્યું હશે. એમણે મને જી.પી.એસ.સી. ની દિશામાં વાળ્યો. પરંતુ મનમાં ક્યાયને ક્યાક પી.એસ.આઈ. હજુ જીવતો હતો અને એટ્લે જ નવી આવેલી પી.એસ.આઈ. ની ભરતીમાં મે જૂનાગઢનાં યુવાનોને ફોજદાર બનાવવાનું પ્રણ લીધું.

નવી આવેલી ભરતીમાં લગભગ 650 જેટલી જગ્યાઓ હતી. આ વખતથી પી.એસ.આઈ. અને કોન્સટેબલની ભરતીઓ યોજવાની જવાબદારી સરકારે પોલીસ ભરતી બોર્ડને સોંપી દીધી હતી. મને યાદ છે ત્યાં સુધી દીપક સહિત લગભગ 21 છોકરાઓ મારી પાસે પી.એસ.આઈ. ભરતી પરીક્ષાનું ભણવા આવતા હતા. એ પૈકીનાં ઘણા મિત્રો એવા હતા કે, એમને પોતાની જાત ઉપર ભરોસો ઓછો હતો કે પોતે પી.એસ.આઈ. બની શકે છે. એમને મન એવું હતું કે, આપણો વારો કોન્સ્ટેબલમાં આવી જાય તો પણ જિંદગી સુધરી જાય. એવા છોકરાઓને મારે વારંવાર મોટિવેટ કરીને પી.એસ.આઈ. બનવાનું લક્ષ્ય નજર સમક્ષ રાખવા જણાવવું પડતું હતું. દીપક એક એવો વિધાર્થી હતો કે, જેણે પોતાનું માત્ર એક જ લક્ષ્ય બનાવેલ – પી.એસ.આઈ. બનવું.

આ ભરતી વર્ગ 3 કક્ષાની હોવા છ્ત્તા 4 તબક્કામાં આયોજિત હતી. પ્રિલિમિનરી પરીક્ષા, ફિઝીકલ ટેસ્ટ, મુખ્ય પરીક્ષા અને ઇન્ટરવ્યુ. પ્રિલિમિનરી પરિક્ષાની મને યાદ છે ત્યાં સુધી અમે 1500 રૂપિયા જેવી ફી લીધી હતી. મુખ્ય પરિક્ષાની લગભગ 2000 રૂપિયા માત્ર ફી લેવામાં આવેલ. ફિઝીકલ અને ઇન્ટરવ્યુની તૈયારીઓ અમે તદ્દન ફ્રી માં કરાવતા. આ નિયમ આજે પણ જાળવી રાખ્યો છે. મારો હેતુ ગમે તેમ કરીને જૂનાગઢનાં યુવાનોને ફોજદાર બનાવવાનો હતો. ફી મહત્વની હતી નહીં. આ છોકરાઓ જે ફી ભરતા એમાં મારે પણ થોડા પૈસા ઉમેરવા પડેલા કે જેથી અમે ક્લાસનું ભાડું અને અન્ય ખર્ચાઓ કાઢી શકીએ.

દીપક સખત મહેનત કરતો. એકદમ ગંભીરતાથી પોતાના લક્ષ્યને વળગીને તેણે મહેનત પ્રારંભેલી. હું મારા વિધાર્થીઓને કહેતો કે, “તમે અત્યારસુધી શું ભણ્યા અને કેવું ભણ્યા એ આગામી સમયમાં મહત્વનુ નથી રહેવાનુ. હવે આ 6 માહિનામાં તમે પી.એસ.આઈ. બનવા કેટલી મહેનત કરો છો એ જ તમારી જિંદગીમાં આગામી સમયમાં મહત્વનું રહેશે. આ 6 મહિના તમારી લાઈફ બનાવશે. લડી લ્યો…” ઉન્ધેકાંધ થઈને દીપક સહિત બધા યુવાનો મંડી પડેલા. મે તેમના મોબાઈલ નંબરો પણ તેમના નામની આગળ પી.એસ.આઈ. લખીને જ મારા મોબાઇલમા સાચવેલા. હું તેમને તે બતાવીને કહેતો કે જુઓ મને પૂરો ભરોસો છે કે, તમે પી.એસ.આઈ. બનવાના જ છો. આ જોઈને તેમનો પણ આત્મવિશ્વાસ વધતો. આ બધી રમત જોશ અને જુસ્સાની છે. એક વખત મગજમાં ચોંટી ગયું કે સરકારી નોકરી મેળવવી છે એટ્લે તમને આકાશ જેવડી મુસીબતો આવે તો પણ રોકી શકતી નથી.

દીપક સહિત મારા બધા જ વિધાર્થીઓને છૂટ હતી કે, તમને અભ્યાસ કરતી વખતે કઈ ન સમજાય તો મને અડધી રાત્રે પણ ફોન કરી લેવાનો. મને આ છોકરાઓ ખરેખર અડધી રાત્રે 2 કે 3 વાગે પણ ફોન કરતાં અને હું તેમના પ્રશ્નોનું નિરાકરણ કરતો. ક્યારેક હું એમને સામેથી આ સમયે ફોન કરીને એ જાણતો કે આ લોકો જાગે છે અને વાંચે છે કે નહિ? મુખ્ય પરીક્ષામાં અંગ્રેજી જેવા વિષયોમાં નિબંધ અને પત્ર લેખન લખવાના આવતા હતા. ગુજરાતી માધ્યમમાં ભણેલા અને જેનું અંગ્રેજી પહેલેથી જ નબળું હતું એવા દીપક અને તેની જેવા અન્ય વિધાર્થીઓ માટે આ પેપરમાં સ્કોર કરવો થોડો અઘરો હતો. પરંતુ મે કેટલીક તરકીબો અજમાવી અને તેમને આઇડિયાપૂર્વક કેટલાક અગત્યના વિષયોના નિબંધ અને પત્રલેખન માટેના ફંડા તૈયાર કરાવ્યા અને અમારા ફંડા પરીક્ષામાં કારગર પણ નીવડ્યા.

દીપક પોતે પ્રિલિમ, ફિઝીકલ અને મુખ્ય પરીક્ષામાં ઉતીર્ણ થઇ ગયો અને હવે ઇન્ટરવ્યુની તૈયારીઓ માટે પણ તેણે મહેનત શરૂ કરી દીધી. અમે રવિવારે મોક ઇન્ટરવ્યુના આયોજનો કરતાં. શરૂઆતમાં ઇન્ટરવ્યુ ટેકનિક્સના લેકચરો ગોઠવ્યા અને કઈ રીતે ઇન્ટરવ્યૂમાં રજૂ થવાનું એ શીખવ્યું. ત્યારબાદ દર રવિવારે હું મારા સિવાયના અન્ય 3 સરકારી અધિકારીઓને માનદ સેવા માટે બોલાવતો. અમે વારાફરતી એક-એક છોકરાઓના ઇન્ટરવ્યુ લેતા અને બાકીના વિધાર્થીઓ બેસીને જોતાં. દીપક ખૂબ સરસ ઇન્ટરવ્યુ આપતો. અહીથી જે પણ સૂચનો આપવામાં આવતા તેના પર પણ તે સુધારો લાવવા પ્રયત્ન કરતો.

એક દિવસ પી.એસ.આઈ. ભરતીનું અંતિમ પરિણામ જાહેર થાય છે. એસ.એસ.સી. બોર્ડમાં એક વરસ નિષ્ફળતા મેળવનાર અને પાણીપુરીની લારી પર પોતાના પિતા સાથે ભેળપુરી બનાવનાર દીપક તનતોડ મહેનત અને દ્રઢનિશ્ચયને કારણે આ ભરતી પ્રક્રિયાના ચારેય તબક્કાઓ સફળતાપૂર્વક પસાર કરીને પોલીસ સબ ઈન્સ્પેકટર બની જાય છે. તેના આ સફળતાના સમાચાર સાંભળીને તેના મમ્મી અને પપ્પા ગળગળા થઈ જાય છે. દીપકને ગળે વળગાડીને ખૂબ રોવે છે. આ દિવસ તેમની લાઇફનો સૌથી શ્રેષ્ઠ દિવસ હતો.

દીપકની સાથોસાથ જય કેરિઅર એકેડેમીના મારા કુલ 8 વિધાર્થીઓ પી.એસ.આઈ. અને 8 વિધાર્થીઓ કોન્સટેબલ બને છે. જુનાગઢ માટે આ બહુ મોટું પરિણામ હોય છે. લાખો રૂપિયા આપો તો જ પી.એસ.આઈ. બની શકો એવી ભ્રામક અને ખોટી વાતો ફેલાવનારાઓના ગાલે આજે તમાચો પડેલો હતો. કારણકે ખૂબ જ સામાન્ય આર્થિક પરિસ્થિતીમાથી આવતા અને આપબળે સફળ થયેલા દીપક જેવા યુવાનોના શરીરે ખાખી વરદી અને ખભ્ભે 2 સ્ટાર ચમકવાના હતા. જૂનાગઢનાં તત્કાલિન ધારાસભ્યશ્રીના હસ્તે એકેડેમી દ્વારા આ તમામ સફળ યુવાનોનું હાર પહેરાવીને અને પ્રશસ્તિપત્ર આપીને સમ્માન કરવામાં આવ્યું. દીપકના પપ્પા પ્રભુદાસભાઇનું પણ સમ્માન કરવામાં આવ્યું. આ દિવસ મને આજે પણ યાદ છે. કારણકે આ દિવસે દિપકે અને મે, અમે બંનેએ અમારા લક્ષ્યનો વેધ કર્યો હતો. લક્ષ્યવેધ કરવાની ખુશીની લાગણી અદ્ભૂત હોય છે. આજે પણ હું અનુભવી શકું છુ.

તા.26/10/2010 ના રોજ દીપક પોતાની ફરજ પર હાજર થાય છે. તેની તાલીમ ગુજરાત પોલીસ ટ્રેનીંગ એકેડેમી કરાઇ ખાતે શરૂ થાય છે. બરોબર એક વર્ષ બાદ તા.26/10/2011 ના દિવ્ય ભાસ્કરની જુનાગઢ આવૃત્તિના ફ્રન્ટ પેજ પર એક સમાચાર પ્રકાશિત થાય છે. જેની હેડલાઇન આ મુજબ હોય છે. – “જૂનાગઢનો પાણિપુરી વાળો દીપક હવે પોલીસ સબ ઈન્સ્પેકટર બની ગયો!” હવે જૂનાગઢનાં લોકો પ્રભુદાસભાઈને જલારામ પાણીપુરી વાળા નહીં પરંતુ પી.એસ.આઈ. દીપકના પપ્પા તરીકે ઓળખે છે. જ્યારે પહેલી વખત દીપક યુનિફોર્મમાં પોતાના ઘેરે ગયો તે દિવસને યાદ કરતાં તે જણાવે છે કે, મને વરદીમાં જોઈને મારો પરિવાર મને જોતો જ રહી ગયો. તેમની આંખોમાથી હર્ષના આંસુ સારી પડ્યા હતા.

દીપકે પોતાના પપ્પાને હવે લારી બંધ કરવાનું કહ્યું પરંતુ પ્રભુદાસભાઇએ કહ્યું કે, “બેટા આ લારીને કારણે જ આટલા વર્ષોથી હું તારો અને તારા ભાઇનો ભણવાનો ખર્ચો અને ઘરનો અન્ય ખર્ચ કાઢી શક્યો છું. લારી ભલે શરૂ રહી”. પરંતુ દીપક એક નો બે થયો નહીં. તે ન જ માન્યો. પી.એસ.આઈ. તરીકેની તાલીમ પૂરી થાય બાદ તરત જ તેણે તેના પપ્પાને ભેળપુરીની લારી બંધ કરાવી દીધી. આજે દીપક બઢતી મેળવીને પોલીસ ઈન્સ્પેકટર બની ગયો છે. પ્રભુદાસભાઇ હાલમાં નિવૃત જીવન પસાર કરી રહ્યા છે અને જૂનાગઢના કાળવાચોકમાં જૂની લિબર્ટી ટોકિઝ પાસે તેમણે કરેલી મહેનતના દિવસો યાદ કરી રહ્યા છે. દીપક જેવો દીકરો આપવા બદલ જલારામબાપાનો મનોમન આભાર માને છે. જે વ્યવસાયથી તેમણે દીપકને પોલીસ અધિકારી બનાવ્યો તે વ્યવસાય પર તેમને આજે પણ ગર્વ છે. દીપકને તેના પપ્પા પર ગર્વ છે અને મને મારા વિધાર્થી દીપક પર ગર્વ છે.

નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાઓ Abhayam news  સાથે.

વોટ્સેપ પર સમાચાર મેળવવા અહીં ક્લિક કરીને Hi લખી મેસેજ કરો.

તમે અમને Whatsapp , Facebook , instagram અને  Youtube  પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી જોડાઓ Abhayam news  સાથે…

The post જુનાગઢનો પાણીપુરી વાળો દિપક હવે, પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર દિપક – ડો. ચિંતન વૈષ્ણવ appeared first on Abhayam News.

]]> હવે તો યુદ્ધ એ જ કલ્યાણ !! (A Real Life Motivational Story) – ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ https://abhayamnews.com/now-the-war-is-the-only-welfare-a-real-life-motivational-story-dr-chintan-vaishnav/ Sun, 13 Jun 2021 03:51:59 +0000 https://abhayamnews.com/?p=8195 માણસની બોલી કેટલીક વખત બંદૂકની ગોલી કરતાં પણ વધારે નુકસાન કરી બેસતી હોય છે. ઘણી વખત કોઈકને કડવા વેણ કહેવાય જાય અને જો એ નબળા મનનો માણસ હોય તો ન ભરવાનું પગલું પણ ભરી બેસતા વાર નથી લાગતી. ક્યારેક કોઈ મજબૂત મનોબળનો માણસ ભટકાઈ જાય તો આવા બોલાયેલા કડવા શબ્દોથી...

The post હવે તો યુદ્ધ એ જ કલ્યાણ !! (A Real Life Motivational Story) – ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ appeared first on Abhayam News.

]]> માણસની બોલી કેટલીક વખત બંદૂકની ગોલી કરતાં પણ વધારે નુકસાન કરી બેસતી હોય છે. ઘણી વખત કોઈકને કડવા વેણ કહેવાય જાય અને જો એ નબળા મનનો માણસ હોય તો ન ભરવાનું પગલું પણ ભરી બેસતા વાર નથી લાગતી. ક્યારેક કોઈ મજબૂત મનોબળનો માણસ ભટકાઈ જાય તો આવા બોલાયેલા કડવા શબ્દોથી એને એટલું તો દુ:ખ કે અપમાન લાગી આવતું હોય છે કે, પોતાના મનમાં આ કડવા વ્હેણને સંગ્રહીને એક ચેલેન્જ ઉપાડી લેતો હોય છે. ઘણી વખત એવા પરિણામો લાવી દેતો હોય છે કે, કડવા શબ્દો ઉચ્ચારનારને પોતાના શબ્દો પરત ખેંચવા માટે મજબૂર પણ થવું પડતું હોય છે.

એક અત્યંત ગરીબ એવા દલિત પરિવારમાં તા.18/9/1986 ના રોજ મુકેશનો જન્મ થાય છે. પોતાના જ દેશમાં અને પોતાના જ લોકો વચ્ચે પણ પોતે કોઈ અલગ ગ્રહ પરથી આવ્યો હોય એવી દુ:ખદ લાગણીઓ સહન કરતો મૂળ રાણપુર તા.ભેંસાણનો મુકેશનો પરિવાર ગુજરાન ચલાવવાના હેતુથી જૂનાગઢમાં વસવાટ કરતો હતો. આ પરિવારમાં મુકેશના પિતા મગનભાઇ અને તેના માતા નયનાબેન સહિત મુકેશથી નાની ચાર બહેનોનો સમાવેશ થતો હતો. વસતિની દ્રષ્ટિએ સમગ્ર વિશ્વમાં બીજા નંબરે નોંધાયેલ આપણો દેશ કે જ્યાં વસતિ નિયંત્રણ માટે અત્યારસુધીની સરકારે ક્યારેય કોઈ નક્કર કદમ ઉઠાવ્યા નથી ત્યાં અભણ પરિવારને તો પરિવાર મોટો હોવાના ગેરફાયદાઓ અને પરિવાર નિયોજન શું કહેવાય તેની ક્યાથી ખબર હોય ?

બે બાળકોને બધી જ સુવિધાઓ સાથે મોટા કરવામાં પણ નાનીમાં યાદ આવી જતાં હોય, એવા અનુભવો મને ખુદને થયા છે ત્યારે 5 બાળકોને અને એમાં પણ 4 દીકરીઓને ભવિષ્યમાં પરણાવવાની જવાબદારી સાથે મોટી કરવી એ તો કેટલી અઘરી અને ચેલેંજિંગ બાબત છે !? પરંતુ નયનાબેનમાં એ શક્તિ હતી કે તે આ જવાબદારી નિભાવી શકે. અત્યારે જ્યારે ભણેલ ગણેલ પરિવારમાં એક દીકરી જન્મવાની હોય છે તે બાબતની ગેરકાયદેસર તપાસ કરાવીને, જાણ થતાં તેની ભ્રૂણહત્યા કરી નાંખવામાં આવે છે ત્યારે આ અભણ પરિવારે ભગવાને આપેલ વરદાનરૂપી લક્ષ્મીઓની જવાબદારી ઉપાડી લીધેલ. ભગવાને એમને મદદ માટે મુકેશ જેવો મોટો દીકરો પણ આપેલ.

સમય પસાર થતો ગયો. સરકારી સ્કૂલોમાં મુકેશે પોતાનો અભ્યાસ પૂરો કર્યો. ધોરણ 10 માં નાપાસ થવાથી મુકેશનું એક વર્ષ બગડયું પણ ખરા. તેણે બહાઉદ્દીન આર્ટ્સ કોલેજમાથી ઇતિહાસ વિષય સાથે વર્ષ 2008 માં બી.એ. પૂરું કર્યું. ત્યારબાદ ભણવાની હજુ પણ ઇચ્છા હોવાથી જૂનાગઢની સી.એલ. કોલેજમાથી એલ.એલ.બી. ની ડિગ્રી મેળવી. આ સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન મગનભાઇ અને નયનાબેન બંને જણાએ તનતોડ મજૂરી કામ કરીને મુકેશને ભણાવ્યો હતો. મુકેશ પોતે પણ કોલેજકાળ દરમિયાન લોકોની વાડીઓમાં પાણી વાળવા જતો અને બદલામાં તેને 1 વિઘા દીઠ 2 મણ ઘઉં મળતા. ક્યારેક બેલા ઉપાડવાની મજૂરીએ પણ જતો. તેના પિતા પણ ભાડે રાખેલી ઓટોરિક્ષા દિવસ-રાત ફેરવતા.

કોલેજ પૂરી થયા સુધી મુકેશની લાઇફનો કોઈ ગોલ ન હતો. આ ઉંમરે મોટાભાગના યુવાનો ઉપર ફિલ્મી કલાકારો અને ફિલ્મી સ્ટોરીઓની અસર વધારે હોય છે. મુકેશ પણ એક યુવતી સાથે પ્રેમમાં ગળાડૂબ હતો. કોલેજ દરમિયાન મુકેશને પોતાની જ જ્ઞાતિની કુંજબાળા નામની એક કન્યા સાથે એકતરફી પ્રેમ થયો હતો. કોલેજ પૂરી થવા સુધી પોતે આ બાબત તેને ક્યારેય જણાવી શક્યો નહિ. કોલેજનું ત્રીજું વર્ષ પૂરું થયા બાદ મુકેશે એલ.એલ.બી. માં પ્રવેશ મેળવ્યો અને કુંજબાળાએ એમ.એ. કરવાનું નક્કી કરીને બહાઉદ્દીન કોલેજમાં જ એડમિશન મેળવ્યું. આ સમયગાળા દરમિયાન મુકેશે હિંમત કરીને પોતાની લાગણી કુંજબાળા સામે મૂકી અને સામે પક્ષે પણ એનો સ્વીકાર થયો.

સમય પસાર થતો ગયો. મુકેશની ઇચ્છા વહેલી તકે લગ્ન કરી લેવાની હતી પરંતુ નોકરી વગર છોકરી આપે કોણ ? કુંજબાળા ભણવામાં હોંશિયાર અને દેખાવે સુંદર. તેનો પરિવાર મુકેશના પરિવારની સરખામણીમાં સદ્ધર. એટ્લે એ પણ વારંવાર મુકેશને કહેતી કે, “તું જલ્દીથી નોકરી મેળવ. નહિતર મારા મમ્મી-પપ્પા મારા લગ્ન બીજે કરી દેશે.” તેણી મુકેશને સરકારી નોકરી મેળવવા માટે પરીક્ષા આપવા પર વધારે ભાર મૂકતી. મુકેશ કુંજબાળાની બધી જ વાતો ગંભીરતાથી લેતો હતો અને પોતે બેન્ક, તલાટી અને પોલીસમાં ભરતી થવા માટે પોતાની રીતે મથતો રહેતો. પરંતુ એ સમયે ભરતિઓનું પ્રમાણ પણ ખૂબ ઓછું હતું અને જુનાગઢ જીલ્લામાં આ બાબતે યુવાનોને માર્ગદર્શન આપનાર પણ ખાસ કોઈ હતું નહીં. ક્લાસીસમાં 1000-1500 રૂપિયા જેવી સામાન્ય ફી ભરીને અભ્યાસ કરવા માટેની પણ મુકેશની કોઈ કેપેસિટી હતી નહીં. યોગ્ય માર્ગદર્શનના અભાવે સમય અને પ્રેમની આ લડાઈમાં પ્રેમ હારી ગયો અને સમય જીતી ગયો. કુંજબાળાના લગ્ન તેના મમ્મી-પપ્પાએ બીજે કરી દીધા. કુંજબાળા સમજુ હતી એટ્લે તેણે આ બાબતનો પોતાની અનિચ્છાએ પણ સ્વીકાર કરી લીધો..

સરકારી નોકરી નહિ મળવાના કારણે તેના લગ્ન કુંજબાળા સાથે થઈ શક્યા ન હોવાથી મુકેશ ખૂબ જ દુખી થયો અને એવો નાસીપાસ થયો કે, એક દીવસ ઝેરી દવા પી ગયો. દવા પી અને પોતાના ખાસ અંગત મિત્ર સાદિયા ગૌતમ પાસે પહોંચ્યો અને કહેવા લાગ્યો કે, “કુંજબાળાના લગ્ન બીજે થયા હોવાથી પોતે આ પગલું ભર્યું છે. મારા મમ્મી પપ્પાને કહેજે કે મને માફ કરે…” ગૌતમ તરત જ સમયસૂચકતા વાપરીને મુકેશને દવાખાને લઈ ગયો. સમયસર સારવાર મળવાથી મુકેશ બચી ગયો.

મિત્ર એવો રાખવો જે ઢાલ સરીખો હોય, સુખમાં પાછળ અને દુ:ખમાં આગળ હોય. આવો જ ઢાલ સરીખો મુકેશનો મિત્ર ગૌતમ તેને દુ:ખની ઘડીમાં મદદે આવ્યો. થોડા દિવસો બાદ મુકેશને તેણે સમજાવ્યો કે, “આવું ગાંડપણ કરાય નહીં. મમ્મી પપ્પાએ વર્ષો સુધી મજૂરી કરીને તને મોટો કર્યો, ભણાવ્યો. બહેનોના લગ્નની જવાબદારી નિભાવવાને બદલે તારે એમને આ દિવસો દેખાડવાના ?” મુકેશને પોતાની ભૂલનું ભાન થયું. હવે મુકેશ સતત એવું વિચારતો હતો કે, મારી પ્રેમિકા ઇચ્છતી હતી કે મને સરકારી નોકરી મળે. મારી પાસે સરકારી નોકરી ન હોવાથી હું તેને ખોઈ બેઠો છુ. હવે ગમે તેમ કરીને એનું સપનું પૂરું કરીશ અને સરકારી નોકરી મેળવીને જ જંપીશ.

હવે મુકેશ સીધો જ મારા સંપર્કમાં આવે છે. તેણે પોતાનો જીવ બચાવનાર ખાસ મિત્ર ગૌતમને પણ પોતાના રંગમાં રંગી નાંખ્યો હોય છે. સરકારી નોકરીની તૈયારીઓ કરતો કરી દીધો હોય છે. ગૌતમ પણ મારૂ માર્ગદર્શન મેળવવા આવવા લાગે છે. બંને સરકારી નોકરી મેળવવા માટે સખત મહેનત કરે છે. બંને મિત્રો દરરોજ આખી રાત સાથે બેસીને અભ્યાસ કરતાં. મુકેશ પાસે એ સમયે પુસ્તકો લેવાના પણ પૈસા હતા નહીં. આથી જ તેઓ બંને ભેગા મળીને પૈસા કાઢીને કોઈ પુસ્તક ખરીદતા અને અડધું અડધું કરીને વારાફરતી વાંચતાં. ઘણી વખત આપણે મહેનત તો પુષ્કળ કરતાં હોઈએ પરંતુ દિશાસૂચનના અભાવે પરિણામ આપણી તરફેણમાં આવતું નથી હોતું. કેટલાક કિસ્સાઓમાં એકાદ ટકામાં નસીબ પણ ભાગ ભજવતું હોય છે. મુકેશ હવે પોતાનો ભૂતકાળ ભૂલીને માત્ર પોતાના ગોલ તરફ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

નવી જાહેર થયેલી પોલીસ ભરતીઓમાં પોતાની સખત મહેનત તેમજ અમારા તલસ્પર્શી માર્ગદર્શન અને પોતે કરેલા સ્માર્ટવર્કના કારણે મુકેશ પોલીસ સબ ઈન્સ્પેકટરની પ્રિલિમ્સ અને મેઈન્સ પરીક્ષામાં સફળ થયો અને ઇન્ટરવ્યુ માટેનો કોલલેટર પણ આવ્યો. પોતે આટલે સુધી પહોંચી ગયો હોવા પર તેને ખુદને ભરોસો બેસતો ન હતો. ઇન્ટરવ્યુની તૈયારીઓ પણ તેણે ખૂબ જ ખંત સાથે કરી હતી તેમ છ્ત્તા અંતિમ યાદીમાં જાહેર થયેલા સફળ ઉમેદવારોમાં મુકેશનું નામ ન હોવાથી તે ખૂબ નિરાશ થયો. મને રૂબરૂ મળ્યો અને પોતાની વ્યથા મારી પાસે ઠાલવી. આટઆટલી મહેનત કરવા છ્ત્તા પણ પોતે સફળ ન થયો તે બાબતે તેને ભારોભાર દુ:ખ હતું. આવા સંજોગોમાં તેણે ખાવાપીવાનું પણ મૂકી દીધું હતું. તેના પપ્પા પણ તેને સમજાવતા કે બધુ સારું થશે, તું વાંચવા મંડ.

આ ભરતી બાદ તલાટી અને કોન્સ્ટેબલની ભરતીઓમાં પણ મુકેશ થોડા થોડા માર્કસથી પસંદ થવામાં રહી જતો હતો. તે ઘણીવખત નિરાશ થતો ત્યારે મારી પાસે આવતો કે મને ફોન પણ કરતો અને હું તેની બેટરી ચાર્જ કરી આપતો. તેનો જુસ્સો અને પોતાની જાતમાં વિશ્વાસ હું વધારી આપતો. હું તેના વાલણને હકારાત્મક બનાવવા માટે કહેતો કે તું થોડા માર્કસથી રહી જાય છે એ સારી વાત છે કારણકે હવે તારે માત્ર થોડી જ વધારે મહેનતની જરૂર છે. હું તેને દર વખતે મોટીવેટ કરતો રહેતો. તેનો ખાસ મિત્ર ગૌતમ પણ યોગ્ય માર્ગદર્શનને કારણે રેવન્યુ ક્લાર્કની પરીક્ષા પાસ કરીને કલેક્ટર કચેરી જુનાગઢ ખાતે નોકરી ઉપર લાગી જાય છે. ગૌતમને સરકારી નોકરી મળવા પાછળનું મુખ્ય કારણ મુકેશ હોય છે. પરંતુ હજુ સુધી તેનો પોતાનો કઈ મેળ પડ્યો હોતો નથી.

મને મુકેશની મહેનત ઉપર પૂરો ભરોસો હતો. મને ખાતરી હતી કે મુકેશ પણ તેના મિત્રની જેમ જ આવનારા સમયમાં એકાદ ભરતીમાં પાસ થશે જ. એક વખત તેના પડોશીએ તેને સંભળાવ્યું કે, “તને ક્યારેય સરકારી નોકરી નહીં મળે. મજૂરી કરો મજૂરી…” ત્યારે તેને ખૂબ ખોટું લાગી ગયું હતું. પણ હવે તે મારા સેમિનારો અને લેક્ચર્સ ભરીભરીને માનસિક મજબૂત બની ગયો હતો. પોતાની પ્રેમિકાના શબ્દો અને વર્તમાનમાં પાડોશીએ સાંભળવેલા શબ્દો, બંને તેને ઊંઘ આવવા દેતા ન હતા. થોડા સમયમાં નવી લોકરક્ષકદળની ભરતીનું પરિણામ બહાર પડે છે. “પરસેવાની શાહીથી જે લખે છે ઈરાદાઓ, એમના નસીબના પન્ના કોરા નથી હોતા”. મુકેશ તેનું લક્ષ્યવેધ કરવામાં આ વખતે સફળ થાય છે અને ગુજરાત પોલીસમાં કોન્સટેબલ બની જાય છે. આજનો દિવસ તેના અને તેના પરિવાર માટે ખૂબ જ ખુશીનો દિવસ બની જાય છે.

મુકેશ જ્યારે 12 માં ધોરણમાં હોય છે ત્યારે તેના તર્કશાસ્ત્ર વિષયના શિક્ષક આખા ક્લાસમાં મુકેશની મજાક ઉડાવતા રહેતા. અઠવાડિક પરીક્ષાનું પરિણામ આવે ત્યારે તે પહેલેથી જ એડવાન્સમાં એવું કહેતા કે, એક મુકેશ ફેલ થયો હશે, બાકી બધા પાસ થઈ ગયા હશે. કુદરતની કમાલ એ છે કે, આ 40 વિધાર્થિનીઓ અને 7 વિધાર્થીઓના ક્લાસમાથી અત્યારે એકમાત્ર મુકેશ જ સરકારી નોકરી કરી રહ્યો છે. આજે એ સાહેબ મુકેશ સાથે નજર મિલાવવાની હિંમત નથી કરી શકતા. ક્યારેય કોઈ શિક્ષકે કોઈ વિધાર્થીની મજાક ઉડાવવી જોઈએ નહીં. કારણકે એ વિધાર્થી મોટો થઈને શું બનશે એ તેમને ખબર નથી હોતી ? કોઈ વિધાર્થી શિક્ષણની બાબતમાં નબળો હોય તો હું એને વિધાર્થીની પોતાની નહીં પણ એના શિક્ષકની નબળાઇ ગણું છુ.

મુકેશને સરકારી નોકરી મળ્યા બાદ તેના પણ લગ્ન થાય છે. પરંતુ મુકેશના લગ્નજીવનમાં કોઈ કારણોસર ભંગાણ પડે છે અને તેઓ બંને પતિપત્ની છુટ્ટા પડે છે. થોડા સમય બાદ જ એકાએક તેનો પહેલો પ્રેમ કુંજબાળા તેનો સંપર્ક કરે છે. મુકેશને કુંજબાળા સાથે ફોન પર વાત કરવાથી ખ્યાલ આવે છે કે, કુંજબાળાના જીવનમાં પણ કેટલાક પ્રોબ્લેમ્સ હોવાથી તેના લગ્ન ઘણા સમય પહેલા જ તૂટી ગયા છે અને કુંજબાળા પોતે પણ પોલીસ ભરતીમાં પાસ થઈને જુનાગઢ ખાતે જ પોલીસ હેડક્વાર્ટરમા ફરજ બજાવે છે. મુકેશ પોતાની જાતને રોકી શકતો નથી અને કુંજબાળાને રૂબરૂ મળવા પોલીસ હેડક્વાર્ટર પહોચે છે. આ વખતે કુંજબાળા મુકેશને લગ્ન માટેનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે. બંને પોતાના ઘરમાં વડીલોને વાત કરે છે અને રાજીખુશી બંનેના લગ્ન કરવામાં આવે છે. આજે મુકેશ ખૂબ જ ખુશ છે અને પોતાની ફરજ ઈમાનદારીથી નિષ્ઠાપૂર્વક બજાવી રહ્યો છે.

પોતાની સફળતામાં પોતાના પપ્પાનું અને ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ એટ્લે કે મારૂ યોગદાન રહેલું હોવાનું મુકેશ જણાવે છે. મુકેશ લાગણીવશ થઈને મને જણાવે છે કે, “તમે ન હોત તો હું આજે પણ મજૂરી જ કરતો હોત.” પણ હકીકતે કોઇની સફળતા પાછળ માત્ર કોઈ એક વ્યક્તિનો હાથ નથી હોતો. હું તો માત્ર નિમિત હતો, બાકી બધી ગોઠવણ ઈશ્વરની હોય છે. જ્યારે કોઈ લક્ષ્યની પ્રાપ્તિ માટે કોઈ વ્યક્તિની અંદરની આગ ભડકે છે ત્યારે ભગવાન એવા સંજોગો ઊભા કરતાં હોય છે કે, આપોઆપ મંજિલ સુધી પહોંચવાનો રસ્તો તૈયાર થવા લાગે છે. એક બૉલીવુડ મુવીનો બહુ સરસ ડાયલોગ છે, “કિસી ચીજ કો અગર સચ્ચે દિલસે ચાહો તો, પૂરી કાયનાત ભી તુમ્હે ઉસસે મિલાને મે લગ જાતી હૈ.”

ઈશ્વરમાં શ્રદ્ધા હોય તો તે આપણી ઇચ્છાઓ પૂરી કરે જ છે. પરંતુ તેની લીલાઓ આપણે સમજી શકતા નથી હોતા. આ વાર્તા પરથી એટલું ખાસ યાદ રાખવું કે, ઈશ્વર જે કરે છે એ આપણાં સારા માટે જ હોય છે. આપણી ઇચ્છાઓ આપણાં સમયે અને આપણે ઈચ્છીએ એવી રીતે પૂર્ણ થતી હોતી નથી. કેટલીક બાબતો આપણને મોડી સમજાતી હોય છે. આજે મુકેશે તેની ત્રણ બહેનોના લગ્ન પણ કરાવ્યા છે. પોતાની જવાબદારી તેણે બખૂબી નિભાવી છે. આજે પણ મુકેશ યાદ કરે છે કે, તેને અમદાવાદ પરીક્ષા આપવા જવાના પ્રસંગો ઊભા થતાં ત્યારે તેના પિતા કોઈ જાણીતા પાસેથી ઉછીના પૈસા લઈને તેને ટિકિટ કરાવી આપતા.

એક વખત મનોબળ મજબૂત કરીને તમારો ગોલ પ્રાપ્ત કરવા કટિબદ્ધ થઈ જાવ, સફળતા તમને શોધતી આવશે. અભ્યાસની સાથોસાથ કન્સ્ટ્રક્શન સાઇટ ઉપર ત્રીજા માળે બેલા ચડાવવાનું મજૂરી કામ કરનાર મુકેશ કે જેને બેલા દીઠ રૂપિયો મજૂરી મળતી હતી, એ અત્યારે પોતાના દમ ઉપર સરકારી નોકરી કરી રહ્યો છે અને ખૂબ સારો પગાર વેતન તરીકે મેળવી રહ્યો છે. એક સમયે મુકેશના પરિવારની સ્થિતિ એવી હતી કે તેઓ દિવાળીમાં ફટાકડા પણ ખરીદી શકતા નહીં અને દશેરામા મીઠાઇ પણ નસીબ થતી નહીં. આજે મુકેશ દરેક તહેવારોમાં ગરીબોની મદદ કરતાં સમયે પોતાના આ જૂના દિવસો યાદ કરે છે. મને ગર્વ છે મારા વિધાર્થી મુકેશ મકવાણા ઉપર.

સમય સમયની વાત છે. આજે તારો તો કાલે મારો. પણ મિત્રો.., સમય આવતો નથી, આપણે લાવવો પડતો હોય છે. એના માટે લાઈફમાં કોઈ લક્ષ્ય હોવું જરૂરી છે. આ લક્ષ્યનો વેધ કરવા માટે તનતોડ મહેનત કરવી પડે છે. રાત-દિવસ અને સારા-નરસા પ્રસંગો ભૂલી જઈને ફતેહ કરવા માટે પોતાની જાત સાથે પણ યુદ્ધ કરવું પડે છે. જેનો રસ્તો સાચો હોય તેને ગુરુ પણ મળી જતા હોય છે. મકવાણા મુકેશની આ વાર્તા વાંચનાર દરેક પોતાનું લક્ષ્ય પામવા માટે ફાઇટર બનશે એની મને ખાતરી છે.

(ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ લિખિત પુસ્તક ‘લક્ષ્યવેધ (ભાગ-1)’ માથી આ સત્યવાર્તા લેવામાં આવેલ છે. હાલ મુકેશ મકવાણા ‘બી’ ડિવિઝન પોલીસ સ્ટેશન જુનાગઢ ખાતે ફરજ બજાવે છે.)

નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાઓ Abhayam news  સાથે.

વોટ્સેપ પર સમાચાર મેળવવા અહીં ક્લિક કરીને Hi લખી મેસેજ કરો.

તમે અમને Whatsapp , Facebook , instagram અને  Youtube  પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી જોડાઓ Abhayam news  સાથે…

The post હવે તો યુદ્ધ એ જ કલ્યાણ !! (A Real Life Motivational Story) – ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ appeared first on Abhayam News.

]]> ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ :: સારા અને હોંશિયાર લોકો રાજકારણમાં શા માટે નથી આવતા ? https://abhayamnews.com/dr-chintan-vaishnav-why-dont-good-and-smart-people-come-into-politics/ https://abhayamnews.com/dr-chintan-vaishnav-why-dont-good-and-smart-people-come-into-politics/#comments Sun, 30 May 2021 05:21:18 +0000 https://abhayamnews.com/?p=7563 છેલ્લા લગભગ 2 વર્ષથી ઘણા મિત્રો મને સલાહ આપે છે કે મારે રાજકારણમાં જંપલાવવું જોઈએ. કેટલાકે તો રીતસરનો મારો ઉધડો જ લીધો કે તમને તંત્રને દોષ દેવાનો કોઈ અધિકાર જ નથી કારણકે તમારી જેવા સારા અને હોંશિયાર માણસો રાજકારણમાં આવવા નથી માંગતા તો પછી સુધારો ક્યાથી આવે ? ઘણાએ સોશિયલ...

The post ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ :: સારા અને હોંશિયાર લોકો રાજકારણમાં શા માટે નથી આવતા ? appeared first on Abhayam News.

]]> છેલ્લા લગભગ 2 વર્ષથી ઘણા મિત્રો મને સલાહ આપે છે કે મારે રાજકારણમાં જંપલાવવું જોઈએ. કેટલાકે તો રીતસરનો મારો ઉધડો જ લીધો કે તમને તંત્રને દોષ દેવાનો કોઈ અધિકાર જ નથી કારણકે તમારી જેવા સારા અને હોંશિયાર માણસો રાજકારણમાં આવવા નથી માંગતા તો પછી સુધારો ક્યાથી આવે ? ઘણાએ સોશિયલ મીડિયામાં મને એવી પણ કોમેંટ્સ આપી કે ગંદકીને સાફ કરવા માટે ગંદકીમાં ઊતરવું પડે.

કેટલીક વખત અમુક ઘટનાઓ એવી બનતી હોય છે કે જેમાં તંત્રની નબળાઈ સ્પષ્ટ રીતે ઉડીને આંખે વળગતી હોય છે. ઘણી વખત સરકારો દ્વારા લેવામાં આવતા તદ્દન ખોટા નિર્ણયો ઉપર ખૂબ ગુસ્સો આવતો હોય છે. આવા સંજોગોમાં રાજકારણમાં જંપલાવવાનો અને કઈક નક્કર કામગીરી કરી બતાવવાનો વિચાર થોડીક ક્ષણો માટે હાવી થઈ જતો હોય છે. પરંતુ થોડા સમય બાદ એ તરંગ મગજ પરથી પસાર થઈ જતા અને વાસ્તવિક સ્થિતિ અંગેનો વિચાર આવતા જ રાજકારણમાં જવાનું ભૂત ઉતરી જતું હોય છે. કદાચ આપનામાથી પણ કેટલાય મિત્રોની સાથે આવું થતું હશે.

વોટ્સેપ પર સમાચાર મેળવવા અહીં ક્લિક કરીને Hi લખી મેસેજ કરો.

હવે આપણે ખરેખર એ જાણવાની જરૂર છે કે સારા અને કાબેલ માણસો શા માટે રાજકારણથી દૂર રહે છે ? વર્ષ 1980 માં બિહારના પુર્ણિયા જીલ્લામાં અજિત સરકાર નામના એક સજ્જન અને લોકસેવક વ્યક્તિએ ઉમેદવારી નોંધાવી. પબ્લિકે એમને ખોબલે ખોબલે મત આપ્યા અને તેઓ આ વિસ્તારમાં સત્તત ચાર વર્ષ સુધી ધારાસભ્ય રહ્યા. તેમણે ક્યારેય પોતાનો ચુંટણી પ્રચાર કર્યો નથી. તેઓ હંમેશા એવું કહેતા કે આપણે કરેલું કામ જ આપણો ચૂંટણી પ્રચાર છે. આજે તેઓ હયાત નથી પરંતુ આ વિસ્તારના લોકો આજેપણ એમને સન્માનપૂર્વક યાદ કરે છે. 14 જૂન 1998 ના દિવસે અજિત સરકારને ભરબજારમાં કુલ 107 ગોળીઓ મારીને તેમની હત્યા કરવામાં આવી. નવાઇ ત્યાં લાગશે મિત્રો કે અજિત સરકારની હત્યા કરાવનાર અને તેમની સામે 1985 ની ચુંટણી હારી જનાર ત્યાના પૂર્વ સાંસદ પપ્પુ યાદવને 17 વર્ષ સુધી કેસ ચલાવ્યા બાદ હાઈકોર્ટે બાઈજ્જત છોડી મૂક્યો.

અજિત સરકારની ભૂલ માત્ર એટલી હતી કે તેઓ લોકપ્રિય હતા. તેઓ પૈસા બનાવવા નહીં પણ ખરેખર લોકહિતના કાર્યો કરવા માટે જ રાજકારણમાં આવ્યા હતા. ગરીબ લોકોને તેમના હકની જમીનો ભૂમાફિયાઓ પાસેથી પરત અપાવવાનું એમને પરિણામ ભોગવવું પડ્યું હતું. એક શ્રેષ્ઠ લીડર બનીને નિસ્વાર્થભાવે કામ કરી બતાવવાનું એમને આ ફળ મળ્યું હતું. જ્યારે તમે નિષ્ઠાપૂર્વક તમારી ફરજ કે જવાબદારી નિભાવી રહ્યા છો ત્યારે કેટલાય ખોટા માણસોને તમે આંખમાં કણાની જેમ ખૂંચવા લાગો છો એ વાસ્તવિકતા છે. આથી વિરુદ્ધ મધ્યપ્રદેશનો એક કિસ્સો એવો છે કે ત્યાંના એક ધારાસભ્ય ઉપર અલગ અલગ પ્રકારના લગભગ 115 ક્રિમિનલ કેસ દાખલ થયેલા હતા. જાતે દિવસે તેમની ઇમેજ વધારે પડતી ખરાબ હોવાના કારણે રાજકીય પાર્ટીઓ તેમને સીધી રીતે ટિકિટ આપી શકે તેમ ન હોવાથી આગામી ચુંટણીમાં તેમના ધર્મપત્નીને ટિકિટ આપવામાં આવી અને તે વિજેતા પણ થયા. આમ જેની પાછળ એક સમયે પોલીસ હાથ ધોઈને પડી હતી એ વ્યક્તિને ચુંટણી જીત્યા બાદ પોલીસે સુરક્ષા પૂરી પાડવી પડી.

એક સર્વે મુજબ લોકસભાની ચૂંટણીમાં વિજેતા બનેલ ઉમેદવારો જે આપણા સાંસદો તરીકે બિરાજમાન છે તે પૈકીનાં લગભગ 35% નેતાઓ ઉપર આપણી કોર્ટોમાં ક્રિમિનલ કેસ ચાલુ છે. દર વર્ષે આ ટકાવારી ઘટવાને બદલે વધી રહી છે. વર્ષ 2004 માં આ ટકાવારી 23% હતી. ગુજરાતની વાત કરીએ તો અહીના કુલ સાંસદ પૈકીનાં લગભગ 25% ઉપર ક્રિમિનલ કેસ નોંધાયેલા છે. ઉકત આંકડાઓ પૈકી મોટાભાગના સાંસદો ઉપર હત્યા, હત્યા કરવાનો પ્રયત્ન, અપહરણ, લૂંટફાટ જેવા ગંભીર ગુનાઓ નોંધાયેલા છે. ભારત દેશના તમામ રાજયોની વિધાનસભાઓની વાત કરીએ તો લગભગ 39% ધારાસભ્યો ઉપર ક્રિમિનલ કેસ શરૂ છે. આમાં લગભગ તમામ રાજકીય પાર્ટીઓના ઉમેદવારોનો સમાવેશ થઈ જાય છે. એકપણ પાર્ટી બાકાત નથી કે તેણે ક્રિમિનલ વ્યક્તિને ટિકિટ આપી ન હોય. કેટલીક રાજકીય પાર્ટીઓએ તો બળાત્કાર જેવા ગુનામાં ચાર્જશીટ ફ્રેમ થયું હોય તેવા ઉમેદવારને ટિકિટ ફાળવી હોવાના દાખલાઓ છે.

ધારો કે એક ચુંટણીમાં 3 ઉમેદવારો ઊભા છે. જે પૈકી એક સ્વચ્છ ઇમેજ ધરાવતો વ્યક્તિ છે. બીજા ઉપર નાના-મોટા આરોપો છે અને ત્રીજો નામચીન ગુંડો છે… તો આદર્શ રીતે પહેલો ઉમેદવાર કે જેની ઇમેજ એકદમ સ્વચ્છ છે એ ચૂંટાવો જોઈએ. પરંતુ એક રિસર્ચ મુજબ જે ઉમેદવાર ઉપર એકપણ ગુનો નોંધાયેલો ન હોય તેની ચૂંટાવાની શક્યતાઓ માત્ર 7% છે. જેની ઉપર નાનો-મોટો ગુનો નોંધાયેલો હશે તેની જીતવાની શક્યતાઓ 19% છે. જ્યારે જે ઉમેદવાર ઉપર ગંભીર ગુનો નોંધાયેલો છે તેની જીતવાની શક્યતા સૌથી વધારે 25% રહેલી છે. ટૂંકમાં સારા અને હોંશિયાર માણસ કરતાં ગુનાહિત ઇતિહાસ ધરાવતા ઉમેદવારની ચુંટણી જીતવાની શકયતા લગભગ ત્રણ ગણી વધારે હોવાનું આ રિસર્ચમાં જાણવા મળ્યું. આ જ કારણે મોટાભાગની રાજકીય પાર્ટીઓ જે-તે વિસ્તારના પૈસાદાર અને બાહુબલી પ્રકારના વ્યકતીને પોતાની પાર્ટીનો ઉમેદવાર બનાવે છે.

મે એવું સંભાળ્યું છે કે આપણે ત્યાં ગુજરાતમાં પણ છેલ્લા થોડા સમયથી ધારાસભ્ય અને સાંસદસભ્ય તરીકે પક્ષમાથી ટિકિટ મળે તે માટેના ખૂબ ઊંચા ભાવ બોલાય છે. ઉમેદવાર બનવા માંગતા વ્યક્તિ પાસે રીતસરનું પાર્ટીફંડ માંગવામાં આવે છે. આ આંકડો હજારો-લાખોમાં નહીં પરંતુ કરોડો રૂપિયામાં હોય છે. ફંડ એ હેતુથી ઉઘરાવવામાં આવે છે કે એ લોકો મતદારોના કિંમતિ મતો મામૂલી કિંમતે ખરીદી શકે. આપણે ત્યાં ચૂંટણીઓમા લગભગ મત‘દાન’ નહીં પણ મત‘વેંચાણ’ ચાલી રહ્યું છે. ગામે-ગામ ઘરે-ઘરે ઓછામાઓછા એક વ્યક્તિને ભાજપે પોતાનો સભ્ય બનાવી દીધેલ છે. આથી પણ સારા માણસને બદલે ભાજપમાથી ઉભેલાને જ ગામલોકોના વધુ મત મળે છે. સરકારના કોઈ નિર્ણયો ખોટા હોય તો એનો વિરોધ પણ એટ્લે જ થતો નથી.

લગભગ મતદારો જાણતા જ હોય છે કે એમના વિસ્તારમાથી ઉમેદવારી કરનાર ફલાણો વ્યક્તિ નાલાયક છે, ગુંડો છે અથવા તો સારો માણસ નથી અથવા તો ખાસ ભણેલ ગણેલ નથી અથવા તો એના કરતાં બીજો ઉમેદવાર વધુ સારો છે. છ્ત્તા પબ્લિક એ ફલાણાભાઈને જ મત આપે છે અને મોટેભાગે એ નાલાયક ઉમેદવાર જ વિજેતા થાય છે. લાયક ઉમેદવારની બિચારાની ડિપોઝીટ પણ જપ્ત થતી હોય છે. આવું બનવા પાછળનું કારણ છે કે આપણે ત્યાં મતદારો વ્યક્તિનું બેકગ્રાઉન્ડ કે એની લાયકાત જોઈને નહીં પણ એની જ્ઞાતિ જોઈને મતનું દાન કરે છે. આપણે ત્યાં ઉમેદવારના કારસ્તાન જોઈને નહીં પણ કેન્દ્ર સરકારમાં રહેલા કોઈ મોટા નેતાની ઊભી કરેલી ભપકાદાર ઇમેજ અને છેતરામણી સ્પીચ સાંભળીને લોકલ નાલાયક ઉમેદવારને મત આપી આવવાની મુર્ખાઈ મતદારો કરી બેસે છે. કેટલાક લોકો એવું માને છે કે બધા જ ઉમેદવારો ચોર છે. તો પછી આપણા વાળાને જ મત અપાય. ક્યારેક આપણને જ કામે લાગશે.

સારો અને હોંશિયાર માણસ હંમેશા પોતાના શોખ ખાતર કે પછી અમુક પરિસ્થિતિને કારણે રાજકારણમાં આવવા પ્રેરાય છે. રાજકારણમાં પ્રવેશવા પાછળનો તેનો હેતુ શુભ હોય છે. જ્યારે મોટાભાગના રાજકારણીઓ પૈસા બનાવવાના હેતુથી કે પછી સત્તા ભોગવવાના હેતુથી કે પછી પેઢી દર પેઢીથી બાપ-દાદાએ સત્તાના જોરે બનાવેલો દબદબો જાળવી રાખવા કે તેમણે ઊભા કરેલા ધંધાઓ સચવાઈ રહે તે હેતુથી રાજકારણમાં આવેલા હોય છે. આવા લાયકાત વગરના બની બેઠેલા નેતાઓ માટે પોતાના અંગત સ્વાર્થથી વિશેષ કઈ હોતું નથી. કોરોના જેવી મહામારીમાં પણ આવા નેતાઓ પોતાના રોટલા શેકવામાં પરોવાયેલા જોવા મળેલ. સારવારના અભાવે લોકો ટપોટપ મૃત્યુ પામી રહ્યા હતા, સ્મશાનમાં પણ વેઇટિંગ હતું, ગંગા નદીમાં લાશો તણાઇ આવી એટલા મૃત્યુ થયા પણ આપણા સત્તાલાલચું નેતાઓ પોતાના અંગત ફાયદા માટે લાખો માણસો ભેગા કરીને રેલીઓ અને ભાષણબાજી કરી રહ્યા હતા. લોકો મરે કે જીવે, ભારતની વસ્તી ઓછી થઈ જાય તો એમાં આ જાડી ચામડીના નેતાઓને કઈ ફેર પડે એમ નથી. આ જ તો લક્ષણ છે રાજકીય નેતાઓનું.

હવે વિચારો કે આવા નાલાયક લોકો ક્યારેય પેલા સજ્જન માણસને રાજકારણમાં સ્વીકારશે ? નહીં સ્વીકારે. પરિણામે પક્ષ ગમે તે હોય પણ મેજોરિટી વર્ગ દુર્જન માણસોનો હોવાથી સારો અને હોંશિયાર માણસ એકલો પડી જશે. સામાજિક અને માનસિક રીતે તે મનોચિકિત્સકનો દર્દી બની જશે. કદાચ માની લઈએ કે આવો માણસ કોઈ લોકલ પંચાયત કે પાલિકાની ચુંટણીમાં ચૂંટાઈ ગયો તો પણ તેના જ પક્ષના અન્ય ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ તેને પસંદ નહીં કરે. કારણકે દરેક વખતે તેની નીતિમત્તા અન્યને નડતરરૂપ થશે. આવો વ્યક્તિ ત્યારે જ સફળ થાય જ્યારે પબ્લિક તેને સપોર્ટ કરે. પરંતુ આપણે ત્યાં લગભગ એવું બનતું નથી. પરિણામે તે એવું વિચારે છે કે હું રાજકારણમાં આવ્યો હતો પ્રજાહિતના કાર્યો કરવા માટે. પણ હવે જ્યારે લોકોને જ કઈ પડી નથી ત્યારે મારે શા માટે કોઇની સાથે અંગત દુશ્મની લેવી ? મારે પૈસા તો કમાવા નથી તો પછી મારે મારા પરિવારને સમય આપવાને બદલે સમાજસેવામાં સમય આપવાની શું જરૂર છે ? હું ભલો અને મારૂ ઘર ભલું, દુનિયા જાય ભાડ માં…

એક સર્વે મુજબ 1970 પછી અપરાધિક બેકગ્રાઉન્ડ ધરાવતા લોકો ચૂંટણીઓમાં ઉમેદવારી કરવા લાગ્યા છે. 1970 પહેલા તેઓ કોઈ નેતા માટે બૂથકેપ્ચરિંગ કરવાનું કે લોકોને ડરાવવાનું કે ધમકાવવાનું કામ કરતાં હતા. આવા ગુંડા લોકોની તાકાતને કારણે નેતાજી ચુંટણી જીતવા લાગ્યા અને મોજ કરવા લાગ્યા. ચૂંટણી જીત્યા બાદ તેમાં ખર્ચેલા નાણાં કરતાં અઢળક નાણાં કમાવા લાગ્યા. એ જોઈને ગુંડાઓને થયું કે અમારા દમ ઉપર નેતાજી ચૂંટણી જીતે છે અને જલસા કરે છે તો પછી આપણે પોતે જ શા માટે ઉમેદવાર ન બની જવું જોઈએ ? આમ વિચારીને આગામી ચૂંટણીઓમાં પોતે જ ઉમેદવાર બની ગયા… આમ 1970 પછી અપરાધીઓ, ગુંડાઓ, હત્યારાઓ, ભૂમાફિયાઓ વગેરે ઉમેદવારી કરવા લાગ્યા અને એમની જીતવાની સરેરાશ વધારે આવતી હોવાથી રાજકીય પાર્ટીઓ પણ એમને ટિકિટ આપવા લાગી.

લોકો પોતાનું કામ લઈને સરકારી કચેરીઓમાં ધક્કા ખાય છે. ફરિયાદ લઈને પોલીસ પાસે જાય છે. પરંતુ વારંવારના ધક્કાઓ ખાધા બાદ પણ કામ થતું નથી. પોલીસ સ્ટેશનમાં ગયા બાદ અહિયાં ખોટો આવ્યોની લાગણી જન્મે એટલી હદે માણસ હેરાન થાય. ખર્ચાના ખાડામાં ઉતારી જાય. પોતાનું નિયામાનુસારનું કામ કરાવવા માટે પૈસા ખવરાવવા પડે… વગેરે મુસીબતો સામે રજૂઆત કરવા તે પોતાના વિસ્તારના બાહુબલી વ્યક્તિ કે જે રાજકારણમાં પણ જોડાયેલા જ હોય છે એમની પાસે જાય છે અને પોતાના રોદણા રોવે છે. સામેવાળો વ્યક્તિ પોતાના ફાયદા અને નુકસાનની ગણતરી કરીને એકાદ અધિકારીને ફોન કરીને ખીજાય છે અને તે વ્યક્તિનું કામ કરાવી આપે છે. ફરિયાદી માટે એ બાહુબલી વ્યક્તિ મસીહા બની જાય છે અને આગામી ચુંટણીમાં પોતાનો કિંમતિ અને પવિત્ર મત આવા અપવિત્ર માણસને આપી આવે છે. એક નાનકડા કામના બદલામાં તેનો બેશકિંમતિ મત હાંસલ કરીને પછીના 5 વર્ષ તે ભયાનક લૂંટ ચલાવે છે. પણ મતદારને તો માત્ર પોતાનો ટૂંકો ફાયદો જ દેખાય છે. મારી જેવો અધિકારી જે લોકોના કામ ફટાફટ કરી આપે અને લોકો અધિકારીના અને કચેરીના કામથી ખુશ હોય તો એવી પરિસ્થિતી નેતાજીને ગમતી નથી હોતી. કારણકે આવું થવાને કારણે લોકો પોતાની પાસે મદદ માટે આવતા બંધ થઈ જતાં હોય છે. પરિણામે જે-તે અધિકારી પ્રત્યે તે ઓરમાયું વર્તન કરવા લાગે છે અને તેની બદલી કરાવવા માટે તકની રાહ જોવા લાગે છે. તક મળે કે તરત આવા સંનિષ્ઠ અધિકારીની બદલી થઈ જતી હોય છે. અંધભક્તિમાં લીન થયેલી સ્વાર્થી પ્રજા આ બાબતનો વિરોધ કરવાનું ભૂલી ગઈ હોય છે.

લોકો પૈસા લઈને કે ગિફ્ટ લઈને મતદાન કરતાં થઈ ગયા છે. ગામના સરપંચોને પૈસા આપીને મતદારોમાં વહેંચવાની સૂચના આપવામાં આવતી હોય છે. વિવિધ વિસ્તારોના નગરસેવકોની પણ આ મુજબ કરવામાં મદદ લેવામાં આવતી હોય છે. જ્ઞાતિ આગેવાનો કે લીડર લોકોને પણ પૈસા આપીને ખરીદવામાં આવતા હોય છે. દારૂની રેલમછેલ વગર ચુંટણી જીતવી લગભગ અશક્ય હોવાનું તેઓ જણાવે છે. તેઓ જણાવે છે કે ચુંટણીપંચ દ્વારા છેલ્લા કેટલાય સમયથી વિવિધ ટીમો બનાવીને પૈસા અને દારૂની હેરફેર પકડવામાં આવે છે. પરંતુ નવાઈની વાત એ છે કે આટલા વર્ષોમાં આજદિન સુધી એકપણ વ્યક્તિ ઉપર કોઈ જ કાર્યવાહી થયેલ નથી. ચુંટણીપંચના એક જાણકાર અધિકારીના કહેવા મુજબ જો તમારે ધારાસભ્ય બનવું હોય તો તમારી પાસે 20 કરોડ રૂપિયા હોવા જોઈએ.

આપણે ત્યાં ગુજરાતની વાત કરીએ તો ઘણાખરા મંત્રીઓ અંગૂઠાછાપ છે. મોટાભાગના ધોરણ 10 સુધી પણ માંડ ભણેલા છે. આપણા મુખ્યપ્રધાનશ્રીને રાષ્ટ્રભાષાના ઉચ્ચારણમાં પણ તકલીફ પડે છે. ત્યારે એવું કેમ ન થાય કે પીએચ.ડી. થયેલો વ્યક્તિ આપણો શિક્ષણપ્રધાન હોય ? એવું કેમ ન થાય કે એલ.એલ.એમ. કરેલ વ્યક્તિ આપણો કાયદામંત્રી હોય ? એવું કેમ ન થાય કે માસ્ટર ઓફ એગ્રીકલ્ચર થયેલો વ્યક્તિ આપણો કૃષિમંત્રી હોય ? એવું કેમ ન થાય કે એમ.બી.એ. કરેલો વ્યક્તિ આપણો ચીફમિનિસ્ટર હોય ? વિચારો કે કોવિડ-19 ની પેન્ડેમિક પરિસ્થિતિમાં કોઈ એમ.ડી. ડોક્ટર આપણા આરોગ્યપ્રધાન તરીકે બિરાજમાન હોત તો આપણને કેટલો ફાયદો થયો હોત ? પણ આપણી પબ્લિકની અણઅવડત કે આપણે આપણા સમાજમાં રહેલા ટેલેન્ટને નેતા તો બનાવવા બહુ દૂરની વાત છે પણ એ લોકો જે પોઝીશનમાં છે ત્યાં પણ આપણે તેમને સાચવી નથી શકતા. ઉદાહરણ છે આર.બી.આઈ. ના પૂર્વ ગવર્નર રઘુરામ રાજન. ઉદાહરણ છે આપણા પૂર્વ પ્રધાનમંત્રી મનમોહનસિંહ. આપણે ભારત દેશના શ્રેષ્ઠ ઇકોનોમિસ્ટને મૂંગા છે કહીને હોદ્દા પરથી ઉતારી ફેંક્યા અને બહુ બોલનારા (ફેંકનારા) ને આપણા માથે બેસાડી દીધા. હવે આપણે મોંઘવારી વધી ગયાની અને ભારત અન્ય દેશોનું દેવાદાર થઈ ગયાની બૂમો પાડવા લાગ્યા. વિચારો કે આ પરિસ્થિતી માટે જવાબદાર કોણ છે ?

ચુંટણી પ્રચારના મફત ભજીયા ખાઈને, મફતનો દારૂ ઢીચીને કે રોકડા રૂપિયા લઈને પબ્લિકે કરેલ મતદાન ભવિષ્યમાં ખૂબ મોંઘુ સાબિત થાય છે. ઉમેદવાર પણ એવું વિચારે છે કે પબ્લિકે પણ મને રૂપિયા લઈને જ મત આપ્યો છે. તો હવે આપણે પણ પબ્લિકને મૂર્ખ બનાવીને પૈસા બનાવવામા વાંધો નહીં. અને એ નોટ છાપવાનું ચાલુ કરી દે છે. ઘણી વખત આપણે કહેતા હોઈએ છીએ કે આપણને મળેલા હકો માત્ર ભારતીય બંધારણમાં લેખિત સ્વરૂપમાં જ છે. વાસ્તવિક રીતે આપણને કોઈ જ હક પ્રાપ્ત થયેલ નથી. પણ પબ્લિકે એ સમજવું રહ્યું કે સૌથી પ્રાથમિક હક છે મતદાનનો હક. જ્યારે આપણે જ્ઞાતિ જાતિના આધારે કે પૈસા લઈને આપણો પ્રાથમિક હક જ વેંચી દીધો ત્યારે આપણને બંધારણીય મૂળભૂત હકો ક્યાથી ભોગવવા મળે ? આપણે મુખ્યમંત્રીને મોટો માણસ ગણીએ છીએ. પ્રધાનમંત્રીને મહાન ગણવા લાગીએ છીએ. અરે આ બધાને તો આપણે જ ઊભા કર્યા છે. સૌથી મોટી તાકાત છે આપણો મત. પ્રજાતંત્રમાં સૌથી ટોપ ઉપર છે પ્રજા. આપણે તો નેતા અને મંત્રીઓના ખોટા ઊભા કરેલા પ્રભાવ નીચે કચડાઈ ગયા છીએ. અત્યારે અન્યાય વિરુદ્ધમાં લોકો બોલી નથી શકતા એની પાછળનું કારણ પણ આ જ છે કે આપણે જાણીએ છીએ કે આપણે આપણો મત વેંચેલો છે દાન નથી કર્યો. તાકાત સચ્ચાઈ અને ઈમાનદારીમાં હોય છે. અફસોસ કે આપણા પૈકી મોટાભાગના એ સચ્ચાઈ અને ઈમાનદારીથી મતદાન કરતાં નથી. એટ્લે આપણે તંત્રની નબળાઈઓ સામે એકજુથ થઈને લડી શકતા નથી. ભ્રષ્ટ લોકો આપણા હીરો થતાં જાય છે અને ઈમાનદાર માણસોને આપણે મૂર્ખ કહી ધુત્કારીએ છીએ. આવા જ કારણોથી ઈમાનદાર અને કાબેલ માણસો રાજકારણથી દૂર રહેવાનુ પસંદ કરે છે.

ગમે તેવી સરકાર હોય સારી કે ખરાબ, લાંબો સમય એક જ પક્ષ કે એક જ વ્યક્તિના હાથમાં સત્તા આપવી એ મહામૂર્ખાઈ છે. આવું કરવાથી હાલે ઉદભવેલી વિનાશકારી પરિસ્થિતી ઉદભવે છે કે જે લોકશાહી માટે ખૂબ ખતરનાક ગણાય. ચૂંટાયેલા ઉમેદવારોનું ખરીદ-વેંચાણ થવા લાગે અને વિપક્ષ નબળો પડી જાય. મારૂ એવું સ્પષ્ટપણે માનવું છે કે સત્તામાં રહેલો પક્ષ નબળો હશે તો ચાલશે પણ વિપક્ષ મજબૂત હોવો જ જોઈએ. કમનસીબે આપણે ત્યાં વિપક્ષને ગેંગરીન થઈ ગયું છે. જો તંત્રમાં જડમૂળથી ફેરફાર કરવો હશે તો આમ આદમીએ જ સમજવું પડશે. સૌથી પહેલા તો ચૂંટણીના દિવસે દરેકે ફરજિયાત મતદાન કરવા નીકળવું પડશે. એવી રીતે મતદાન કરવું પડશે કે દરેક પક્ષ ઊજળી છબી ધરાવતા અને ભણેલ ગણેલ હોંશિયાર ઉમેદવારને જ ટિકિટ આપતા થાય. જ્ઞાતિ-જાતિના સીમાડાઓ ઓળંગીને વ્યક્તિની આવડત જોઈને મતદાન કરવું જોઇશે. કોઈપણ પક્ષ કે વ્યક્તિ આપણો મત પૈસા કે દારૂથી ખરીદી જવો જોઈએ નહીં. ખાસ તો પક્ષપલટો કરનાર અને વેંચાઈ જનાર નેતાને પ્રજાએ જાકારો આપવાની જરુર છે. જેની પાસે ખૂબ વધારે પૈસા છે એને નહીં પણ જેની પાસે ખૂબ ઉમદા અને પ્રજાલક્ષી વિચારો છે અને જેની પાસે અદમ્ય ઉત્સાહ છે એવા ઉમેદવારને મત આપતા થવું પડશે. ઉપરની વાત જ્યારે દેશનો દરેક મતદાર સમજશે ત્યારે 100% સારા માણસો પણ ચુંટણીમાં જંપલાવશે…. અન્યથા નહીં.

નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાઓ Abhayam news  સાથે.

વોટ્સેપ પર સમાચાર મેળવવા અહીં ક્લિક કરીને Hi લખી મેસેજ કરો.

તમે અમને Whatsapp , Facebook , instagram અને  Youtube  પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી જોડાઓ Abhayam news  સાથે

The post ડો.ચિંતન વૈષ્ણવ :: સારા અને હોંશિયાર લોકો રાજકારણમાં શા માટે નથી આવતા ? appeared first on Abhayam News.

]]> https://abhayamnews.com/dr-chintan-vaishnav-why-dont-good-and-smart-people-come-into-politics/feed/ 1 ગીર જંગલના રક્ષકોની દયનીય સ્થિતી… https://abhayamnews.com/the-plight-of-the-gir-forest-guards/ Sun, 23 May 2021 05:41:58 +0000 https://abhayamnews.com/?p=6982 🐆 ગુજરાતમાં આવેલ ગીરનું જંગલ આમ પબ્લિકમાં સાસણગીરના નામથી ઓળખાય છે. હકીકતમાં ગીર બહુ મોટો વિસ્તાર છે. ધારી, ખાંભા, વિસાવદર વગેરે આસપાસના વિસ્તારનો ગીરમાં જ સમાવેશ થાય છે. આ પૈકીનાં સાસણ ગામની આસપાસના 1153 ચો.કી.મી. વિસ્તારને સાસણગીર અભ્યારણ્ય અને 258 ચો.કી.મી. વિસ્તારને સાસણગીર રાષ્ટ્રીયઉધાન તરીકે વર્ષ 1965 માં જાહેર કરવામાં...

The post ગીર જંગલના રક્ષકોની દયનીય સ્થિતી… appeared first on Abhayam News.

]]> 🐆 ગુજરાતમાં આવેલ ગીરનું જંગલ આમ પબ્લિકમાં સાસણગીરના નામથી ઓળખાય છે. હકીકતમાં ગીર બહુ મોટો વિસ્તાર છે. ધારી, ખાંભા, વિસાવદર વગેરે આસપાસના વિસ્તારનો ગીરમાં જ સમાવેશ થાય છે. આ પૈકીનાં સાસણ ગામની આસપાસના 1153 ચો.કી.મી. વિસ્તારને સાસણગીર અભ્યારણ્ય અને 258 ચો.કી.મી. વિસ્તારને સાસણગીર રાષ્ટ્રીયઉધાન તરીકે વર્ષ 1965 માં જાહેર કરવામાં આવેલ. ગીરનો વિસ્તાર જુનાગઢ, અમરેલી તેમજ ગીર સોમનાથ આ ત્રણ જિલ્લાઓમાં પથરાયેલો છે.

🐊 એશિયાઈ સિંહોનું મુખ્ય નિવાસસ્થાન આ ગીરનું જંગલ છે. આપણે જાણીએ છીએ કે સમગ્ર વિશ્વમાં સિંહ માત્ર બે જગ્યાએ જ આફ્રિકા અને ભારતમાં જોવા મળે છે. ભારતમાં પણ માત્ર ગીરના જંગલમાં જ. પરંતુ ગીરના જંગલનો મતલબ માત્ર સાસણગીર કરવો ભૂલ ભરેલું છે. કારણકે સાસણગીર કરતાં પણ વધારે સિંહો ધારી, ખાંભા, મેંદરડા, વિસાવદર, જુનાગઢ, લીલીયા, રાજુલા વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે. આ સિવાય ભાવનગરના જેસર થી લઈને સુત્રાપાડા, માંગરોળ, માધવપુર અને પોરબંદર સુધીની દરિયાઈ પટ્ટી પર પણ સિંહો વસવાટ કરતાં હોય છે. એશિયાટિક લાયનને કારણે દર વર્ષે સાસણગીરની મુલાકાતે લાખો પ્રવાસીઓ આવે છે. પ્રવાસન ઉધોગને કારણે અહી હોટેલ ઉધોગ પણ મોટા પ્રમાણમા વિકસેલો છે. અહીના ગ્રામ્ય વિસ્તારના લોકોને રોજી રોટી મળી રહે છે. સરકારી તંત્રને પણ કરોડો રૂપિયાની આવક દર વર્ષે થાય છે.

🦔 ગીરના જંગલમાં સિંહ ઉપરાંત ઘણા જંગલી પ્રાણીઓ જોવા મળે છે. જંગલમાં એમને વિહરતા જોવા એ પણ એક લ્હાવો છે. લોકો સિંહ ઉપરાંત શરીર પર ટપકા વાળા હરણ, સાંભર, રોઝ, કાળિયાર, દીપડા, શાહુડી, મગર, શિયાળ, ઘોરખોદિયું વગેરે પ્રાણીઓ નિહાળીને પણ આનંદ અનુભવે છે. દેશ અને વિદેશની મોટી મોટી હસ્તીઓ પણ સાસણગીર આવ્યા વગર રહેતી નથી. જંગલી પ્રાણીઓ ઉપરાંત અહી લગભગ 300 થી પણ વધુ પ્રજાતિના પક્ષીઓ જોવા મળે છે. વૃક્ષો પણ વિવિધ પ્રકારના જોવા મળે છે. આ જંગલોને રક્ષિત જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. આથી અહી પ્રાણીઓના શિકાર પર અને વૃક્ષો કાપવા પર સખત પ્રતિબંધ છે. ગીરની જંગલ સંપતિનું રક્ષણ કરવા માટે જંગલખાતાના વિવિધ રેંકના સિપાહીઓ ટ્રેકર્સ, ફોરેસ્ટ ગાર્ડ, ફોરેસ્ટર, રેન્જર વગેરે સત્તત 24 કલાક 365 દિવસ ખડે પગે હોય છે.

🦚 અહી ગીરના જંગલમાં ફરજ બજાવવી એ સહેલી નથી. ફોરેસ્ટ ખાતું આમ જુઓ તો કેન્દ્રયાદિનો વિષય છે. આદર્શ રીતે દરેક રાજયના ક્ષેત્રફળના 33% માં જંગલો હોવા જોઈએ. આપણે ગુજરાતની જ વાત કરીએ તો માત્ર 9% વિસ્તારમાં જ જંગલો આવેલા છે. ગુજરાતમાં કુલ 4 રાષ્ટ્રીય ઉધાનો તેમજ 22 અભ્યારણ્યો આવેલા છે. વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો કચ્છના રણ અને સફેદ ઘૂડખર અભ્યારણ્ય પછી ત્રીજા નંબરે ગીર અભ્યારણ્ય આવે છે. બાકીના પૈકી વાત કરીએ તો ડાંગ, અમદાવાદ, સુરેન્દ્રનગર, અમરેલી, મહેસાણા, રાજકોટ, મોરબી, દેવભૂમિ દ્વારકા, જામનગર, પોરબંદર વગેરે અભ્યારણ્યોની વાત કરીએ તો ત્યાના જંગલોમાં વન્ય પ્રાણીઓ નહિવત જોવા મળે છે. આથી ગીરની સરખામણીમાં અહી કામકાજ ખૂબ ઓછું રહે છે. જવાબદારીઓ પણ એકંદરે ઓછી રહે છે. જંગલ ખાતાના સામાજિક વનીકરણ વિભાગની વાત કરીએ તો એમણે વૃક્ષો વાવવા, ઉછેરવા, નર્સરીઓનું વ્યવસ્થાપન જોવું, શહેરોમાં અને ગામડાઓમાં ભાગ્યે જ ક્યારેક વન્યપ્રાણી આવી ચડે તો રેસ્ક્યુ કરવું, ખેતરો ફરતે ફેંસિંગ માટે ગ્રાન્ટ વાપરવી, રોઝ અને જંગલી ભૂંડના ત્રાસથી પાક નિષ્ફળ જાય તો સર્વે કરીને વળતર ચૂકવવું વગેરે જેવુ ઓફિસવર્ક લગત કામ વધારે હોય છે. પરંતુ ગીર વિસ્તારમાં ફરજ બજાવનાર સ્ટાફ માટે દરેક દિવસ એક નવી જ ચેલેન્જ લઈને આવે છે.

🐵 ગીરના જંગલોમાં ઘણાખરા એકદમ ઇન્ટરનલ થાણાઑ આવેલા છે. જેવા કે કરમદડી, કમલેશ્વર, લીલાપાણી, કનકાઈ, છોડવડી, બાણેજ, સાપનેસ, ડાભાળા, કેરાંભા, ડેડકડી વગેરે… અહી એકદમ કોર વિસ્તાર હોવાથી જંગલી પ્રાણીઓની અવાર જવર પણ વધારે હોય છે. વારંવાર પ્રાણીઓને રેસ્ક્યુ કરવાના પ્રસંગો બનતા હોય છે. જંગલમાથી વનકટાઈ ન થાય એ માટે સતત ચોકી પહેરો કરવો પડતો હોય છે. આશ્ચર્યની વાત તો એ છે કે આ થાણાઑ ઉપર લાઇટની વ્યવસ્થા પણ નથી હોતી. ભર ઉનાળે આકરા તડકામાં પણ ગીર ફોરેસ્ટના કર્મચારીઓને ફરજ બજાવતા મે નજરે જોયા છે. શિયાળામાં જંગલમાં કેવી જોરદાર ઠંડી પડતી હશે એનું મારે વર્ણન કરવાની જરૂર નથી. કડકડતી ઠંડીમાં પણ મોડીરાત્રે ઇનફાઇટમાં ઘવાયેલા સિંહનું રેસ્ક્યુ કરવું એ કઈ નાનીમાંના ખેલ નથી. ચોમાસામાં જંગલમાં ધોધમાર વરસાદ વરસતો હોય, જંગલના કેડી રસ્તાઓ કાદવ કીચડ વાળા સ્લીપી થઈ ગયા હોય, બાઇક કે જીપ પણ હંકારી શકાય નહીં એવી પરિસ્થિતિમાં પણ આ જંગલનું રક્ષણ કરનારા યોદ્ધાઓ પોતાની ફરજ બખૂબી અદા કરતાં હોય છે.

🐺 ઉપર ઉલ્લેખિત થાણાઑ ઉપર ફરજ બજાવવી એ કપરું કામ છે. પણ તમને નવાઈ લાગશે કે મહિલા ફોરેસ્ટ કર્મચારીઓ પણ આવા એકદમ ઇન્ટરનલ પોઇંટ્સ ઉપર કામ કરતાં હોય છે. એક વખત હું બાણેજ ગયો હતો. ત્યાં રસ્તામાં છોડવડી ચેકપોસ્ટ આવે છે. જંગલમાં એકદમ વચ્ચોવચ કે જ્યાં મોબાઇલનું કવરેજ પણ મળે નહીં. અહી મારા એક મિત્રના દીકરી ફોરેસ્ટ ગાર્ડ તરીકે ફરજ પર હતા. મારા મિત્રે તેને માટે મોકલેલ કેટલીક ખાધ સામગ્રીઓ જેવી કે તેલ, દાળ, ચોખા ,લોટ, નાસ્તો વગેરે મે તેમને તેમના ક્વાર્ટર પર જઈને પહોચાડ્યો. હું ભોચક્કો જ રહી ગયો. કારણકે લગભગ 7 થી 8 પુરુષ સ્ટાફની સાથે માત્ર બે જ મહિલા અહી નિમણૂંક પામેલ. મને જાણવા મળ્યું કે અહી હજૂ સુધી લાઇટની વ્યવસ્થા પણ નથી. સોલાર લાઇટના ટમટમિયા પર જ આખી રાત કાઢવી પડે છે. ઉનાળામાં હાલત વધારે કફોડી થઈ જાય કારણકે અહી પંખો જ હોતો નથી. પાવર હોય તો પંખો ચાલે ને ? પોતાની રસોઈ જાતે જ બનાવવાની. મહિલા કર્મચારીઓ તો ચાલો બનાવી પણ લેશે પરંતુ મારી જેવો પુરુષ કર્મચારી ત્યાં ફરજ પર લાગ્યો હોય તો આપણને તો મેગી નુડલ્સથી વિશેષ કઈ બનાવતા પણ આવડે નહીં. જંગલમાં એક રૂમના ક્વાર્ટરમાં ફરજિયાત પરિવારને સાથે લઈને રહેવું પડે. હવે જો પરિવારમાં નાના બાળકો હોય તો અહી જંગલમાં તેમના અભ્યાસ માટે સ્કૂલની વ્યવસ્થા હોય નહીં. જો એકલા રહે અને પરિવારને નજીકના ગામડે ભાડે રૂમ લઈને રાખે તો સાજે-માંદે ખૂબ ચિંતા રહે કારણકે આકસ્મિક સંજોગોમાં મોબાઈલ જ લાગે નહીં. બીજું એ કે થાણા પર પોતે ક્વાર્ટરમાં રહેતો હોવાથી મકાન ભાડું પણ મળે નહીં. એટલે પોતાના પગારમાથી બિચારાને ગામડે રાખેલ મકાનનું ભાડું ચૂકવવું પડે. આટલું જબ્બર કામ અને મુશ્કેલીમાં રહીને ફરજ બજાવનાર કર્મચારીને એમની કામગીરીના પ્રમાણમા પગાર ચૂકવવામાં પણ તંત્ર અત્યારસુધી નિષ્ફળ રહ્યું છે.

🦌 આ અંતરિયાળ થાણાઑ પર ફરજ બજાવતા કર્મચારી પોતે બીમાર પડે તો તેમણે પોતે જ આ માટે દૌડાદૌડી કરવી પડે છે. આ માટે તંત્ર તરફથી તેમને કોઈ સહાય મળતી નથી. વિચારો કે લીલાપાણી કે બાણેજ જેવા એકદમ અંતરિયાળ થાણા પર ફરજનિષ્ઠ સ્ટાફ પૈકી કોઈને પણ રાત્રે એકાએક જ પથરીનો દુખાવો ઉપડયો તો ડોક્ટર પાસે પહોચવા માટે તેણે ઘોર અંધારા જંગલમાથી કે જ્યાં જંગલી પ્રાણીઓનો પણ ડર રહેલો છે.. ત્યાથી નજીકના ગામે પહોચતા પણ ઓછામાંઓછી 2 કલાકથી વધુ સમય પસાર થઈ જશે. જો ડોક્ટર આપણે ઘેરે આવતા હોય તો પણ પથરીના દુખાવામાં પથારીમાં પડ્યા પડ્યા પણ સમય કેમ નીકળે એ તો જેને જેને પથરીનો અસહ્ય દુખાવો સહન કર્યો હશે એમને ખ્યાલ જ હશે !! યમરાજાના દર્શન થઈ જાય મારી ગેરંટી. હવે વિચારો કે આવો જોરદાર દુખાવો ઉપડયો અને એ વખતે ચોમાસુ હોય અને સ્લીપી રસ્તાઓ ઉપર વાહન જ ચાલી શકે એમ ન હોય કે રસ્તામાં બે કાંઠે નદીઑ વહેતી હોય તો એ કર્મચારી કઈ રીતે ડોક્ટર પાસે પહોંચી શકે ? પોતાની જાતને ફોરેસ્ટ કર્મચારી તરીકે રાખીને વિચારજો…

🐒 આપને જણાવી દઉં કે આવા 70 થી 80% અંતરિયાળ થાણાઑ આખા ગીરમાં આવેલા છે. અહી ફરજ પર રહેલા દરેક સ્ટાફને એકપણ દિવસની રજા મળતી નથી. તેઓ અઠવાડીયાના દરેક દિવસ ડ્યૂટી ઉપર હાજર હોય છે. પ્રસંગોપાત ભાગ્યે જ તેમની રજાઓ મંજૂર થતી હોય છે. અહી નિમણૂંક પામેલ સ્ટાફે દિવાળી, હોળી, નવરાત્રિ, સાતમ-આઠમ જેવા તહેવારો વર્ષોથી પરિવારો સાથે ઉજવ્યા નથી. તેમણે પોતાના બાળકોને પાસે બેસીને ભણાવ્યા પણ નથી. તેમના પરિવારોની મહિલાઓ પણ એકલવીર યોદ્ધા બનીને બાળકોનો ઉછેર અને ઘરની જવાબદારી સંભાળે છે. અરે.. કેટલાય યુવાન કર્મચારીઓની ઉંમર વીતી ગઈ હોવા છ્ત્તા હજુ સુધી લગ્ન થયા નથી. અહી તેમની જિંદગી જેલ જેવી બની ગઈ છે. ગીરના ફોરેસ્ટ સ્ટાફની કોઈ સામાજિક લાઈફ રહેતી જ નથી. વધુમાં જંગલ બચાવવા માટે સ્થાનિક ગામડાઓની કેટલીક ચૌદશો સાથે પણ એમને વારંવાર પનારો પડતો હોય છે. ક્યારેક ક્યારેક સંઘર્ષના બનાવો પણ બનતા હોય છે. થોડા વર્ષ પહેલાની જ આ વાત છે. મારા એક વિધાર્થી કે જે ફોરેસ્ટર હતા એમની સામે એક ઇસમે એટ્રોસીટીની ફરિયાદ દાખલ કરી. તેઓ માત્ર તેમનું કામ કરી રહ્યા હતા. પરંતુ સામેવાળાએ કાયદાનો દુરૂપિયોગ કરીને ફોરેસ્ટર પર ફરિયાદ દાખલ કરી. એ સમયે થોડા સારા અધિકારીઓને બાદ કરતાં ફોરેસ્ટ ડિપાર્ટમેંટ કે તંત્ર તરફથી તેમને કોઈ કરતાં કોઈ પ્રકારની મદદ કરવામાં આવી નહીં. શ્રેષ્ઠ કામગીરી કરનાર મારા એ વિધાર્થીને પોતાના પ્રમોશન માટે કેટલીયે વખત ગાંધીનગરના ધક્કાઓ ખાવા પડ્યા. કેટલાયને ભાઈસાબ બાપા કરવા પડ્યા. કેટલું વ્યાજબી ??

🦉 આટઆટલી મુસીબતો વેઠીને પોતાની ફરજ બજાવનારા ગીરના કર્મચારીઓને કોઈ એક્સ્ટ્રા એલાઉન્સ પણ મળતું નથી. જે પગાર અમદાવાદ કે રાજકોટ કે બરોડા કે મોરબી વગેરે વિકસિત શહેરોમા ફરજ બજાવતા ફોરેસ્ટ કર્મચારીને પગાર મળે એ જ પગાર જંગલમાં અંતરિયાળ વિસ્તારમાં કામ કરતાં અને મુશ્કેલી ભોગવતા કર્મચારીને મળે એ વ્યાજબી લાગતું નથી. વળી પાછું આ બધા પોસ્ટિંગને જંગલખાતામાં પનિશમેંટ પોસ્ટિંગ કહેવામા આવે છે. કેટલાક ઉચ્ચ અધિકારીઓ દ્વારા જે-તે કર્મચારી હેરાન થાય એવા હેતુથી પણ તેનું અહી પોસ્ટિંગ કરવામાં આવે છે. જંગલખાતાના સમગ્ર ગુજરાતનાં લગભગ 85% સ્ટાફને આખી જિંદગી પૂરી થઈ ગઈ અને નિવૃત થઈ ગયા હોવા છ્ત્તા ગીરમાં નિમણૂંક નહીં મળી હોય. ગીર વિસ્તારના સ્ટાફને બાદ કરતાં ગુજરાતનાં મોટાભાગના ફોરેસ્ટ સ્ટાફને સાપ પકડતા કે મગર પકડતા પણ નહીં આવડતું હોય. કારણકે એમણે હાર્ડશિપ ભોગવવી પડે એવા ગીર વિસ્તારમાં કામ જ નથી કર્યું. પાયાની સુવિધાઑ જેવી કે લાઇટ, પાણી અને બળતણ પણ આ કર્મચારીઓને નસીબ નથી. ગેસનો બાટલો નોંધાવવા અને લેવા માટે તેમણે પોતાના સાથી કર્મચારીઓ સાથે ડ્યૂટીનો સમય એડજેસ્ટ કરીને જંગલ ચીરીને જાતે નજીકના ગામે જવું પડે છે.

🦡 આવી પરિસ્થિતિમાં જંગલ અને જંગલી પ્રાણીઓનું રક્ષણ કરતો ગીરનો ઘણોખરો સ્ટાફ જાતે દિવસે ડિપ્રેશનમાં જતો રહે છે. તેમને ફ્રેશ રાખવા કે તણાવમુક્ત કરવા માટે તંત્ર દ્વારા મોટિવેશનલ કાર્યક્રમો, રમત ગમત, હરીફાઈ, સારી કામગીરીનું એવોર્ડ આપી સન્માન કરવું વગેરે જેવા કાર્યક્રમો વખતો વખત આયોજિત કરવા જોઈએ. ગીર એ પાઠશાળા છે આથી ફોરેસ્ટ ખાતામાં વ્યક્તિ જોડાય એટ્લે નોકરીના પહેલા 5 વર્ષમાં એક વર્ષ ફરજિયાતપણે ગીરમાં પોસ્ટિંગ થવું જ જોઈએ. કોઈપણ સંજોગોમાં સતત 2 વર્ષ સુધી ગીરના થાણાઑ ઉપર એકને એક કર્મચારીની નિમણૂંક થવી જોઈએ નહીં. અંતરિયાળ થાણાઑ ઉપર કામ કરતાં સ્ટાફ સાથે માનવીય અભિગમ અપનાવવો જોઈએ. એમને અઠવાડિયે એક દિવસ ઓફ આપવો જ જોઈએ.

🐍 અલગ અલગ વિસ્તારોવાઇઝ જંગલખાતાએ જ ડોક્ટરની સગવડતા આપવી જોઈએ. સાજે-માંદે સ્ટાફને જંગલની અંદર જ સારવાર મળી રહે અથવા આકસ્મિક સંજોગોમાં તેમને જંગલમાથી લઈને હોસ્પિટલ પહોચાડી શકાય એના માટે પણ વ્યવસ્થાઓ હોવી જોઈએ. આપણા પ્રધાનમંત્રી અને મુખ્યમંત્રી નવું વિમાન કે નવું હેલિકોપ્ટર વસાવસે નહીં તો ચાલશે પણ ગીરમાં કામ કરતાં કર્મચારીઓના પરિવારો માટે સારા ક્વાર્ટર્સ, બેરેક્સ, બાળકોના અભ્યાસની વ્યવસ્થાઓ, થાણા ઉપર વીજળીની સુવિધાઓ, રસોઈ બનાવનાર સ્ટાફની નિમણૂંક વગેરે બાબતો પર ખર્ચ કરવાની જરૂર છે. ખાસ તો ગીરમાં ફરજ બજાવતા દરેક કર્મચારીઓને અલગથી માતબર રકમનું ગીર એલાઉન્સ આપવાની જરૂર છે. ગીરમાં ફરજ બજાવતા સ્ટાફ અને ગીર બહાર ફરજ બજાવતા સ્ટાફના પગારમાં તફાવત તો હોવો જ જોઈએ એવું મારૂ સ્પષ્ટપણે માનવું છે. શક્ય હોય તો એકદમ અંતરિયાળ થાણાઑ ઉપર સ્ત્રી-પુરુષ સ્ટાફનું પ્રમાણ 2:5 રાખવું જોઈએ. અહી ફરજ બજાવતા સ્ટાફ માટે સરકારી અનાજની વ્યવસ્થા થવી જોઈએ. જીવન જરૂરિયાતની ચીજવસ્તુઓ દરેકને એકીસાથે જંગલમાં જ સરળતાથી ઉપલબ્ધ થવી જોઈએ. સમયાંતરે તબીબી તપાસ તેમજ આકસ્મિક સમયે જરૂર પડે તેવી દવાઓ અને ઈંજેકશનો તંત્ર દ્વારા દરેક થાણે ઉપલબ્ધ કરાવવા જોઈએ.

🐗 તહેવારો દરમિયાન અહી પુષ્કળ પ્રવાસીઓ આવતા હોય આ સમયગાળામાં અહીના સ્ટાફની જવાબદારી અનેક ગણી વધી જતી હોય છે. આપણને તહેવારો દરમિયાન પોતાની ફરજને મહત્વ આપીને ખડેપગે રહેલો પોલીસ કર્મચારી દેખાય છે પરંતુ આ જંગલનું રક્ષણ કરતો સિપાહી દેખાતો નથી. આપણે ગીરમાં ફરવા અને મોજ કરવા 2-3 દિવસ આવીએ છીએ અને જતાં રહીએ છીએ. સિંહ જોવા મળે નહીં તો જંગલ ખાતાને ગાળો ભાંડીએ છીએ. અરે ભાઈઓ બહેનો ગીરનો જંગલખાતાનો સ્ટાફ તો સેલ્યુટ કરવાને લાયક છે. હવે સિંહદર્શન માટે ગીરના મહેમાન બનો તો સૌથી પહેલા અહીના ફોરેસ્ટ સ્ટાફને પણ ઇંડિયન આર્મી જેટલું જ માન આપજો. એમના વખાણ કરજો અને એમને મોટિવેટ કરજો. ગીરને પોતાની મા માનવાવાળા ટ્રેકર્સથી લઈને કંઝર્વેટર ઓફ ફોરેસ્ટ સુધીના તમામ ફોરેસ્ટ સ્ટાફને હું વંદન કરું છું. તમે લોકો શ્રેષ્ઠ કામ કરી રહ્યા છો. તમે છો તો ગીરનું જંગલ છે. મને ગર્વ છે કે મારા કેટલાય વિધાર્થીઓ ઉપર કે જે હાલ ગીરના રક્ષકો બનીને ઈમાનદારીથી પોતાની ફરજ બજાવી રહ્યા છે. હું સલામ કરું છું એ બહેનોને કે જેઓએ આ પોસ્ટની હાડમારી વિષે જાણતા હોવા છ્ત્તા જંગલખાતાના કર્મચારી બનવાનું પસંદ કર્યું.

🌳 પર્યાવરણને બચાવવા માટે કામ કરતી અને વન્ય જીવસૃષ્ટિના સંરક્ષણ માટે કામ કરનારી સંસ્થાઓ તેમજ એન.જી.ઑ. ને હું નમ્ર નિવેદન કરું છું કે ગીરના સૈનિકો માટે પણ થોડું નક્કર કામ કરવાની તાતી જરૂર છે. જય હિન્દ…

નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાઓ Abhayam news  સાથે.

વોટ્સેપ પર સમાચાર મેળવવા અહીં ક્લિક કરીને Hi લખી મેસેજ કરો.

તમે અમને Whatsapp , Facebook , instagram અને  Youtube  પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી જોડાઓ Abhayam news  સાથે.

The post ગીર જંગલના રક્ષકોની દયનીય સ્થિતી… appeared first on Abhayam News.

]]> રેસ્ટોરન્ટમાં ખાણીપીણીના શોખીનો માટે રેડએલર્ટ – ‘આજીનોમોટો’ (ધીમું ઝેર) https://abhayamnews.com/abhayam-news-food-poison-chintan-vaishnav-aajino-moto/ https://abhayamnews.com/abhayam-news-food-poison-chintan-vaishnav-aajino-moto/#comments Sun, 08 Nov 2020 06:32:35 +0000 https://abhayamnews.com/?p=4829 ▪️વર્ષ 1908 ની આ વાત છે. ડો.કિકુનાઇ ઇકેડી નામના એક વૈજ્ઞાનિક રાતનું ભોજન લઈ રહ્યા હતા. ભોજનમાં સુપનો સ્વાદ આજે એમને કઈક અલગ જ લાગ્યો. વૈજ્ઞાનિક હોવાથી એમને આ બાબતે થોડું આગળ જાણવાની ઇચ્છા થઈ આવતા થોડી તપાસના અંતે તેમને જાણવા મળ્યું કે એક સામુદ્રિક વનસ્પતિના રસમાથી એ સૂપ બનાવવામાં...

The post રેસ્ટોરન્ટમાં ખાણીપીણીના શોખીનો માટે રેડએલર્ટ – ‘આજીનોમોટો’ (ધીમું ઝેર) appeared first on Abhayam News.

]]>
▪વર્ષ 1908 ની આ વાત છે. ડો.કિકુનાઇ ઇકેડી નામના એક વૈજ્ઞાનિક રાતનું ભોજન લઈ રહ્યા હતા. ભોજનમાં સુપનો સ્વાદ આજે એમને કઈક અલગ જ લાગ્યો. વૈજ્ઞાનિક હોવાથી એમને આ બાબતે થોડું આગળ જાણવાની ઇચ્છા થઈ આવતા થોડી તપાસના અંતે તેમને જાણવા મળ્યું કે એક સામુદ્રિક વનસ્પતિના રસમાથી એ સૂપ બનાવવામાં આવેલ.

▪સામાન્ય રીતે આપણા ખોરાકમાં મુખ્યત્વે ચાર પ્રકારના સ્વાદ રહેલા હોય છે. ગળ્યો, ખાટો, કડવો અને ખારો. પરંતુ 1908 પછી ડો.ઇકેડીએ કરેલા સંશોધન બાદ બેઝીક ટેસ્ટમાં એક વધારાનો ટેસ્ટ ઉમેરાયો કે જેને ડો.ઇકેડી દ્વારા ‘ઉમામી’ નામ આપવામાં આવ્યું. શુદ્ધ ગુજરાતીમાં ‘ઉમામી’ ને આપણે ‘ચટાકેદાર’ તરીકે ઓળખી શકીએ. આમ આ ચોથા પ્રકારનો સ્વાદ કુદરતી નથી પરંતુ લેબોરેટરીમાં કૃત્રિમ રીતે ઉત્પન્ન કરવામાં આવેલ છે.

▪ડો.ઇકેડીએ જાપાનમાં પોતાની જ લેબોરેટરીમાં ‘મોનોસોડિયમ ગ્લુટામેટ’ (એમ.એસ.જી.) નામથી એક કેમિકલ બનાવ્યું. રસોડામાં તૈયાર કરેલા ખોરાકમાં જો આ કેમિકલ ખૂબ જ થોડી માત્રામાં પણ ઉમેરવામાં આવે તો પણ બિલકુલ ફીકા લાગતાં ખોરાકનો પણ લ્હેજતદાર સ્વાદ અનુભવાય. તદ્દન નવો જ ટેસ્ટ ડિસ્કવર કરનાર ડો.ઇકેડીએ થોડા વર્ષો પછી સુઝુકી ફાર્માસ્યુટિકલ્સ કંપનીના માલિક એસ.સુઝુકી સાથે કરાર કરીને તેમને એમ.એસ.જી. ના ઉત્પાદન અને વેંચાણના હકો સોંપ્યા. એસ.સુઝુકીએ મોનોસોડિયમ ગ્લુટામેટનું ઉત્પાદન કરવાના હેતુથી જાપાનના ટોકિયો શહેરમાં ‘આજીનોમોટો’ નામથી એક કંપનીની સ્થાપના કરી.

▪આજદિન સુધીમાં ‘આજીનોમોટો’ કંપનીની વિવિધ દેશોમાં ટોટલ 141 જેટલી પેટા કંપનીઓ સ્થપાઈ ચૂકી છે. તેઓ 35 દેશોમાં માલ સપ્લાય કરે છે. ‘આજીનોમોટો’ નો વપરાશ વધારવામાં તેમની વિયેતનામ ખાતેની કંપનીનો મોટો ફાળો છે. અત્યારે આ કંપની ખૂબ મોટા પ્રમાણમા એમ.એસ.જી. નું ઉત્પાદન કરી રહી છે અને એશિયાના ઘણા દેશોમાં લગભગ તમામ ખાણીપીણીની લારીઓથી લઈને મોટાભાગના રેસ્ટોરન્ટ, ધાબાઓ સહિત ફાઇવસ્ટાર હોટેલ્સમાં અને કેટરિંગ સર્વિસમાં પણ ફૂડને ટેસ્ટી બનાવવા માટે આ કેમિકલ વાપરવામાં આવે છે. અગાઉ જણાવ્યા મુજબ આ કેમિકલનું રસાયણિક નામ મોનોસોડિયમ ગ્લુટામેટ (એમ.એસ.જી.) છે પરંતુ ભારતમાં આપણે એને કંપનીના નામ ‘આજીનોમોટો’ થી જ ઓળખીએ છીએ.

▪હવે મૂળ વાત ઉપર આવીએ. ‘આજીનોમોટો’ નું ઉત્પાદન વિવાદાસ્પદ છે. મોટેભાગે તેનું ઉત્પાદન શેરડીમાથી થતું હોવાના કેટલાક વિડિઓઝ કંપની કે પેટા કંપનીઓ દ્વારા ઓનલાઈન મૂકવામાં આવેલ છે. તેઓ તો વિડિયોમાં એવું પણ જણાવે છે કે ‘આજીનોમોટો’ નો ખોરાકમાં ઉપયોગ કરવાથી આપનું આરોગ્ય ખૂબ સારું રહે છે. પરંતુ હકીકત કઈક અલગ જ છે. આવા પ્રકારના વિડીયોઝ ઇન્ટરનેટ પર મૂકીને માત્ર આ પ્રોડકટનું વેંચાણ વધારવાનો હેતુ રહેલો છે. હકીકતે ‘આજીનોમોટો’ બનાવવામાં સમુદ્રી વનસ્પતિઓ, માછલી તથા અન્ય પ્રાણીઓના માંસનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હોવાની પણ ચર્ચાઓ સાંભળવા મળે છે.

▪ટૂંકમાં ‘આજીનોમોટો’ એ શુદ્ધ શાકાહારી મસાલો ન કહી શકાય. મોટાભાગે દરેક રેસ્ટોરન્ટમાં પંજાબી અને ચાઇનિઝ ફૂડને ટેસ્ટી બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતો પદાર્થ ‘આજીનોમોટો’ અત્યંત હાનિકારક છે. તેને ધીમું ઝેર કહેવામા આવે છે. કારણકે ‘આજીનોમોટો’ ઉપયોગ કરવાથી એક પ્રકારનો ચટાકેદાર સ્વાદ જન્મે છે. ખાણીપીણીના શોખીનોને આવા સ્વાદની લત લાગી જાય છે. વારંવાર બહારનું આવું કેમિકલયુકત ફૂડ ખાવાથી આધાશીશી, માથાનો અસહ્ય દુ:ખાવો, સખત પરસેવો થવો, ચક્કર આવવા જેવા રોગો થઈ શકે છે. આ સિવાય હોજરીમાં ચાંદા પડવા, ગંભીર એસિડિટી થવી, આંતરડાનું કેન્સર જેવી અતિગંભીર બીમારીઓ પણ થઈ શકે છે.

▪ખટાશ સાથે ‘આજીનોમોટો’ ખાવામાં આવી જાય તો શરીર પર તિવ્ર ખંજવાળ અથવા ફોલ્લીઓ થઈ શકે છે. મોઢા પર સોજો અને ત્વચા ખેંચાવી જેવી કેટલીક આડઅસરો થઈ શકે છે. વધુ ઉપયોગ ધીમે ધીમે છાતીમાં દુખાવો, શ્વાસ સમસ્યાઓ, અને આળસનુ પણ કારણ બની શકે છે. તે ઉપરાંત શરદી ખાસી અને થાક પણ મેહસૂસ થાય છે. પેટમાં દુખાવો, ઉલટી અને ઝાડા જેવી સામાન્ય આડઅસરો થાય છે. ‘આજીનોમોટો’ તમારા પગની માંસપેશી અને ઘુંટણમાં દુખાવો ઉભો કરે છે. હાડકાને નબળા કરીને શરીરમાથી કેલ્શિયમ ઓછુ કરી નાખે છે.

▪‘આજીનોમોટો’ બાળકો માટે ખૂબ જ હાનિકારક છે. તેના લીધે કેટલાય બાળકો માથાના દુખાવાના શિકાર બની રહ્યા છે. ખોરાક માં ‘આજીનોમોટો’ નો ઉપયોગ બાળકોના શારીરિક અને માનસિક વિકાસ પર અસર પાડે છે, કેટલાક અભ્યાસો પરથી પૂરવાર થયુ છે કે આવો ખોરાક ખાવાથી સ્થૂળતાની સમસ્યા થઈ શકે છે તે સિવાય બાળકને ભોજન પ્રત્યે અતિસંવેદનશીલ બનાવી શકે છે. ડોક્ટરોના કહેવા મુજબ ‘આજીનોમોટો’ નું વધુ પડતું સેવન નાની ઉંમરે હ્રદયરોગ લાવે છે.

▪સફેદ રંગનો ચમકતો પદાર્થ ‘મૉનોસૉડિયમ ગ્લુટામેટ’ ઍટલે કે ‘આજીનોમોટો’ ઍક સોડીયમ્ ક્ષાર છે. ચાઇનિઝ-પંજાબી વાનગીઑમાં આ પદાર્થ ઍક મસાલા તરીકે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે. ભાગ્યે જ કોઈને ખબર હશે કે આ સ્વાદ વધારવા વાળો પદાર્થ વાસ્તવમાં આપણી સ્વાદગ્રંથીની ક્રીયા ધીમી કરી નાખે છે. જેથી તમને ખોરાકના ખરાબ સ્વાદની ખબર જ ન પડે. મુળભુત રીતે ખોરાકની નબળી ગુણવત્તા છુપાવવા માટે ‘આજીનોમોટો’ વાપરવામા આવે છે. આવો હલકી ગુણવત્તા ધરાવતો, કેમિકલ વાળો અને માત્ર કહેવાતો ટેસ્ટી ખોરાક ખાઈને આપણા આરોગ્યને આપણે ખૂબ મોટું નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છીએ.

▪નવાઈની વાત તો એ છે કે, રેસ્ટોરન્ટનો વ્યવસાય કરનાર વ્યક્તિઑ પૈકી મોટાભાગના ધંધાર્થીઓ ‘આજીનોમોટો’ ની હાનિકારક અસરોથી વાકેફ જ નથી. તેમના રસોઈયાઓ દ્વારા દર મહિને આપવામાં આવતા લિસ્ટ મુજબનો માલ તેઓ તેમને પહોંચાડી આપતા હોય છે. જેમાં ‘આજીનોમોટો’ સહિત ‘ફૂડ કલર’, ‘વિનેગર’, ‘સિન્થેટીક ટ્રાન્સસફેટ્સ’, ‘કોર્ન સિરપ’, ‘પ્રિઝર્વેટિવ્સ’, ‘લીંબુના ફૂલ’ વગેરે હાનિકારક પદાર્થોનો સમાવેશ થતો હોય છે. પોતાના વિસ્તારમાં નામચીન હોય એવા અને ફાઇવસ્ટાર કક્ષાના રેસ્ટોરન્ટ પણ આ પ્રકારના કેમિકલયુકત પદાર્થોના ઉપયોગથી બાકાત નથી. આવા રેસ્ટોરન્ટમાં વારંવાર ખાવા જવાની ટેવ પડી જવાને કારણે પછી આપણને ઘરનું હેલ્ધી ફૂડ પણ ફિક્કું લાગવા લાગે છે.

▪જાણીને નવાઈ લાગશે કે હમણાં નજીકના ભૂતકાળમા એક જાગૃત નાગરિક દ્વારા ‘આજીનોમોટો’ ના ઉપયોગ સબંધી તપાસ કરાતા અમદાવાદનાં જે-તે સમયના ફૂડ ઈન્સ્પેકટરોએ માહિતી આપી શકાય એમ નથી એવું પણ જણાવ્યુ હતું. ત્યારબાદ તેમણે ફૂડ વિભાગમાં આર.ટી.આઈ. મારફતે માહિતી માંગેલ. જેના પ્રત્યુત્તર સ્વરૂપે એવું જાણવા મળ્યું કે ખુદ ફૂડ વિભાગ પાસે પણ પુખ્તા માહિતીનો અભાવ છે. કેન્દ્ર સરકારે ધી પ્રિવેન્શન ઓફ ફૂડ એડલ્ટરેશન એક્ટ 1954 ના અધિનિયમ 1955 ના નિયમની કલમ 64બી હેઠળ કેટલીક ખાધચીજોમાં ‘આજીનોમોટો’ વાપરવા પર મનાઈ ફરમાવેલ હોવા છ્ત્તા તંત્રની બેદરકારી અને લાપરવાહીને કારણે સબકુછ ચાલતા હૈ.

▪થોડા સમય પહેલા જ મને ખુદને એક ક્લાસ 1 કક્ષાના ફૂડ અધિકારી મળ્યા ત્યારે મે એમને પૂછેલું કે, “સાહેબ, ‘આજીનોમોટો’ અતિશય નુકસાનકારક અને પ્રતિબંધિત હોવા છ્ત્તા લગભગ બધા જ રેસ્ટોરન્ટમાં તેનો બેફામ ઉપયોગ થાય છે તો પછી તમે લોકો કેમ કોઈ કાર્યવાહી કરતાં નથી?” તો એમણે મને જણાવ્યુ કે, “આજીનોમોટો ઉમેરીને બનાવેલા ફૂડને લેબોરેટરીમાં ટેસ્ટિંગ માટે મોકલવામાં આવે તો પણ ‘આજીનોમોટો’ વાપર્યો હોવાના પુરાવાઓ મળતા નથી.”

▪થોડા વર્ષો પહેલા જ તામિલનાડુંના કાંજીપુરમ ખાતે ‘આજીનોમોટો’ નું ઉત્પાદન કરવાનો પ્લાન્ટ સ્થાપવામાં આવ્યો. મને એ નથી સમજાતું કે ‘આજીનોમોટો’ નાગરિકોના સ્વસ્થ્ય માટે આટલો બધો ખતરનાક પદાર્થ હોવા છ્ત્તા અને કેટલાય દેશોમાં તેના ઉત્પાદન અને વપરાશ પર પ્રતિબંધ હોવા છ્ત્તા આપણા દેશમાં આ પ્લાન્ટને મંજૂરી શા માટે આપવામાં આવી હશે? તમારી જાણ ખાતર જણાવું કે પાકિસ્તાન જેવા ગરીબ અને અણસમજુ દેશમાં પણ ‘આજીનોમોટો’ પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે.

▪હવે લાગે છે કે નાગરિકોએ જ જાગૃત થવું પડશે. ગ્રાહકોને રસોડામાં પ્રતિબંધ ફરમાવતી રેસ્ટોરન્ટમાં જમવા જવાનું ટાળવું જોઈએ. આરોગ્યતંત્રના દરોડા બાબતે છાશવારે સમાચારોમાં પણ સાંભળવા અને વાંચવા મળે છે. વાસી અને અખાદ્ય ખોરાકનો પુષ્કળ જથ્થો પકડાય છે. જેનો નાશ કર્યાના સમાચારો છ્પાઈ છે પરંતુ ગ્રાહકોના આરોગ્ય સાથે ચેડાં કરતાં આવા રેસ્ટોરન્ટને કાયમ માટે સીલ માર્યાના સમાચારો લગભગ ધ્યાને આવતા નથી. થાય છે એવું કે વારે-તહેવારે કામગીરી બતાવવાના ભાગરૂપે તપાસણી કરવામાં આવે છે અને થોડોઘણો દંડ ભરપાઈ કરાવીને અને સરકારી પધ્ધતિ મુજબ લેવડ-દેવડની પ્રક્રિયાઓ બાદ સંકેલો કરી લેવામાં આવતો હોય છે.

▪મોટા નેતાઓની રેસ્ટોરન્ટમાં તંત્રના બાહોશ અધિકારીઓ પ્રવેશવાની હીંમત કરતાં નથી. નગરપાલિકા અને મહાનગરપાલિકાઓનો ફૂડવિભાગ તો શોભાના ગાંઠિયા જેવો બની રહ્યો છે. મામલતદાર તરીકે મે વર્ષ 2014માં મહેસાણામાં એક મોટા અને ફેમસ રેસ્ટોરન્ટ પર કાર્યવાહી કરેલ. તપાસણીમાં મે ફૂડ એન્ડ ડ્રગ વિભાગ અને તોલમાપ ખાતાને પણ સાથે લીધેલ. લગભગ ત્રણ કલાકની સઘન તપાસણી બાદ લાઇસન્સ વગરના આ રેસ્ટોરન્ટને મે સીલ મારી દીધેલ. પછીથી મને ખબર પડી કે આ રેસ્ટોરન્ટ એક ખૂબ મોટા નેતાજીનું છે. હાલ પણ તેઓ સરકારમાં મંત્રી પદ ધરાવે છે આથી નામ લખવું ઉચિત જણાતું નથી.

▪બીજા જ દિવસથી મારા પર સીલ ખોલીને રેસ્ટોરંટને ફરીથી શરૂ કરાવી આપવા માટે પ્રેશર શરૂ થયું. નાણાકીય વહીવટ કરી લેવાની પણ ઓફર આપવામાં આવી. એમાં પણ હું અડગ રહ્યો એટ્લે દિવસે ને દિવસે પ્રેશર વધતું જ ગયું. થોડા દિવસો બાદ તો મને એવું લાગવા માંડ્યુ કે ગેરરીતિ આચારનારા આ રેસ્ટોરન્ટ પર પ્રજાહિતમાં કાર્યવાહી કરીને મે જ મોટી ભૂલ કરી છે કે શું? મે કરેલા કાગળો એટલા મજબૂત હતા કે નેતાજી પણ કશું કરી શકે એમ હતા નહીં. અંતે એક મહિના સુધી એમણે ખૂબ મહેનત કરવા છ્ત્તા રેસ્ટોરન્ટનું સીલ ખોલાવી શક્યા નહીં એટ્લે એમણે મને ખોટા નિવેદનો આધારે બદનામ કરાવીને સરકારમાં મારી ખોટી રજૂઆતો કરાવીને સરકારી તંત્રના ગુલામ બની બેઠેલા સચિવોના હાથે મારી બદલી કરાવી નાંખી.

▪મારી જગ્યાએ નાયબ મામલતદારને ચાર્જ સોંપાવીને એ રેસ્ટોરન્ટ ફરીથી શરૂ કરાવી આપવામાં આવ્યું. વર્ષ 2017 માં પણ તત્કાલિન કલેકટરે આ રેસ્ટોરન્ટને ફરીથી સિલ મરાવ્યું. પરંતુ તેમની બદલી થયા બાદ નેતાજીના હિતેચ્છું એવા નવા કલેકટરે ફરીથી આ રેસ્ટોરન્ટને શરૂ કરાવી આપ્યું. વાસી અને અખાદ્ય ખોરાકનો મસમોટો જથ્થો પકડાયો હોવા છ્ત્તા આજેપણ બહારનું ફૂડ ખાવાના શોખીનો ત્યાં વેઇટિંગમાં ઊભા રહીને પણ ફૂડના વખાણ કરતાં આનંદ અનુભવે છે અને હોંશે હોંશે ‘આજીનોમોટો’ નાંખેલું હાનિકારક ફૂડ આરોગે છે.

▪એ સમયે પેલા મોટા અને તોછડા નેતાજીએ મને કહેલું એક વાક્ય મને કાયમ યાદ રહી ગયું છે. એમણે એવું કહેલું કે, “આ તારા બાપનું રેસ્ટોરન્ટ છે? તારો બાપ રેસ્ટોરન્ટ ચલાવે અને કોઈ બંધ કરાવે તો શું હાલત થાય?..” એ સમયે તો હું સરકારી ગુલામ હતો એટ્લે કડવો ઘૂંટડો પી ગયો. પરંતુ એ ઘટના પછી સરકારી નોકરીમાં મને પરેશાન કરવામાં કશું બાકી રાખ્યું નહીં. અંતે 2019માં મને ફરજમુક્ત કર્યો. હાલ એ નેતાજીની વાતનું માન રાખીને મારા ઘરનું ગુજરાન ચલાવવા મે મારા બાપના જ નામે એક ફૂડ કંપનીની સ્થાપના કરીને તેના નેજા હેઠળ એક નાનકડું ફૂડ પાર્સલ પોઈન્ટ ‘પાંડેજી’ નામથી શરૂ કર્યું છે.

▪અમે ‘આજીનોમોટો’ સહિત અન્ય હાનિકારક કેમિકલ્સના ઉપયોગ વગર પંજાબી, ચાઇનિઝ અને ગુજરાતી ફૂડ પીરસીએ છીએ. અમે અમારા રસોડા પર વટથી બોર્ડ લગાવીએ છીએ જેમાં લખ્યું છે કે, “કોઈપણ ગ્રાહક અમારા રસોડામાં વગર પરવાનગીએ પ્રવેશી શકે છે અને ખાધ પદાર્થો ચકાસી શકે છે.” આ ઓપન કિચનના વિચારનો ફેલાવો હાલ કરી રહ્યા છીએ. હાલ અલગ અલગ છ શહેરોમાં ‘પાંડેજી પાર્સલ પોઈન્ટ’ ની ફ્રેંચાઈઝીઑ કાર્યરત થઈ છે. સરકારે પરિપત્ર કર્યો એ પહેલાથી જ અમે કાંચનો દરવાજો રાખેલ છે અને ગ્રાહકો જોઈ શકે એવી રીતે જ રસોઈ બનાવવામાં આવે છે.

▪આશા રાખીએ કે લોકો પણ જાગૃત થાય અને પોતાના આરોગ્યને નુકસાન કરતાં કેમિકલ્સનો ઉપયોગ કરતાં રેસ્ટોરન્ટમાં જવાનું બંધ કરે. પોતાના હકથી વાકેફ થાય. જ્યાં પણ જમવા જાય ત્યાં રસોડુ જોવાનો અને કાચી સામગ્રીઓ ચકાસવાનો તેમજ રેસ્ટોરન્ટના ફ્રીઝ ચેક કરવાનો આગ્રહ રાખે. ગુજરાતનું ખોરાક અને ઔષધ નિયમન તંત્ર પણ ઊંઘમાથી જાગે અને રેસ્ટોરન્ટના રસોડાના દરવાજા કાંચના રાખવા કે પરવાનગી વગર અંદર પ્રવેશવું નહીં એવા બોર્ડ દૂર કરવાની માત્ર કાગળ પર સૂચનાઓ આપવાને બદલે નક્કર કાર્યવાહીઓ કરી બતાવે એવી આશા રાખું છું.

યાદ રાખશો કે આપણે જીવવા માટે ખાઈએ છીએ, નહીં કે ખાવા માટે જીવીએ છીએ.

The post રેસ્ટોરન્ટમાં ખાણીપીણીના શોખીનો માટે રેડએલર્ટ – ‘આજીનોમોટો’ (ધીમું ઝેર) appeared first on Abhayam News.

]]> https://abhayamnews.com/abhayam-news-food-poison-chintan-vaishnav-aajino-moto/feed/ 2 ખેડૂતોએ ખાસ જાણવા જેવો કાયદો – ‘મામલતદાર કોર્ટ એક્ટ’ https://abhayamnews.com/abhayam-news-mamlatdar-court-act-farmers/ https://abhayamnews.com/abhayam-news-mamlatdar-court-act-farmers/#comments Sun, 01 Nov 2020 05:54:40 +0000 https://abhayamnews.com/?p=4807 ■ ઘણી વખત કોઈ બાબતે શેઢા પાડોશીઑ વચ્ચે ઝઘડો થવાને કારણે એક ખેડૂત દ્વારા બીજા ખેડૂતને તેના ખેતરે જવાના રસ્તામાં કૃત્રિમ આડશ ઊભી કરી દેવામાં આવે છે. અથવા ખેતરાઉ રસ્તામાં ખાડા ખોદી નાંખવામાં આવે છે. ઘણી વખત રસ્તા આડે બાવળીયાનો ઢગલો કરીને પણ રસ્તો બંધ કરવામાં આવે છે. અથવા અવરોધ...

The post ખેડૂતોએ ખાસ જાણવા જેવો કાયદો – ‘મામલતદાર કોર્ટ એક્ટ’ appeared first on Abhayam News.

]]> ■ ઘણી વખત કોઈ બાબતે શેઢા પાડોશીઑ વચ્ચે ઝઘડો થવાને કારણે એક ખેડૂત દ્વારા બીજા ખેડૂતને તેના ખેતરે જવાના રસ્તામાં કૃત્રિમ આડશ ઊભી કરી દેવામાં આવે છે. અથવા ખેતરાઉ રસ્તામાં ખાડા ખોદી નાંખવામાં આવે છે. ઘણી વખત રસ્તા આડે બાવળીયાનો ઢગલો કરીને પણ રસ્તો બંધ કરવામાં આવે છે. અથવા અવરોધ ઊભો કરીને વરસાદી પાણીનો નિકાલ અટકાવવામાં આવતો હોય છે… આવા સમયે જેનો રસ્તો બંધ કરવામાં આવ્યો છે તેવો આર્થિક અને શારીરિક રીતે નબળો ખેડૂત રસ્તો બંધ કરનાર માથાભારે ખેડૂતની વિરુદ્ધમાં આ રસ્તો ખુલ્લો કરાવવા માટે મામલતદાર કચેરીમાં ફરિયાદ દાખલ કરી શકે છે. મામલતદાર આ બાબતે ‘મામલતદાર કોર્ટ એક્ટ 1906’ ની જોગવાઇઓ મુજબ કાર્યવાહી કરતાં હોય છે.

■ ઉક્ત અધિનિયમ હેઠળ મામલતદારને કેટલીક વિશેષ સત્તાઓ આપવામાં આવેલ છે. અગાઉનો મામલતદાર કોર્ટ એક્ટ 1876 રદ કરીને મામલતદાર કોર્ટ એક્ટ 1906 સમગ્ર ગુજરાત રાજ્યને લાગુ પાડવામાં આવ્યો છે. આ અધિનિયમથી મામલતદારને કોર્ટનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. આ કાયદામાં કલમ નંબર 5 માં કોર્ટને અમર્યાદિત સત્તાઓ આપવામાં આવેલ છે.

કેટલીક અગત્યની કલમો અને મામલતદાર કોર્ટની સત્તાઓ:-

● કલમ 5(1) મુજબ સીમાંકિત કરેલ નહેરમાં વહેતા કુદરતી જળપ્રવાહમાં અથવા ખેતી, ચરાઈ, વૃક્ષ અથવા પાક માટે વપરાતી કોઈ જમીન (ખેતીની જમીન) માથી કુદરતી રીતે નીકળતા અથવા તેના ઉપર પડતાં પાણીની સપાટીમાં કાયદાના યોગ્ય અધિકારથી કરવામાં આવ્યા ન હોય તેવા અવરોધો દૂર કરવાની કે કરાવવાની અથવા તે હેતુ માટે વપરાતી જમીનને અથવા તેની ઉપર આવેલ ચરાઈ, વૃક્ષ કે પાકને એવા અવરોધથી નુકસાન થાય અથવા થવાનો સંભવ હોય તો તેવી લગોલગની જમીનો ઉપર અવરોધ દૂર કરવાની કે કરાવવાની સત્તા.
● કલમ 5(2) મુજબ કલમ 5(1) માં વ્યાખ્યાયિત કરેલા કૃત્ય બદલ મામલતદારને આવું કૃત્ય કે અવરોધ કરવાનો કે તેમ કરવાનો પ્રયત્ન નહીં કરવાનું ફરમાવવાનો મનાઈ હુકમ કાઢવાની સત્તા છે.
● કલમ 5(3) મુજબ આ કાયદાની કલમ 5(1) થી વ્યાખ્યાયિત કરેલ કોઈ કૃત્યથી અસર પામેલ વ્યક્તિને દાવો માંડવાનો હક્ક આપ્યો છે પરંતુ આવો દાવો દાવાનું કારણ ઉપસ્થિત થયા તારીખથી 6 મહિનાની અંદર કરવો જોઈએ, અન્યથા દાવો દાખલ કરવામાં આવશે નહી.
● કલમ 5(4) મુજબ જે તારીખે અવરોધ કરવાનું શરૂ થયું હોય અથવા અડચણ ઊભી કરવાની શરુઆત થઈ હોય તે તારીખે દાવાનું કારણ ઉત્પન્ન થયેલું ગણાશે.
● આ કાયદાની કલમ 18(1) મુજબ કોઈ સગીરને સ્વાભાવિક વાલી અથવા યોગ્ય રીતે નિમાયેલા વાલી હોય તો દાવો માંડી શકે છે.
● કેટલીક વખત વારંવાર સમન્સ મોકલવા છ્ત્તા પ્રતિવાદીઓ હાજર રહેતા ન હોય તો આ અધિનિયમની કલમ 16(2) મુજબ મામલતદાર પોતે નોટિસ બજ્યાની ખાતરી કરી પ્રતિવાદી હાજર રહી શકે તેવા પૂરતા અને વાજબી કારણોની ખાતરી કર્યા બાદ એકપક્ષીય રીતે દાવાઅરજી સાંભળી તેનો નિકાલ કરી શકે છે. અને દાવા અરજીનો નિકાલ કર્યાના 30 દિવસની અંદર કોઈપણ પક્ષકાર જે હાજર ન રહી શકવાના કારણોની ખાતરી કરાવે કે એ બાબતે પુરાવા રજૂ કરે તો ફરીથી કેસ સાંભળી શકાય છે.
● ચાલુ દાવા દરમિયાન મામલતદારને જરૂરી લાગે તેવા પક્ષકારોને પોતે વાદી કે પ્રતિવાદી તરીકે કલમ 18(2) અનુસંધાને કેસમાં ઉમેરી શકે છે.
● વધુમાં આ અધિનિયમની કલમ 19(2) મુજબ મામલતદાર પોતાને યોગ્ય લાગે તો જાતે પણ રૂબરૂ જઈને તકરારી મિલકતની મુલાકાત કરીને પક્ષકારોની રૂબરૂમાં તપાસી શકે છે.

દાવા અરજી કરતી વખતે આટલો ઉલ્લેખ જરૂરી છે:-

● આ અધિનિયમનો ઉપયોગ કરનાર ખેડૂતોએ ખાસ ધ્યાનમાં રાખવું કે, મામલતદાર કોર્ટમાં દાવા અરજી દાખલ કરવામાં વાદીનું નામ, ઉંમર, ધર્મ, જ્ઞાતિ, ધંધો અને રહેઠાણની માહિતી આપવાની રહે છે.
● વધુમાં પ્રતિવાદી (સામેવાળા) નું નામ, ઉંમર, ધર્મ, જ્ઞાતિ, ધંધો અને રહેઠાણ ની વિગતો પણ આપવાની રહે છે.
● અવરોધ કરવામાં આવેલ હોય તે પ્રકાર અને ક્યાં સ્થળે કરવામાં આવ્યો છે તે સ્થળ અને એકબીજાને લગોલગ આવેલ જમીનોનું સ્થાન અને માંગેલી દાદનો પ્રકાર.
● જેનો કબ્જો ઉપયોગ કરવા માટે માંગેલ હોય તે મિલકતનો પ્રકાર અને સ્થળ અથવા યથાપ્રસંગે જે મનાઈ હુકમ કરવાનો હોય તેનો પ્રકાર.
● જે તારીખે દાવાનું કારણ ઉદ્ભવ્યું હોય તે તારીખ તથા જે હકીકત પરથી દાવાનું કારણ ઊભું થયું હોય તે હકીકત.
● વાદીના દસ્તાવેજો તથા તેના સાક્ષીઓની યાદી અને ક્યો સાક્ષી શું પુરાવો આપશે તે પણ ઉલ્લેખ કરવાનો રહે છે.
● અત્રે નોંધનીય છે કે, આ અધિનિયમની કલમ 8 મુજબ ઉપરોક્ત નમુનામાં અરજી મળેલ ન હોય પરંતુ દાવાનો વિષય કલમ 5 મુજબ હોય તો અરજદારને મળતી દાદ વિષે સમજાવી તેની ઇચ્છાની અરજી પર નોંધ કરવાની તેમજ આવી અરજી દાવા અરજી તરીકે સ્વીકારવાની સૂચન થયેલ છે. આવા સમયે મામલતદાર આ અધિનિયમની કલમ 9 મુજબ સોગંધ ઉપર જુબાની લઈ અને કેસ દાખલ કરી મુદ્દત આપી શકે છે.

ખાસ ધ્યાનમાં રાખવાની બાબત :-

● ઘણી વખત મામલતદાર કચેરીમાં કેસોનો ભરાવો થયેલ હોય અથવા કોઈ રાજકીય અથવા અન્ય કારણોસર મામલતદાર કચેરી દ્વારા આપની દાવા અરજીને નામંજૂર કરવાનું પહેલેથી જ નક્કી કરવામાં આવેલ હોય છે. દાવા અરજી નામંજૂર કરવા માટે મોટે ભાગે અરજી આપવા જઈએ ત્યારે રૂબરૂ અથવા ટપાલ માં અરજી મોકલાવી હોય તો ફોન દ્વારા અરજદાર પાસેથી દાવાનું કારણ ઊભું થયાની તારીખ પૂછવામાં આવતી હોય છે અને અરજદાર એવું જણાવે કે ગયા વર્ષે અમારો ખેતરે જવાનો રસ્તો બંધ કરેલ… તો દાવાનું કારણ ઊભું થયાને 6 મહિનાથી વધારે સમય થયો હોવાનું કારણ બતાવી આ કાયદાની કલમ 12 મુજબ દાવા અરજી નામંજૂર કરવામાં આવતી હોય છે. આથી મામલતદાર કચેરીમાં જ્યારે પણ અરજી દાખલ કરવાના પ્રસંગો ઊભા થાય ત્યારે દાવા અરજીમાં ખાસ 6 મહિના અંદરની તારીખ દર્શાવવી જોઈએ.
● અરજદારે કેસ શરૂ થયાની પહેલી જ મુદ્દતે જ્યાં સુધી કેસનો ચુકાદો ન આવે ત્યાં સુધી પોતાના ખેતરે અવર જવર શરૂ રહે અથવા તો પાણીના નિકાલ બાબતે પ્રશ્ન હોય તો તેને અવરોધે નહીં તે માટે તાત્કાલિક કામચલાઉ મનાઈ હુકમ મળવા બાબતની માંગણી કરવી જોઈએ.

મામલતદાર કોર્ટના આખરી નિર્ણયની અમલવારી કઈ રીતે :-

● ઘણી વખત એવા દાખલાઓ ધ્યાનમાં આવતા હોય છે કે, રસ્તો ખુલ્લો કરવાનો હુકમ કર્યા બાદ મામલતદાર કચેરીએ વારંવાર ધક્કા ખાધા બાદ પણ રસ્તાની અડચણ દૂર કરવામાં આવતી નથી અથવા તો મામલતદાર કચેરીમાંથી એવું પણ જણાવવામાં આવે છે કે, અમે હુકમ કરી દીધો છે એટ્લે હવે તમે પોલીસ પ્રોટેકશન મેળવીને તમારા ખર્ચે રસ્તો ખુલ્લો કરાવી લ્યો. પરંતુ આપને જણાવી દઉં કે, આ અધિનિયમની કલમ 21(1) મુજબ મામલતદાર કોર્ટ એક્ટ મુજબ કરવામાં આવેલ હુકમની અમલવારી કરાવવાની જવાબદારી મહેસૂલી અધિકારીઓની જ છે.
● આ કલમ મુજબ મામલતદારનો નિર્ણય અવરોધ દૂર કરવા માટે અથવા કબ્જો સોંપવા માટે અથવા ઉપયોગ હક્ક પુનઃ પ્રાપ્ત કરવા માટે હોય તો તે ગ્રામ અધિકારીઓ (તલાટી) અથવા તાબાના કોઈ અધિકારી (નાયબ મામલતદાર કે સર્કલ અધિકારી) ને અથવા તેને યોગ્ય લાગે તો બીજી રીતે હુકમ કાઢીને અમલમાં લાવશે.
● પોતાના હુકમની અમલવારી કરવામાં આવતી ન હોય તો IPC ની કલમ 188 મુજબ કાયદાકીય પગલાઓ પણ મામલતદાર ભરી શકે છે. જે બાબતનો ઉલ્લેખ આ અધિનિયમની કલમ 21(4) માં કરવામાં આવેલ છે. વધુમાં કેટલાક કિસ્સાઓમાં જો મામલતદાર કોર્ટ એક્ટ અનુસંધાને ચાલતા દાવા ના કારણે બે પક્ષો વચ્ચે સુલેહ-શાંતિનો ભંગ થશે એવું લાગે તો બંને પક્ષે પોતાની સત્તાની રૂએ ક્રિમિનલ પ્રોસીઝર કોડની કલમ 107 મુજબ ચેપ્ટર કેસ દાખલ કરીને પણ પગલાં લઈ શકે છે.

સૌથી મહત્વની બાબત :-

● આ અધિનિયમની કલમ 23(1) હેઠળ મામલતદારે કરેલ કોઈપણ હુકમ ઉપર અપીલ થઈ શકશે નહીં. માત્ર જિલ્લા કલેકટર પોતે આ અધિનિયમની કલમ 23(2) મુજબ આવા કોઈ દાવાનું રેકર્ડ માંગવીને તપાસી શકશે અને જો કોઈ કાર્યવાહી કે હુકમ ભૂલ ભરેલો જણાશે તો પક્ષકારોને નોટિસ આપી રૂબરૂ સાંભળીને યોગ્ય તે હુકમ કરી શકશે. ઘણા તાલુકાઓમાં કલેકટરે આ સત્તા પોતાના તાબા હેઠળના નાયબ કલેકટરોને આપવામાં આપેલ હોય છે. આથી મામલતદારના હુકમ સામે નારાજ પક્ષકાર કલમ 23(2) મુજબની રિવિઝન અરજી અહી દાખલ કરી શકે છે.

■ મામલતદાર કોર્ટ એક્ટ એક ખૂબ નાનો પરંતુ અસરકારક અને ખેડૂતોને ઉપયોગી કાયદો છે. મામલતદાર દ્વારા દાવો દાખલ થાય કે તરત આ કાયદાની અમલવારી શરૂ કરી અને તાત્કાલિક નિર્ણય આપી દેવો જોઈએ. કારણકે ઘણા ખેડૂતો વર્ષોથી આ સમસ્યાઓથી પીડાતા હોવાનું ધ્યાને આવેલ છે. ન્યાય સમયસર મળે તો જ ન્યાય કહેવાય બાકી મોડો મોડો મળે એ ન્યાય નહીં પણ અન્યાય કહેવાય.

નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાઓ abhayamnews.com ન્યૂઝ સાથે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને યુ ટ્યુબ પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી શકો છો.

The post ખેડૂતોએ ખાસ જાણવા જેવો કાયદો – ‘મામલતદાર કોર્ટ એક્ટ’ appeared first on Abhayam News.

]]> https://abhayamnews.com/abhayam-news-mamlatdar-court-act-farmers/feed/ 1